Đêm Giông Bên Tân Hiệp - Chương 21: Chiều mười chín tháng mười, Hậu học văn tế với Thầy Năm.

Sau khi đã hiểu rõ về song hồn và cái hạn ba trận giông, hôm nay thầy bắt đầu dạy Hậu đọc bài văn tế "tạ mạch an thổ". Thầy trải nửa tờ giấy cũ ra bàn,…

Nội dung chương

Sau khi đã hiểu rõ về song hồn và cái hạn ba trận giông, hôm nay thầy bắt đầu dạy Hậu đọc bài văn tế "tạ mạch an thổ". Thầy trải nửa tờ giấy cũ ra bàn, chỉ vào từng chữ Hán, đọc to cho Hậu nghe, rồi giải thích nghĩa từng câu.

- Mày nghe kỹ. Văn tế này có hai phần: phần đầu là khấn thổ thần, xin phép động thổ; phần sau là giải oan cho vong bị trấn, xin họ buông bỏ oán hận. Nhưng nửa sau đã cháy mất, nên giờ mình chỉ còn phần đầu. Mày phải học thuộc phần đầu trước.

Thầy đọc, Hậu đọc theo. Văn tế viết bằng chữ Hán, nhưng thầy đã dịch ra tiếng Việt, dạy Hậu đọc bằng tiếng Việt cho dễ nhớ. Hậu đọc đi đọc lại, tới khi thuộc lòng từng câu. Thầy kiểm tra, bắt Hậu đọc thuộc không nhìn giấy. Hậu đọc sai hai chữ, thầy bắt đọc lại từ đầu. Cứ thế, tới khi Hậu đọc thuộc không sai một chữ, thầy mới gật đầu.

- Được. Giờ tao dạy mày cách đọc cho có hồn. Đọc văn tế không phải đọc như đọc báo, mà phải đọc bằng tâm. Mỗi câu, mày phải tưởng tượng mình đang nói chuyện với thổ thần, với vong linh. Giọng phải trầm, phải thành kính, không được vội, không được ẩu.

Hậu tập đọc, thầy sửa từng chỗ ngắt hơi, từng chỗ nhấn giọng. Rồi thầy bắt Hậu vừa đọc vừa bấm quyết cùng lúc. Hậu lúng túng, tay bấm sai, miệng đọc vấp. Thầy kiên nhẫn:

- Chậm lại. Đọc một câu, bấm một quyết. Đừng vội. Văn tế là nói chuyện với thần linh, không phải chạy đua.

Hậu tập đi tập lại, mồ hôi ướt đẫm trán. Tới chiều muộn, anh đã có thể vừa đọc vừa bấm quyết khá trôi chảy, dù còn chậm. Thầy gật đầu hài lòng, nhưng mặt vẫn đầy lo lắng:

- Mày học nhanh đó. Nhưng nhớ, đây mới chỉ là nửa đầu. Nửa sau, phần quan trọng nhất là giải oan, mình chưa có. Không có nửa sau, lễ không trọn, phong ấn hàn không kín. Mày phải tìm ra nửa sau bằng mọi giá.

Hậu hỏi:

- Thầy ơi, nửa sau nằm trong miệng người đàn bà họ Trần, là mẹ con phải không? Con phải hỏi mẹ thế nào?

Thầy suy nghĩ một lúc, rồi nói:

- Mẹ mày có thể thuộc lòng mà không biết đó là văn tế. Hồi xưa, các bà mẹ thường ru con bằng những câu có vần điệu, mà những câu đó đôi khi chính là văn tế được truyền miệng. Mày về nghe mẹ ru cháu Na ngủ, để ý xem có câu nào lạ không.

Hậu ghi nhớ. Anh sẽ về nghe mẹ ru cháu, tìm câu kết văn tế. Nhưng trước mắt, anh phải lo lễ trấn tạm đã. Lễ trấn tạm là bước đầu, là để câu giờ cho anh có thêm thời gian. Anh hỏi thầy:

- Thầy ơi, lễ trấn tạm cần những gì? Con chuẩn bị rồi, thầy coi lại giúp con. Con sợ thiếu thứ gì, tới lúc làm lễ mới biết thì muộn.

Hậu lấy danh sách ra. Thầy xem qua, gật đầu:

- Gạo nếp một ký, muối hột nửa ký, nhang đèn đủ loại, gà trống luộc một con phải là gà trống tơ, xôi một đĩa đầy, rượu ba ly phải là rượu đế nguyên chất, dây chỉ đỏ một cuộn. Đủ rồi. Nhưng còn thiếu một thứ quan trọng nhất, thứ mà không mua được bằng tiền.

- Thiếu gì thầy?

