DẠ DU THẦN TRÊN NÓC PHỦ THÁI NGUYÊN - Chương 41: Phủ Doãn Về Huyện Dương Khúc

Sáng hai mươi tháng mười, mưa đã dứt hẳn từ nửa đêm, nhưng sân huyện nha Dương Khúc vẫn ướt và lạnh. Những vũng nước đọng trên mặt đá phản chiếu một thứ…

Nội dung chương

Sáng hai mươi tháng mười, mưa đã dứt hẳn từ nửa đêm, nhưng sân huyện nha Dương Khúc vẫn ướt và lạnh. Những vũng nước đọng trên mặt đá phản chiếu một thứ ánh sáng xám của buổi sớm sau mấy ngày trời âm u. Triệu Tiểu Sơn trực cổng chính từ đầu giờ Mão, đứng bên cột đá nhìn ra con đường dẫn về phía phủ thành, áo khoác còn ẩm hơi sương. Từ buổi sáng hôm qua, khi con ngựa mang văn thư cấp báo phóng ra khỏi cổng này, cả huyện nha sống trong một thứ chờ đợi rất lạ: công đường và thư phòng vẫn dán giấy niêm phong trắng. Thi thể của tri huyện vẫn được giữ trong gian đường sau tấm vải phủ, hai gói giấy tờ của hộ phòng vẫn nằm trong tủ hồ sơ khóa chặt. Và không một người nào của phủ được rời khỏi thành. Người ta làm việc của mình bằng những bước chân nhẹ hơn thường lệ, nói với nhau bằng giọng thấp hơn thường lệ, như sợ làm kinh động đến một điều gì còn đang lơ lửng trên những mái ngói vừa qua một đêm mưa dầm.

Tới cuối giờ Thìn, tiếng vó ngựa từ đầu phố vọng lại, không phải một con mà là một đoàn. Tiểu Sơn nghe thấy trước khi nhìn thấy: tiếng sắt gõ đều trên mặt đường đá còn ướt, tiếng yên cương khua nhẹ, rồi bóng những người cưỡi ngựa hiện ra ở khúc quanh cuối phố. Đi đầu là hai tên lính hầu của phủ giương cờ hiệu nhỏ, tiếp theo là một vị quan ngồi trên ngựa cao, áo bào màu chàm sẫm, mũ cánh chuồn ngay ngắn. Dáng ngồi thẳng và chậm rãi như người đã quen đi vào những nơi đang có chuyện chẳng lành mà không hề vội. Sau ông là một đoàn tùy tùng chừng hơn mười người: thư lại ôm cặp hồ sơ bọc vải, lính hầu dắt ngựa thồ, và một cỗ kiệu trống đi sau cùng dành cho lúc vào thành. Dân hai bên phố nép vào hiên nhà nhìn theo. Không ai nói to, nhưng chỉ trong khoảnh khắc đoàn ngựa đi qua, cả con phố đều biết người của phủ đã về tới huyện Dương Khúc.

Đoàn dừng trước cổng huyện nha. Mã Thiết Trụ đã đứng chờ sẵn ở bậc đá cùng Tần Vĩnh Niên và những người đứng đầu các phòng, áo mũ chỉnh tề. Tiểu Sơn mở rộng hai cánh cổng, đứng nép sang một bên, và lần đầu tiên nhìn rõ mặt phủ doãn Vương Sĩ Kiệt ở khoảng cách gần. Ông trạc năm mươi lăm tuổi, mặt dài, đôi mắt sâu và rất tỉnh, râu đã điểm bạc. Ông xuống ngựa chậm rãi, chỉ liếc một lượt từ cổng vào tới sân, lên bậc thềm công đường nơi hai dải giấy niêm phong trắng còn dán nguyên, rồi mới bước vào. Cái liếc mắt ấy đi qua Tiểu Sơn trong một thoáng rất ngắn, nhưng anh có cảm giác mọi thứ trong sân này đều đã được đôi mắt ấy ghi vào một lượt.

