CÓC TÍA NHẢ NGỌC Ở THẤT SƠN - Chương 3: Quán nước dưới chân núi
Sáng mùng ba tháng mười một, quán nước của bà Tư Hường dưới chân núi Bà Đội Ôm mở cửa từ lúc trời còn chưa sáng hẳn. Quán chỉ là một mái lá dựng trên nền…
Nội dung chương
Sáng mùng ba tháng mười một, quán nước của bà Tư Hường dưới chân núi Bà Đội Ôm mở cửa từ lúc trời còn chưa sáng hẳn. Quán chỉ là một mái lá dựng trên nền đất nện, mấy bộ bàn ghế nhựa xếp quanh, một tủ kính nhỏ đựng bánh và thuốc lá, một bình trà đá to đặt ngay cửa cho khách leo núi tự rót. Vậy mà quán ấy là nơi cả xóm nghe được tin sớm nhất: ai lên núi, ai xuống núi, nhà nào có khách lạ, hang nào có chuyện, đều qua miệng người dừng lại uống ly nước ở đây.
Nguyễn Văn Tư Lực tới quán lúc sáu giờ rưỡi, như mọi sáng không mưa. Ông sáu mươi tám tuổi, người gầy và khô, da sạm nắng, tóc cắt ngắn đã bạc gần hết, bước đi chậm nhưng chắc, gối không còn tốt như hồi trai trẻ mà mắt thì vẫn tinh. Dân trong xóm gọi ông là Tư Lực, lớp nhỏ hơn gọi là ông Tư. Ngày trẻ ông là thợ săn có tiếng vùng Thất Sơn, lại từng làm phu đá một thời. Hơn hai mươi năm nay ông gác súng, sống bằng tiền dành dụm, tiền con cháu gửi và mấy việc lặt vặt quanh xóm. Nhưng có một việc ông không bỏ: giữ lệ cấm vào Hang Ông Cóc sau mùa mưa.
Lệ ấy không ghi trong sổ sách nào của xóm. Nó được truyền miệng từ đời này sang đời khác: sau mùa mưa, nước trong hang chưa rút hết, hơi đất trong hang còn nặng, không ai được vào Hang Ông Cóc. Ai muốn lên núi thì đi đường khác. Ai lỡ tới cửa hang thì quay xuống, không gọi lớn, không gõ vào cửa sắt, không mang bất cứ thứ gì sáng màu từ trong hang ra ngoài. Người ngoài nghe thì cười, nói dân quê mê tín. Người trong xóm nghe thì gật đầu, vì nhiều nhà còn nhớ những chuyện cũ mà không ai muốn kể rõ trong bữa cơm.
Bà Tư Hường rót cho ông ly trà nóng, đặt xuống bàn.
- Ông Tư uống trà. Sáng nay có đoàn khách leo núi hỏi đường lên Bà Đội Ôm, em chỉ đường vòng qua chùa chớ không chỉ lối sau vách. Tụi nó còn hỏi hang cóc gì đó nữa.
Tư Lực ngẩng lên.
- Ai hỏi hang?
- Mấy đứa trẻ ở thành phố về, đeo ba lô, mang máy ảnh. Hỏi cho vui thôi chớ em thấy tụi nó sợ sâu bọ còn hơn sợ ma. Em nói hang bị khóa, có cửa sắt, có biển cấm, leo lên tới nơi cũng chỉ đứng ngoài chụp hình cái cửa.
Ông Năm Tiều ngồi ở bàn bên, tay cầm quạt mo, xen vào.
- Chụp cái cửa sắt thì có gì mà chụp. Muốn nghe chuyện hang thì phải nghe người già kể, chớ nhìn cửa không thì đâu biết trong đó có ông cóc thiệt.
Ông Năm Tiều bảy mươi bốn tuổi, là già làng, người giữ nhiều chuyện cũ nhất xóm. Mắt ông đã mờ một bên, nhưng trí nhớ về tên người, năm tháng và những đám tang cũ thì rõ lạ thường. Mấy người khách leo núi vừa ngồi xuống bàn bên cạnh nghe thấy chữ ông cóc liền xích ghế lại gần.
Một cô gái trong đoàn khách hỏi.
