Đất Đình Tình - Chương 26: Gương mặt trong bức ảnh
Đêm Ngày 46, Ly không ngủ. Cô ngồi bên bàn gỗ, trước mặt trải ra bức ảnh cũ, cuốn nhật ký của bà, và chiếc điện thoại đã phóng to hết cỡ phần gương mặt…
Nội dung chương
Đêm Ngày 46, Ly không ngủ.
Cô ngồi bên bàn gỗ, trước mặt trải ra bức ảnh cũ, cuốn nhật ký của bà, và chiếc điện thoại đã phóng to hết cỡ phần gương mặt cậu bé. Ánh đèn dầu chập chờn hắt lên những đường nét đã nhòe đi theo năm tháng. Ngoài kia, tiếng ếch nhái râm ran từ phía bến sông vọng về, như nhắc cô nhớ rằng dòng sông ấy vẫn ở đó, vẫn chảy như hai mươi năm trước.
Ly tự nhủ mình phải bình tĩnh. Một vết bớt trùng hợp chưa đủ để kết luận một con người. Cô là kỹ sư trắc địa, nghề của cô là đo đạc, đối chiếu, kiểm chứng từng milimet. Cô sẽ làm đúng nghề của mình, ngay cả với quá khứ.
Cô lấy một tờ giấy trắng, kẻ hai cột. Cột trái ghi những gì nhật ký bà mô tả về cậu bé. Cột phải ghi những gì cô biết về Đỗ Thế Hưng.
Nhật ký viết: cậu bé mười lăm tuổi, con nhà thành phố về quê ngoại chơi, tắm sông bị chuột rút giữa dòng lũ. Bà lao xuống cứu, suýt mất mạng. Gia đình cậu hứa không quên ơn rồi bặt tin.
Đỗ Thế Hưng: năm nay ba mươi lăm tuổi. Hai mươi năm trước, hắn đúng mười lăm tuổi. Hắn là người thành phố. Hắn từng úp mở với cô về một ký ức mơ hồ: suýt chết đuối thuở bé, được một bàn tay già nua kéo lên khỏi dòng nước lạnh.
Con số khớp nhau đến rợn người.
Ly đặt tờ giấy xuống, cầm kính lúp soi lại gương mặt cậu bé. Đôi mắt một mí, đuôi mắt hơi xếch lên. Sống mũi thẳng. Và vành tai trái có một nốt ruồi nhỏ ở dái tai, mờ đến mức phải soi rất kỹ mới thấy.
Cô nhắm mắt lại, cố hình dung gương mặt Đỗ Thế Hưng. Cô đã nhìn hắn nhiều lần: những lần đối đầu ở công trường, lần hắn một mình đến vườn hỏi chuyện, lần hắn đứng dưới mưa nhìn đội thi công rút đi. Đôi mắt một mí ấy, đuôi mắt xếch lên ấy... Cô chưa bao giờ để ý đến tai hắn. Ngày mai cô sẽ để ý.
Sáng hôm sau, Ngày 47, Ly dậy từ lúc trời còn chưa sáng hẳn. Cô mang theo bức ảnh, đi bộ ra bến sông.
Bến sông buổi sớm vắng lặng. Sương mù giăng mỏng trên mặt nước. Ly đứng đúng vị trí mà cô đoán là nơi bà đã đứng khi chụp bức ảnh: dưới gốc cây bần già, nhìn ra khúc sông cong. Cô giơ bức ảnh lên, so sánh với khung cảnh thực tế. Gốc bần vẫn đó, to hơn, xù xì hơn. Bờ sông vẫn cong như cũ. Chiếc xuồng gỗ trong ảnh đã không còn, nhưng chỗ cắm cọc buộc xuồng vẫn còn dấu vết.
Cô chụp một tấm ảnh bến sông hiện tại, đặt cạnh bức ảnh cũ. Hai khung cảnh như hai lát cắt của cùng một dòng thời gian, chỉ khác nhau ở những con người đã đi qua.
- Bà ơi, bà chụp tấm ảnh này để làm gì nhỉ?
Ly thì thầm. Có lẽ bà muốn giữ lại bằng chứng duy nhất của một ân tình không cần báo đáp. Có lẽ bà linh cảm một ngày nào đó, ai đó sẽ cần đến nó. Và hai mươi năm sau, người đó chính là cô.
Buổi trưa, Ly ghé nhà bà Sáu, mang theo ít rau vườn biếu bà. Hai bà cháu ngồi nhặt rau ngoài hiên, Ly khéo léo gợi chuyện.
- Bà Sáu này, bà còn nhớ gì về đám người thành phố về tìm ân nhân năm đó không? Ví dụ như... họ ở thành phố nào? Thằng bé tên gì?
Bà Sáu nhíu mày suy nghĩ một lúc lâu.
- Tao nhớ mang máng người ta nói giọng thành phố mình đây thôi, chứ không phải người xa lạ gì. Còn tên thì... hình như có nghe ai đó nhắc nhà họ Đỗ. Ừ, nhà họ Đỗ, vì hồi đó cả xóm còn bàn tán: nhà họ Đỗ giàu thế mà cũng có lúc phải đi tìm người khắp nơi.
Tim Ly như ngừng đập. Họ Đỗ. Đỗ Thế Hưng.
- Bà chắc không? Bà có nghe nhầm không?
- Già rồi, tai nghễnh ngãng, nhưng cái họ Đỗ thì tao nhớ. Vì sau đó mấy năm, tao có đọc báo thấy tên một ông Đỗ nào đó làm ăn lớn ở thành phố, tao còn nghĩ không biết có phải nhà đó không.