Mã Thiết Trụ tiến lên bẩm báo theo đúng phép: đội canh huyện nha xin trình, đêm mười chín tháng mười tri huyện được phát hiện đã mất trên ghế công đường. Hiện trường đã niêm phong ngay trong buổi sáng, giấy tờ liên quan đã lập biên bản giữ tại hộ phòng, toàn thể người có mặt sáng hôm ấy đã được lệnh giữ lại trong thành chờ phủ chủ trì. Vương Sĩ Kiệt nghe hết, không ngắt lời, rồi hỏi đúng ba câu, giọng trầm và đều. Thi thể còn giữ nguyên ở đâu. Giấy tờ nhặt ở sân do ai giữ, có biên bản hay không. Người cuối cùng trình sổ canh đêm mười tám là ai, cuốn sổ ấy giờ ở đâu. Mã Thiết Trụ đáp từng câu rành mạch: thi thể vẫn trên ghế chủ tọa trong công đường đã niêm phong, chỉ phủ vải trắng sạch. Giấy tờ do nha lại hộ phòng Tần Vĩnh Niên nhặt giữ từng tờ trước mặt mọi người, có biên bản tại chỗ với chữ ký làm chứng. Sổ canh đêm mười tám do lính canh Triệu Tiểu Sơn ghi và đã trình ngay sáng mười chín, hiện đội canh giữ. Nghe tới đó, phủ doãn gật đầu rất nhẹ, rồi nói câu đầu tiên mang tính quyết định của buổi sáng ấy.

- Từ giờ phút này, vụ việc ở huyện Dương Khúc do phủ tiếp quản. Mọi niêm phong của huyện làm hôm qua giữ nguyên giá trị, không ai được tự ý bóc, dù là người của huyện hay người của phủ đi theo ta. Mở thêm một lượt niêm phong của phủ chồng lên, ghi rõ giờ, ngày, tên người dán.

Lệnh ấy được thi hành ngay trong buổi sáng. Người thư lại của phủ mang ra những dải giấy niêm phong in sẵn triện của phủ Thái Nguyên, và dưới mắt phủ doãn, từng nơi trong huyện nha lần lượt được niêm phong lại một lượt nữa. Đầu tiên là công đường: phủ doãn đứng ở bậc thềm, không bước qua cửa, nhìn vào trong qua khoảng cửa hé đủ để thấy tấm vải trắng phủ trên ghế chủ tọa và dáng người bất động bên dưới. Ông đứng yên một lúc lâu hơn Tiểu Sơn tưởng, rồi ra hiệu khép cửa lại. Hai dải giấy của phủ dán chéo lên hai dải giấy của đội canh hôm qua, triện đỏ đóng chồng lên mép giấy, tên người dán và giờ dán được thư lại ghi ngay vào một cuốn sổ mới mở, cuốn sổ đầu tiên của phủ trong vụ án này. Tiểu Sơn đứng gác ở đầu hiên, nhìn lớp giấy mới trắng tinh dán lên lớp giấy cũ đã hơi ẩm, và hiểu rằng từ giờ mọi việc trong phủ này sẽ đi qua một con mắt khác. Một bàn tay khác, và không còn điều gì được quyết định sau cánh cửa thư phòng như những ngày trước nữa.

Tiếp theo là thư phòng. Đoàn người đi qua hành lang còn ướt nước mưa, dừng trước căn phòng đã đóng kín từ sáng qua. Phủ doãn tự mình xem xét hai dải niêm phong cũ, hỏi giờ dán và người làm chứng, rồi cho dán thêm niêm phong của phủ. Ông không cho mở cửa, chỉ nghe đội trưởng bẩm lại phía trong phòng: bàn làm việc còn nguyên như sáng qua, gầm bàn không ai động tới từ khi hai thứ giấy tờ bay ra. Nghe xong ông nói, thư phòng này sẽ chỉ mở khi ông có mặt cùng đủ người làm chứng, và trước ngày ấy, bất kỳ ai bước qua bậc cửa này đều bị hỏi tội như người phá hiện trường. Giọng ông vẫn đều, không cao lên một chút nào, nhưng người lính đứng gác ở hành lang bất giác đứng thẳng hẳn lưng.

Rồi tới kho bạc và khu ngục. Kho bạc nằm ở dãy nhà phía đông, cửa khóa hai lớp. Phủ doãn cho kiểm sổ giao nhận ngay tại cửa kho, đối chiếu ngày cuối cùng có người ra vào là ngày mười sáu tháng mười, rồi niêm phong cửa kho và giao mỗi bên giữ một ổ khóa riêng, mở kho phải có mặt cả hai. Xuống tới khu ngục ở phía sau cổng phủ, không khí càng lặng hơn. Hàn Đức Lục, ngục tốt trực đêm mười ba rạng mười bốn, đang bị giữ ở nhà trực từ hôm qua, được gọi ra đứng ở sân ngục. Ông ta cúi đầu rất thấp, không dám nhìn lên. Phủ doãn không hỏi ông ta điều gì trong buổi sáng này, chỉ ra lệnh niêm phong buồng giam cuối dãy tây, buồng giam mà Quách Đại Thành đã ở trong đêm cuối cùng của đời mình. Và giao sổ trực ngục cùng sổ điểm danh tù cho thư lại của phủ sao chép lại ngay trong ngày. Tiểu Sơn đi theo đoàn giữ trật tự ở cuối hàng, ngang qua dãy buồng giam im lìm, và nghe rõ tiếng giấy niêm phong dán lên cánh cửa gỗ cũ kêu một tiếng khô khẽ trong buổi sáng lạnh.