- Ông ơi, Hang Ông Cóc là hang có con cóc lớn thiệt hả ông? Hay người ta đặt tên vậy thôi?
Ông Năm cười, phe phẩy quạt.
- Tên dân đặt thì có gốc hết cô. Ngày xưa, lâu lắm rồi, người ta nói trong vực sâu của hang đó có một con thiềm thừ lớn, tức là con cóc tía, sống không biết bao nhiêu năm. Da nó sần, mắt nó đỏ, miệng nó ngậm một viên dạ minh châu sáng như lửa đèn. Ai có được viên châu đó thì giàu sang, chữa được bệnh, nhà cửa phát đạt. Truyện kể thì nói vậy.
- Vậy có ai lấy được chưa ông? một chàng trai hỏi.
Quạt trên tay ông Năm chậm lại.
- Có người thử rồi. Nhưng chuyện lấy được hay không thì phần sau không vui như phần đầu. Dân ở đây truyền nhau, thiềm thừ nhả châu không phải để cho người. Thứ sáng trong miệng nó, mang ra khỏi hang là mang họa về nhà. Ngày xưa có người mang được một thứ sáng từ trong hang về, rồi trong ba ngày, nhà đó có tang liên tiếp. Người chết ngạt, phổi đen như than, bác sĩ dưới huyện cũng không giải thích được. Từ đó lệ cấm mới chặt thêm: không vào hang sau mùa mưa, không mang thứ sáng ra ngoài.
Mấy người khách im lặng. Cô gái lúc nãy cười gượng.
- Chắc là khí độc trong hang thôi ông ha? Đá trong hang có chất gì đó phát sáng rồi sinh khí độc.
- Cô nói khí độc cũng được. Ông Năm gật đầu, không tranh cãi. Người xưa không biết chữ khí độc, người ta gọi là nọc thiềm tô, gọi là hơi của ông cóc. Tên gọi khác nhau, người chết thì thiệt như nhau. Bây giờ khoa học giỏi, nhưng giỏi tới đâu thì cửa sắt người ta dựng lên năm hai ngàn mười tám cũng không phải dựng chơi.
Bà Tư Hường bưng ra thêm ấm trà, chen vào.
- Hồi mới dựng cửa sắt, có mấy đoàn khách không tin, đứng ngoài cửa hang gọi lớn, lấy đá gõ vào cửa cho vui. Ông Tư đây phải lên tận nơi đuổi xuống. Sau này ban quản lý gắn camera, gắn biển cấm, xóm mới yên được mấy năm.
Tư Lực ngồi nghe từ đầu tới cuối, tay xoay ly trà đã nguội. Ông không đính chính chi tiết nào của ông Năm, cũng không thêm chi tiết nào. Có những phần trong câu chuyện, người trong xóm kể thiếu. Có những phần, người ta kể thêm cho ly kỳ. Nhưng phần cốt lõi thì đúng: trong hang có thứ sáng, và thứ sáng ấy đã giết người. Ông biết điều đó không phải qua lời đồn.
Một người khách khác hỏi ông Năm.
- Ông già ngồi bên kia có vào hang bao giờ chưa ông?
Ông Năm liếc sang Tư Lực, cười mà mắt không cười hẳn.
- Ông Tư đây hả? Ổng là người giữ lệ. Hồi trẻ ổng đi rừng khắp Thất Sơn, hang nào ổng cũng biết cửa. Nhưng Hang Ông Cóc thì ổng không dẫn ai vào đâu. Có tiền cũng không.
Có người trong đoàn cười nhỏ, tưởng ông Năm nói quá để tăng phần thần bí cho chuyến leo núi. Tư Lực đặt ly trà xuống bàn. Tiếng ly chạm mặt bàn gỗ không lớn, nhưng cả quán tự nhiên nghe rõ.
Ông nói chậm, giọng khàn của người già hút thuốc lào thời trẻ.
- Trong hang đó, thứ sáng nhất là thứ giết người nhanh nhất.
Cả quán im lặng một nhịp. Mấy người khách nhìn nhau. Cô gái cầm máy ảnh hạ tay xuống. Bà Tư Hường đứng ở quầy cũng ngừng lau ly.
