CÔ HOẠCH ĐIỂU BÊN SÔNG MÂN - Chương 17: Khói Ngải Bảy Lần
Đêm mồng năm tháng Chạp ở nhà họ La dài hơn mọi đêm Trương Huyền Thanh từng canh. Từ giờ Dậu tới giờ Hợi, sân sau không có động tĩnh gì ngoài tiếng gió…
Nội dung chương
Đêm mồng năm tháng Chạp ở nhà họ La dài hơn mọi đêm Trương Huyền Thanh từng canh.
Từ giờ Dậu tới giờ Hợi, sân sau không có động tĩnh gì ngoài tiếng gió và tiếng vải phơi ở sân trước thỉnh thoảng phấp phới. Chiếc áo nhỏ trên rào tre nằm yên trong sương, trắng nhợt, mỗi lúc một ẩm thêm. La Trường Phúc hai lần đi vòng từ sân trước ra sân sau, bước chân nhẹ như người đi trong nhà có tang, ghé tai nói khẽ rằng cửa chính yên, ngõ trước không người. Hàn Thiết ngồi im trên ghế đẩu, thỉnh thoảng đổi tư thế cho đỡ tê chân, không nói một lời. Trong buồng, đứa trẻ thức dậy bú một lần, khóc hai tiếng ngắn rồi ngủ lại trong tay mẹ, tiếng khóc làm cả ba người đàn ông ngoài sân cùng ngẩng đầu lên một lúc, rồi lại cúi xuống.
Qua giờ Tý, sương xuống dày nhất, lạnh thấm qua hai lớp áo bông. Huyền Thanh ngồi co trong bóng tối dưới mái hiên, mắt đã quen bóng đêm tới mức nhìn rõ từng mắt tre của bờ rào và đường viền cổ áo của chiếc áo nhỏ. Anh tự nhủ, nếu đêm nay điểu không tới, ngày mai anh sẽ nói thật với vợ chồng họ La, và đêm mai phơi lại. Một thử nghiệm không có kết quả vẫn là một đêm canh có ích, vì nó dạy người ta cách chờ.
Rồi, vào khoảng giữa giờ Tý và giờ Sửu, nó tới.
Không có tiếng kêu. Không có tiếng vỗ cánh ồn ào. Chỉ có một luồng gió lạnh bất thường quét qua sân sau, làm bó vải phơi ở đầu rào lay mạnh một nhịp. Và một bóng cánh rất lớn lướt qua khoảng trời hẹp giữa mái nhà ngang và bờ rào, che khuất một mảng sao mờ trong đúng một nhịp thở. Huyền Thanh nín hơi. Hàn Thiết bên cạnh anh cũng nín hơi, bàn tay đặt trên đầu gối siết lại thành nắm đấm. Bóng cánh lượn một vòng thấp trên sân, chậm, như đang ngửi, đang tìm, rồi đậu xuống đâu đó trên mái ngói ngoài tầm mắt, im lặng tới mức nghe rõ tiếng một giọt sương rơi từ mép ngói xuống nền sân.
Không ai dám động đậy. Huyền Thanh đếm nhịp thở của mình tới hai mươi thì bóng cánh lại nhấc lên từ mái ngói, lướt qua bờ rào một lần nữa, lần này thấp hơn, gần chiếc áo nhỏ tới mức đầu sào tre rung nhẹ. Rồi nó bay đi, về phía sông, mất hút trong sương, không một tiếng kêu, như thể nó tới chỉ để làm một việc duy nhất trong đêm và việc ấy đã xong.
Cả sân ngồi yên thêm một lúc lâu nữa mới dám thở mạnh.
- Thắp đèn. - Huyền Thanh nói khẽ. - Soi áo.
Hàn Thiết tự tay thắp chiếc đèn lồng che kín đã để sẵn, mở hé cửa đèn. La Trường Phúc từ sân trước chạy vòng ra, người vợ bế con đứng ở cửa buồng nhìn ra, không dám bước xuống sân. Huyền Thanh gỡ chiếc áo nhỏ khỏi sào tre, cầm bằng hai tay, đưa vào vùng sáng của đèn.
Ở cổ áo, có một vết máu tròn mới.