Ly siết chặt tay. Mọi mảnh ghép đang khớp vào nhau với độ chính xác của một bản vẽ kỹ thuật: tuổi mười lăm, con nhà thành phố, họ Đỗ, vết bớt trăng lưỡi liềm, ký ức đuối nước mơ hồ của chính Hưng.
Chiều về, trước khi về nhà, Ly ghé qua bến sông một lần nữa. Một ông lão đánh cá đang gỡ lưới dưới gốc bần, thấy cô thì gật đầu chào. Ly ngập ngừng rồi hỏi:
- Ông ơi, ông có nhớ chuyện hai mươi năm trước, có bà cụ cứu một cậu bé đuối nước ở bến này không?
Ông lão ngẩng lên, mắt sáng lên:
- Nhớ chứ! Sao không nhớ. Hôm đó nước lũ về, chảy xiết như thác. Thằng bé thành phố tắm sông bị chuột rút, kêu không thành tiếng. Bà Lành nhà cô lúc đó đang giặt đồ ở bến, nghe tiếng động là lao xuống ngay, không kịp cởi cả áo ngoài. Cả xóm chạy ra chỉ kịp thấy bà ôm thằng bé lóp ngóp vào bờ, mặt mày tái mét. Người ta bảo bà suýt nữa thì cả hai cùng chìm.
- Rồi sau đó thì sao hả ông?
- Bà cõng thằng bé về nhà, nấu cháo gừng cho nó ăn, giữ nó lại đến chiều gia đình nó mới đến đón. Nhà nó đi xe hơi sang lắm, hứa hẹn đủ điều rồi từ đó bặt tin. Bà Lành cũng chẳng bao giờ nhắc lại, như chưa từng có chuyện gì xảy ra.
Ly đứng lặng nghe, mắt cay xè. Mọi lời kể đều khớp với nhật ký của bà, khớp với những gì cô đã đọc. Bến sông này, gốc bần này, đã chứng kiến tất cả.
Cô ngồi trước gương, lấy điện thoại ra xem lại những tấm ảnh cô từng chụp lén ở công trường. Có một tấm chụp nghiêng Hưng đang chỉ đạo, vành tai trái của hắn lộ ra rõ ràng. Cô phóng to hết cỡ. Ở dái tai trái của hắn, một nốt ruồi nhỏ xíu, mờ như hạt bụi.
Tay cô buông thõng xuống.
Nốt ruồi ở dái tai trái. Vết bớt trăng lưỡi liềm sau gáy trái. Đôi mắt một mí đuôi xếch. Tuổi mười lăm hai mươi năm trước. Họ Đỗ. Con nhà thành phố. Ký ức đuối nước.
Không còn là nghi ngờ nữa. Đây là kết luận.
Cậu bé ướt sũng trong vòng tay bà nội cô hai mươi năm trước, cậu bé mà bà đã lao xuống dòng lũ suýt mất mạng để cứu, cậu bé mà gia đình hứa không quên ơn rồi bặt tin, chính là Đỗ Thế Hưng.
Kẻ đã dồn ép cô suốt hơn một tháng qua. Kẻ đã cho máy xúc tiến vào ranh giới vườn cổ. Kẻ đã phong tỏa công việc của cô, cắt nước tưới của cô, và mới đây nhất, đã bênh vực bác Đức trước mặt cô bằng câu nói về người lớn tuổi.
Ly gục đầu xuống bàn, hai vai run lên. Cô không biết mình đang khóc vì thương bà, vì giận hắn, hay vì số phận trớ trêu đến tàn nhẫn. Bà cả đời chỉ mong cậu bé sống tốt, sống tử tế. Và cậu bé đó lớn lên, trở thành một tổng giám đốc dùng quyền lực đè bẹp người khác, suýt nữa thì phá hủy chính ngôi nhà của ân nhân cứu mạng mình.
- Bà ơi, bà có thấy không? Cậu bé bà cứu... anh ta quên mất bà rồi. Anh ta quên mất bến sông này rồi.
Cô khóc một lúc lâu, rồi ngẩng lên, lau khô nước mắt. Khóc xong thì phải làm việc. Bà dạy cô thế: nước mắt chỉ được rơi khi không còn việc gì để làm.
Cô lấy chiếc phong bì giấy cứng, cẩn thận đặt bức ảnh vào trong. Trên mặt phong bì, cô viết bằng bút mực: "Cho người trong ảnh."
Ngày mai, cô sẽ mang nó đến gặp hắn. Cô sẽ đặt bức ảnh trước mặt hắn và nhìn thẳng vào mắt hắn, xem hắn có nhận ra bến sông, chiếc xuồng, và bà lão trong ảnh không. Cô sẽ cho hắn một cơ hội để nhớ lại, trước khi cô quyết định sẽ đối xử với hắn như thế nào từ đây về sau.
Đêm đó, Ly thắp nhang trước di ảnh bà, đặt chiếc phong bì cạnh bát hương.
- Bà ơi, con tìm được cậu bé rồi. Là Đỗ Thế Hưng, tổng giám đốc Đại Nam. Ngày mai con sẽ đưa ảnh cho anh ta xem. Bà phù hộ cho con, để con nói được những điều cần nói, và nghe được những điều cần nghe.
Khói nhang bay lên, quấn quanh chiếc phong bì như một lời chúc phúc thầm lặng. Ngoài kia, dòng sông vẫn chảy, mang theo hai mươi năm chờ đợi của một bà lão, và một sự thật sắp sửa vỡ òa.