Cuối buổi sáng, phủ doãn ngồi vào vị trí chủ tọa tạm đặt ở gian phòng khách của phủ huyện, vì công đường chính vẫn đang niêm phong giữ thi thể. Đây là lần đầu tiên sau hai ngày, huyện nha Dương Khúc lại có một người ngồi ở ghế trên và ra lệnh bằng văn bản. Thư lại của phủ mở cuốn sổ mới, mài mực, chờ lệnh. Vương Sĩ Kiệt đọc chậm rãi từng việc cho ghi: một, giữ nguyên hiện trường công đường và thư phòng cho tới khi phủ khám xét có biên bản; hai. Thi thể tri huyện Cao Thiệu Minh sẽ được khám nghiệm lại dưới mắt phủ trong ngày hôm nay. Gọi ngỗ tác Phùng Cửu Chương tới trình diện và mang theo toàn bộ giấy tờ khám nghiệm của đêm mười bốn và sáng mười chín; ba, toàn bộ sổ sách của các phòng trong huyện. Từ sổ thuế của hộ phòng, sổ canh của đội canh, sổ tù của khu ngục cho tới sổ trình văn, đều phải kê khai danh mục nộp lên trong ngày mai, không thiếu một cuốn; bốn. Những người có tên trong danh sách đội trưởng vừa trình, gồm sư gia, ngục tốt, nha lại các phòng và đội canh trực các đêm mười bốn và mười tám, không ai được rời thành. Ai trái lệnh sẽ bị giữ ngay. Từng việc đọc ra đều được thư lại ghi lại, đóng dấu, và một bản sao được trao cho Mã Thiết Trụ để truyền xuống các phòng ngay trong buổi trưa.

Tiểu Sơn đứng gác ở cửa gian phòng khách suốt buổi làm việc ấy. Anh nghe tên mình được nhắc một lần trong danh sách những người trực đêm mười tám, nghe đến phần gọi ngỗ tác tới nói lại việc khám nghiệm. Và nghe rõ hơn cả là một câu phủ doãn nói thêm sau khi thư lại đã ghi xong bốn việc, một câu không ra lệnh cho ai cụ thể mà như nói cho cả gian phòng nghe. Ông nói vụ này trước hết xét trên giấy tờ và lời chứng của người sống, từng cuốn sổ sẽ được đối chiếu với nhau, từng lời khai sẽ được hỏi lại từ đầu. Chuyện ở sân công đường sáng mười chín, cả thành đã đồn, phủ ghi nhận là một việc đã xảy ra trước nhiều người, nhưng phán quyết của nha môn không đặt lên lời đồn. Mà đặt lên những gì kiểm chứng được. Nói rồi ông đứng dậy, cho mọi người lui ra làm việc, và dặn riêng Mã Thiết Trụ một câu cuối trước khi nghỉ trưa.

- Đầu giờ chiều, đưa ngỗ tác Phùng Cửu Chương tới đây. Bảo ông ấy mang theo cả những gì ông ấy ghi cho riêng mình, nếu có. Ta muốn nghe lại đêm khám nghiệm từ miệng người đã cúi xuống thi thể.

Mã Thiết Trụ vâng lệnh lui ra. Tiểu Sơn theo đội trưởng ra tới sân thì nắng đầu tiên sau nhiều ngày mưa dầm vừa rọi xuống những mái ngói ướt của huyện nha, hơi nước bốc lên mỏng tang trên mặt sân đá. Chỉ trong một buổi sáng, sân phủ đã đổi hẳn không khí: hai lớp niêm phong chồng nhau trên những cánh cửa quan trọng nhất, một cuốn sổ mới của phủ đã mở trang đầu tiên. Và một danh sách người bị giữ lại trong thành đã được truyền xuống khắp các phòng. Anh trở lại vị trí gác cổng của mình, nhìn ra con phố đang dần khô dưới nắng nhạt, và biết buổi chiều nay. Người đầu tiên được gọi lên nói lại mọi chuyện trước phủ doãn sẽ là ông ngỗ tác già đã ôm chặt một cuốn sổ tay vào ngực khi bước ra khỏi khu ngục sáu ngày trước.

Chương khác

Xem thêm