CÔ HOẠCH ĐIỂU BÊN SÔNG MÂN - Chương 15: Tịch Thu Yêu Thư
Sáng mồng bốn tháng Chạp, Hàn Thiết được gọi lên hậu sảnh huyện nha trước giờ điểm danh. Người gọi ông không phải huyện lệnh. Quản gia Đỗ Hữu Tài đứng…
Nội dung chương
Sáng mồng bốn tháng Chạp, Hàn Thiết được gọi lên hậu sảnh huyện nha trước giờ điểm danh. Người gọi ông không phải huyện lệnh. Quản gia Đỗ Hữu Tài đứng chờ sẵn ở hành lang, tay cầm một tờ lệnh gấp tư, đưa cho ông không qua thủ tục trình sảnh như thường lệ.
- Phu nhân dặn, việc này làm sớm, làm gọn. - Đỗ Hữu Tài nói. - Người đạo sĩ ở quán trọ gần bến sông tụ tập dân chúng, loan tin ma quỷ, làm trấn bất an trước mùa đê điều. Nha môn tịch thu toàn bộ sách vở của y, truyền lệnh cấm hành nghề trừ tà trong trấn, cấm tụ tập dân chúng nghe y nói chuyện. Bộ đầu dẫn người đi ngay trong sáng nay.
Hàn Thiết mở tờ lệnh ra đọc. Lệnh viết ngắn, chữ của thư lại trong phủ, nội dung đúng như lời Đỗ Hữu Tài nói. Ông đọc tới cuối tờ lệnh, chỗ đóng triện, thì mắt dừng lại.
Triện đóng ở cuối lệnh không phải triện công đường của huyện lệnh Thanh Khê.
Ông làm bộ đầu mười mấy năm, đóng mở hồ sơ mỗi ngày, triện công đường ông nhìn quen tới mức nhắm mắt cũng hình dung được: ấn vuông, nét khắc sâu, mực son đỏ sẫm, đóng ở giữa trang, dưới chữ ký của huyện lệnh. Triện trên tờ lệnh này nhỏ hơn, nét mảnh hơn, mực tươi hơn, đóng lệch về góc phải. Đó là triện của hậu viện phủ huyện, thứ triện dùng để đóng các giấy tờ nội bộ trong khu nhà sau: lệnh mua sắm, lệnh điều người hầu, giấy ra vào cửa sau. Một lệnh mang danh nha môn, ra tới quán trọ giữa trấn, tịch thu tài sản của một người ngoài, cấm người ta hành nghề, mà lại đóng bằng triện hậu viện.
Hàn Thiết gấp tờ lệnh lại, không hỏi. Ông đã học được từ lâu rằng ở trong phủ này, có những câu hỏi mà hỏi ra thì người hỏi sẽ phải trả giá, còn câu trả lời thì không bao giờ tới. Ông chỉ ghi nhớ hình dáng cái triện ấy, như ghi nhớ một vết máu ở cổ áo: đúng vị trí lạ, đúng cái lạ không nên có.
Ông chợt nhớ lại bốn lần ông đứng trong sân bốn nhà có trẻ chết trong tháng mười một. Lần nào người của phủ cũng tới sớm, lần nào lệnh miệng từ huyện lệnh cũng chỉ có một nội dung: ghi chết vì bệnh, không để lời đồn lan ra. Những lệnh ấy đều truyền qua miệng, không có giấy, không có triện. Lần này thì khác. Lần này có giấy, có triện, mà lại là thứ triện không nên xuất hiện trên một tờ lệnh của nha môn. Sự khác thường ấy tự nó đã là một lời khai: người ra lệnh này sợ việc phải đi qua công đường, sợ phải để lại dấu vết ở nơi huyện lệnh ngồi xử án mỗi ngày, nên đã dùng lối cửa sau của chính nhà mình.
- Tôi đi ngay. - Ông nói.