Nhỏ như hạt đậu đỏ, tròn đều, đỏ sẫm, nằm đúng vị trí giữa cổ áo, nơi bốn chiếc áo của bốn đứa trẻ đã chết từng mang cùng một vết. Mùi tanh lợm bốc lên trong hơi lạnh, tanh tới mức La Trường Phúc đứng gần nhất phải quay mặt đi một nhịp. Người vợ ở cửa buồng ôm chặt con, khóc không thành tiếng.
- Đúng là nó. - Hàn Thiết nói, giọng khàn đi. - Tôi đứng khám bốn lần bên bốn cái nôi. Vết này tôi nhìn một lần là đủ. Đánh dấu lần này, là lần thứ năm.
Hàn Thiết cầm đèn tới gần hơn, soi kỹ vết máu một lần nữa, rồi làm một việc của người bộ đầu: ông bảo La Trường Phúc lấy một mảnh giấy trắng. Áp nhẹ lên cổ áo trước khi đem đi tẩy, để giữ lại hình vết máu và vị trí của nó, rồi gấp mảnh giấy lại cất vào ngực áo mình. Ông nói khẽ: sau này nếu có ai bảo đêm nay là chuyện bịa của dân trấn, mảnh giấy này và lời của tôi sẽ đứng ra trước. Huyền Thanh nhìn ông, gật đầu. Thử nghiệm này cần đúng một người như vậy: một người của nha môn, đứng trong bếp một nhà thợ nhuộm lúc nửa đêm, tự tay giữ chứng cứ cho một việc mà sáng hôm qua chính nha môn còn gọi là loan tin ma quỷ.
Không ai hoảng loạn. Đó là điều Huyền Thanh đã dặn đi dặn lại từ chiều: thấy dấu máu không phải là thấy án tử, mà là thấy giờ bắt đầu làm việc. Chiếc áo được đem ngay vào bếp, nơi nồi nước nóng đã giữ ấm trên bếp tro từ đầu đêm theo lời anh dặn. Bó ngải cứu khô được đốt lên trong một chiếc chậu sành, khói ngải xanh xám bốc lên thành cột, mùi thơm hắc lan khắp gian bếp. Huyền Thanh cầm chiếc áo bằng hai tay, hơ qua khói, đếm thành tiếng, người vợ đứng bên đếm cùng, hai giọng đếm chồng lên nhau, chậm và rõ:
Một lần. Hai lần. Ba lần. Bốn lần. Năm lần. Sáu lần. Bảy lần.
Vết máu trên cổ áo, dưới khói ngải, nhạt dần màu ở lần hơ thứ năm, tới lần thứ bảy chỉ còn là một quầng mờ như vết nước. Anh rắc một nhúm muối hạt lên cổ áo, xoa nhẹ, rồi nhúng cả chiếc áo vào chậu nước nóng bốc hơi, giặt kỹ, vắt khô, đưa lên gần lửa hơ cho ấm. Cả quy trình không có một lá bùa, không một câu chú. Chỉ có khói, muối, nước nóng và bốn bàn tay người lớn run rẩy làm theo nhau trong gian bếp chật.
Rồi tới phần khó nhất của đêm: cho đứa trẻ mặc chính chiếc áo ấy mà ngủ.
Người vợ bế con, tay run tới mức cài nút áo hai lần mới xong. Đứa trẻ năm tháng tuổi ngáp dài, không biết gì về vết máu vừa được tẩy khỏi cổ áo mình, bú thêm mấy hơi rồi ngủ thiếp đi trong nôi, mặc chiếc áo trắng vừa được hơ khói bảy lần. Huyền Thanh ngồi canh bên nôi cùng hai vợ chồng và Hàn Thiết, đèn để nhỏ, cửa buồng khép hờ. Đêm còn dài. Đêm sau đêm đánh dấu mới là đêm quyết định, theo đúng trình tự ba nhịp, và đêm ấy chính là đêm nay nối tiếp: dấu gieo nửa đêm, trẻ mặc áo đã tẩy, và điểu sẽ lần theo dấu mà quay lại trước khi gà gáy.