Ông Năm Tiều gật đầu, như thể câu nói ấy là phần kết mà câu chuyện của ông còn thiếu.
- Nghe ông Tư nói chưa? Muốn leo núi thì leo đường chánh. Muốn chụp hình thì chụp chùa, chụp đá, chụp mây. Đừng chụp cái cửa hang rồi nổi máu tò mò. Tò mò ở núi khác thì được, ở hang đó thì không.
Đoàn khách ăn sáng xong, trả tiền rồi lên đường vòng qua chùa. Trước khi đi, cô gái ngoái lại nhìn Tư Lực một lần, như muốn hỏi thêm, rồi bị bạn kéo đi. Quán trở về với khách quen trong xóm: hai người chạy xe ôm, một chị bán nhang, ông Năm và Tư Lực.
Bà Tư Hường ngồi xuống ghế trống đối diện ông.
- Ông Tư, sao sáng nay ông nói câu đó nặng vậy? Mọi lần ông chỉ nhắc lệ thôi.
- Vì có người đang hỏi đường vào hang. Tư Lực nói.
- Khách du lịch hỏi mỗi năm mà.
- Không phải khách du lịch nào cũng hỏi. Có người hỏi để leo núi. Có người hỏi để tính chuyện khác. Sáng qua tao nghe thằng Sáu bán nhang nói có người dưới Tịnh Biên hỏi thăm lệ cấm hang này, hỏi cả chuyện cửa sắt có khóa mấy lớp. Người hỏi thiệt sự muốn vào hang thì không hỏi về lệ trước. Họ hỏi về khóa.
Bà Tư Hường thở dài.
- Lại có người không sợ chết. Viên đá gì mà ghê vậy không biết. Em sống ở chân núi mấy chục năm, chưa thấy nó sáng bao giờ, chỉ thấy người ta chết vì lời đồn về nó là có thiệt.
Ông Năm chống quạt xuống đất.
- Lệ cấm giữ được người biết sợ. Giữ không nổi người đang kẹt tiền. Mà người kẹt tiền thì thời nào cũng có.
Tư Lực không trả lời câu đó. Ông đứng dậy trả tiền trà, dù bà Tư Hường xua tay như mọi lần và như mọi lần ông vẫn để tiền dưới đáy ly. Ông ra khỏi quán, đi chậm về phía con đường mòn dẫn lên núi. Không phải để lên hang, chỉ để nhìn từ xa vách đá sau màn cây. Sương sớm còn vướng trên tán rừng, vách núi Bà Đội Ôm xám và ướt.
Ông đứng một lúc, nhớ lại cảm giác của nhiều năm trước mỗi khi đi ngang cửa hang: không phải sợ một con vật, mà sợ sự ngu dại của con người khi nhìn thấy một thứ phát sáng trong bóng tối. Con thú trong vực chỉ giữ ổ của nó. Người ở ngoài mới là kẻ mang đèn, mang dây, mang tham vọng tới tận cửa nhà nó.
Trên đường về nhà, ông ghé tiệm tạp hóa mua một bó nhang mới. Bà chủ tiệm hỏi chiều nay ông có ra nghĩa trang không, như mọi mùng ba. Ông gật đầu.
- Chiều tao ra thăm anh Ba.
Ông nói câu ấy bình thản, nhưng trong đầu ông, câu nói ở quán nước vẫn còn vang: thứ sáng nhất là thứ giết người nhanh nhất. Ông đã nói câu đó trước mặt người lạ, điều ông hiếm khi làm. Ông nói vì linh cảm xấu từ sáng sớm, khi nghe người ta lại nhắc tới Hang Ông Cóc sau nhiều năm yên ắng.
Về tới nhà, ông treo bó nhang lên vách, pha ấm trà mới và ngồi ở hiên nhìn ra đường xóm. Trẻ con đi học ngang qua chào ông. Một ngày bình thường lại bắt đầu. Chỉ có ông biết, những ngày bình thường quanh chân núi này luôn mỏng như lớp sương buổi sáng, và chỉ cần một nhóm người đủ liều đi sai đường mòn, chúng có thể rách toang trong một đêm.
---