Ông dẫn bốn nha dịch tới quán trọ gần bến sông. Trương Huyền Thanh đang ngồi ở gian ngoài, trước mặt là chồng sách anh mang theo xuống núi và cuốn sách bọc vải vừa mua lại ở hiệu sách cũ hôm qua. Anh ngẩng lên, nhìn đoàn người, nhìn tờ lệnh trong tay Hàn Thiết, rồi đứng dậy, lùi lại một bước, nhường lối vào buồng như một người đã đoán trước việc này từ khi đặt chân xuống trấn.
- Trương Huyền Thanh. - Hàn Thiết đọc lệnh thành tiếng, đúng thể thức, giữa sân quán trọ, trước mặt chủ trọ và mấy người khách đang ăn sáng dở. - Theo lệnh của phủ huyện, ngươi là người ngoài tới trấn, không có giấy phép hành nghề của nha môn, lại tụ tập dân chúng loan tin dị đoan về việc trẻ chết trong trấn. Nha môn tịch thu toàn bộ sách vở, giấy tờ của ngươi để xét. Từ hôm nay, ngươi không được hành nghề trừ tà, xem bói, làm phép trong trấn Thanh Khê, không được tụ tập dân chúng nói chuyện ma quỷ. Vi phạm sẽ bị bắt giam.
Nha dịch vào buồng, bê chồng sách ra, xếp lên một chiếc khay gỗ, lấy giấy niêm phong và hồ dán. Từng cuốn một: sách thuốc, sách xem sao, cuốn sổ tay ghi chép của chính anh, và cuốn sách bọc vải xanh ngả màu tro của sư phụ anh để lại. Huyền Thanh đứng nhìn cuốn sách của sư phụ bị đặt lên khay, tay anh hơi động đậy một lần, rồi buông xuống. Anh không giằng, không cãi, không đọc chú, không làm bất cứ điều gì mà người ta vẫn tưởng một đạo sĩ bị tịch thu sách sẽ làm.
Khi nha dịch dán xong niêm phong, anh mới nói một câu, giọng bình tĩnh, không lớn, nhưng cả sân quán trọ đều nghe rõ:
- Các ông thu được sách, không thu được bốn cái chết.
Hàn Thiết nhìn anh. Hai người đối mắt nhau một lát, không ai nói thêm. Trong ánh mắt của người đạo sĩ trẻ không có oán hận, chỉ có một sự chờ đợi khó hiểu, như thể anh ta đã tính cả việc mất sách vào trong đường đi của mình, và đang xem nha môn sẽ đi tiếp nước cờ nào.
- Niêm phong xong thì về. - Hàn Thiết ra lệnh cho nha dịch. - Sách để kho hậu sảnh, không ai được mở.
Trên đường khiêng khay sách niêm phong về nha môn, một nha dịch trẻ đi sau hạ giọng hỏi ông rằng tịch thu sách của một đạo sĩ thì có phạm vào thần thánh gì không, nghe nói người tu trên núi Thanh Thành đều có phép. Hàn Thiết không quay đầu, chỉ đáp một câu cụt lủn:
- Phép gì thì cũng không bằng triện. Cứ khiêng cho thẳng, đừng làm rơi.
Nhưng trong bụng ông, câu nói ban nãy của người đạo sĩ vẫn còn vang: thu được sách, không thu được bốn cái chết. Ông làm bộ đầu bao năm, bắt người, tịch thu tang vật, niêm phong nhà cửa, chưa lần nào tang vật lại là mấy cuốn sách mốc, và chưa lần nào người bị tịch thu lại bình tĩnh như đã biết trước. Ông có cảm giác khó chịu rằng trong ván cờ này, nha môn vừa đi một nước rất mạnh, tịch thu, cấm đoán, niêm phong đủ cả, mà lại là nước cờ thua. Vì từ giờ, cả trấn sẽ biết đạo sĩ ấy bị cấm không phải vì anh ta bịa chuyện, mà vì anh ta đã chạm vào đúng chỗ người ta muốn giấu.
Đoàn người đi khỏi quán trọ. Dân hai bên phố đứng nép ở cửa nhà mình nhìn theo, không ai dám hỏi một câu. Một bà bán bánh ở đầu ngõ vội thu gánh vào trong, như sợ nhìn lâu cũng thành tụ tập.