Những canh giờ chờ đợi ấy là những canh giờ khó nhất. Đứa trẻ ngủ càng yên, người lớn càng không dám tin vào sự yên ấy. Người vợ hai lần định bế con lên kiểm tra trán, hai lần Huyền Thanh ra hiệu để yên, vì trẻ sốt hay không, tay người mẹ đang run sẽ không cảm được đúng. Anh tự tay sờ trán đứa trẻ mỗi nửa canh giờ, trán mát, da khô, không một giọt mồ hôi lạ. Theo trình tự cũ, tới giờ này trẻ mặc áo có dấu phải đã sốt từ ban ngày và đang nằm chờ nhịp cuối trong đêm. Đứa trẻ nhà họ La không sốt. Cách tẩy dấu, nếu sách chép đúng, đã cắt đứt nhịp thứ hai ngay từ khi khói ngải đi qua cổ áo lần thứ bảy.
- Nó không sốt. - Người vợ thì thào, như sợ nói to sẽ làm điều may mắn bay mất. - Đạo trưởng, cháu không sốt chút nào.
- Cứ canh tới gà gáy. - Huyền Thanh đáp. - Điểu chưa tới thì chưa được mừng.
Gần giờ Sửu, nó quay lại thật.
Tiếng cánh lượn trên mái nhà họ La, hai vòng, nghe rõ tiếng gió rít qua lông cánh lớn. Rồi một tiếng kêu như trẻ khóc nghẹn lại, ngắn, đứt quãng, như một đứa trẻ khóc gọi mà cổ họng bị chặn. Tiếng kêu ấy làm người mẹ ôm chặt mép nôi, làm La Trường Phúc đứng bật dậy, làm Hàn Thiết đặt tay lên hông theo thói quen tìm đao rồi mới nhớ đêm nay mình không mang đao. Huyền Thanh ngồi yên, ngẩng mặt nhìn lên mái ngói đen, và chờ.
Điểu lượn hai vòng. Nó không đáp xuống sân. Nó không vào buồng. Khói ngải từ gian bếp vẫn còn vương trong sân, trong buồng, trên chính chiếc áo đứa trẻ đang mặc, và thứ mùi ấy, cùng với dấu máu đã bị tẩy sạch, làm con đường dẫn của nó đứt đoạn ngay trên mái nhà này. Vòng thứ ba của nó cao hơn, xa hơn. Tiếng kêu thứ hai nhỏ dần. Rồi cánh vỗ mạnh hai nhịp, và bóng của nó rời khỏi mái nhà họ La, bay về phía sông, mất trong sương như một đám mây đen bị gió cuốn.
Trong buồng, đứa trẻ ngủ yên, hơi thở đều, mặt không đỏ, người không giật. Nó ngủ một mạch tới khi gà nhà hàng xóm gáy đầu, tới khi trời hửng sáng sau lớp sương, tới khi người mẹ kiệt sức gục đầu bên thành nôi mà tay vẫn nắm lấy mép áo của con.
Hàn Thiết là người ra sân kiểm tra bờ rào đầu tiên khi trời vừa hửng. Trên cây sào giữa còn đọng một vệt sương lẫn ít lông vũ nhỏ màu tro sẫm mắc vào mắt tre, gió thổi là rung. Ông không nhặt lên, chỉ nhìn rồi quay vào nói một câu ngắn: đêm nay tôi tin mắt mình hơn tin cáo thị.
Sáng ra, sân nhà họ La đầy sương muối trắng. La Trường Phúc ra sân, đứng giữa sân nhuộm còn chưa nhóm việc, rồi quỳ xuống ngay trước thềm bếp, quỳ trước Huyền Thanh đang rửa mặt bên giếng, nói không thành câu, chỉ cảm ơn, cảm ơn mãi.
Huyền Thanh đỡ anh ta dậy, lắc đầu, và nói câu anh đã nghĩ suốt đêm canh cuối cùng:
- Từ nay nhà nào cũng tự làm được việc này, không cần tới tôi.
Anh nhìn đứa trẻ đang ngủ yên trong buồng, nhìn bó ngải khô còn lại nửa bó trên chõng tre, nhìn hũ muối hạt của một nhà thợ nhuộm bình thường trong trấn. Ba thứ ấy, nhà nào cũng có. Từ đêm nay, chúng không còn là đồ trong bếp nữa. Chúng là một cái lệ sống, và một đứa trẻ đã sống qua đêm thứ năm của tháng Chạp để chứng minh điều đó.
---