Chiều đó, Hàn Thiết về nha môn, ngồi một mình trong phòng trực của bộ đầu sau khi nha dịch đã ra về hết. Ông làm một việc mà chính ông cũng không định trước. Ông mở ngăn kéo, lấy sổ riêng của bộ đầu, cuốn sổ ông dùng để ghi việc tuần tra và những điều không tiện ghi vào hồ sơ chính thức. Rồi chép lại danh sách bốn nhà nạn nhân vào đó, chậm rãi, từng nhà một: nhà thợ rèn họ Triệu, đêm mồng tám tháng mười một, bé gái hai tháng. Nhà bán đậu hũ họ Lý, đêm rằm tháng mười một, bé trai ba tháng. Nhà chài lưới họ Phùng, đêm hai mươi mốt tháng mười một, bé gái một tháng. Nhà thợ mộc họ Đặng, đêm hai mươi bảy tháng mười một, bé trai bốn tháng.
Chép xong, ông đọc lại bốn dòng, rồi tự hỏi mình đang chép để làm gì. Hồ sơ chính thức đã có đủ bốn bộ, ghi chết vì bệnh, đóng triện công đường đàng hoàng. Cuốn sổ riêng này không ai đọc, không ai xét. Vậy mà tay ông vẫn chép, như tay Tôn Cửu đã chép vào cuốn sổ riêng của ngỗ tác, như một người lính canh chép lại tên những người đã ngã xuống trong đêm mà sáng ra cấp trên bảo rằng đêm ấy không có trận đánh nào.
Ông viết thêm ở cuối trang một dòng nữa, không phải tên nhà nào, mà là một câu hỏi dành cho chính mình, chữ nhỏ hơn hẳn bốn dòng trên: triện hậu viện đóng trên lệnh của nha môn, từ bao giờ? Viết xong ông nhìn câu hỏi ấy hồi lâu, như nhìn một cánh cửa mình chưa dám mở, rồi mới gấp sổ.
Ông gấp sổ, cất vào ngăn trong cùng, khóa lại. Trong đầu ông, hình ảnh cái triện hậu viện trên tờ lệnh ban sáng vẫn còn rõ: nhỏ hơn, lệch góc, mực tươi. Một lệnh của phu nhân, mượn danh nha môn, đi trước cả huyện lệnh. Ông tự hỏi, nếu sáng nay huyện lệnh hỏi tới việc tịch thu sách, ông sẽ bẩm thế nào. Và ông nhận ra, có lẽ huyện lệnh sẽ không bao giờ hỏi, vì có những việc trong phủ này được sắp đặt để người đứng đầu công đường không cần phải biết.
Đêm xuống, Hàn Thiết đi tuần như thường lệ, qua xóm bờ sông rồi vòng lên phía bắc trấn. Tới nhà họ La thợ nhuộm ở xóm giữa, ông đi chậm lại. Nhà này có sân nhuộm rộng, mấy chàm nhuộm lớn bốc mùi lá chàm chua nồng, vải phơi đầy sân trước. Ông nghe trong sân có tiếng người bàn nhau khẽ khẽ, tiếng người đàn ông và tiếng vợ anh ta, xen tiếng một người thứ ba ông nghe không rõ là ai. Họ bàn một việc gì đó có liên quan tới đạo sĩ, tới một chiếc áo, tới đêm mai hay đêm nào đó sắp tới, giọng rất thấp, như sợ tường nghe thấy.
Hàn Thiết đứng trong bóng tối ngoài rào một lát, tay đặt lên chuôi đao theo thói quen, rồi bỏ tay xuống. Ông không bước vào, không ho một tiếng để cắt ngang. Ông chỉ đứng nghe cho tới khi tiếng bàn trong sân im hẳn, đèn trong nhà tắt bớt một ngọn, rồi mới quay lưng đi tiếp vòng tuần của mình, bước chân chậm hơn lúc tới. Như một người vừa vô tình nghe được một việc mà sáng mai, nếu có ai hỏi, ông sẽ phải cân nhắc rất kỹ xem mình có thật sự đã nghe thấy hay không.
---