- Máu của mày. Vài giọt từ đầu ngón tay, để điểm vào lá bùa trấn tạm. Nhớ, phải là máu tươi, lấy ngay trước lễ, không được lấy trước để lâu.

Hậu gật đầu, hơi sợ nhưng vẫn quyết tâm. Thầy tiếp:

- Trấn tạm chỉ cầm cự được một trận giông thôi. Tức là sau giông thứ hai, phong ấn lại yếu như cũ. Nên mày đừng nghĩ trấn tạm là xong. Nó chỉ là để câu giờ, để mày có thêm thời gian chuẩn bị cho lễ hàn thật sự.

Hậu hỏi:

- Thầy ơi, sao mình không làm luôn lễ hàn phong ấn? Sao phải trấn tạm?

Thầy thở dài:

- Vì mày chưa đủ sức. Hàn phong ấn cần mày viết bùa bằng máu, đọc trọn văn tế. Mà văn tế còn thiếu một nửa, mày viết bùa còn chưa thạo. Làm liều là chết. Trấn tạm là để giữ tình hình không xấu thêm, chờ mày đủ sức.

Hậu hiểu ra. Mọi thứ đều cần thời gian, mà thời gian thì không còn nhiều. Anh phải tranh thủ từng ngày, từng giờ.

Trong lúc nghỉ giải lao, thầy bỗng ho khan mấy tiếng, tiếng ho khan đục, kéo dài. Mặt thầy hơi tái, tay ôm ngực. Hậu lo lắng hỏi:

- Thầy ốm hả? Thầy có sao không? Hay để con đưa thầy đi trạm xá?

Thầy xua tay, cố cười:

- Tao già rồi, ho khan là thường, không sao. Mày đừng lo. Tao trấn được một lần là cùng, nên mày phải học cho tốt, sau này tự làm được, đừng trông chờ vào tao.

Nhưng Hậu thấy tay thầy run run khi bưng ly trà, và cơn ho cứ kéo dài. Anh lo lắm, nhưng không dám nói thêm, sợ thầy buồn. Anh chỉ thầm nghĩ, anh phải học thật nhanh, để thầy không phải gánh quá nhiều. Thầy đã già yếu, mỗi ngày trôi qua, sức thầy càng yếu đi. Anh phải tranh thủ.

Hậu nghe mà lòng quặn thắt. Thầy đã già yếu, mà còn phải gánh vác chuyện này. Anh thề với lòng, anh sẽ học thật nhanh, thật tốt, để thầy không phải hy sinh.

Chiều muộn, Hậu về nhà. Trên đường về, anh nghĩ về nửa bài văn tế còn thiếu. Mẹ anh, liệu có thật sự thuộc lòng câu kết không? Anh phải làm sao để mẹ đọc ra mà không làm bà sợ? Anh nghĩ mãi, rồi nảy ra một ý: tối nay, anh sẽ nhờ mẹ ru cháu Na ngủ, anh sẽ ngồi nghe, ghi nhớ từng câu. Nếu có câu nào lạ, anh sẽ hỏi.

Về tới nhà, Hậu thấy mẹ đang nấu cơm. Anh nói:

- Mẹ, tối ni mẹ ru cháu Na ngủ đi. Lâu rồi con không nghe mẹ ru.

Bà Sen ngạc nhiên:

- Sao tự nhiên lại muốn nghe mẹ ru?

Hậu cười:

- Con nhớ hồi nhỏ mẹ hay ru con ngủ. Giờ nghe lại cho đỡ nhớ.

Bà Sen cười hiền, gật đầu. Hậu thở phào. Tối nay, anh sẽ nghe mẹ ru, sẽ tìm câu kết văn tế. Anh hy vọng, hy vọng mẹ thật sự giữ nửa bài văn tế trong miệng, như lời thầy nói.

Trong bữa cơm tối, Hậu ăn nhiều hơn mọi khi, để có sức học, có sức chuẩn bị cho những ngày sắp tới đầy gian nan và thử thách, đầy những điều anh chưa từng nghĩ mình sẽ phải đối mặt. Mẹ anh thấy con ăn ngon, mừng lắm, gắp thêm thức ăn cho con, dặn con ăn nhiều vào cho có sức khỏe. Nhìn mẹ cười hiền, Hậu lòng đau như cắt. Anh đang giấu mẹ một chuyện tày trời, đang lợi dụng cả lời ru của mẹ. Nhưng anh không còn cách nào khác. Anh chỉ mong, khi mọi chuyện qua đi, mẹ sẽ hiểu và tha thứ cho anh.

Ăn xong, Hậu phụ mẹ dọn dẹp, rồi ngồi ở hiên chờ mẹ ru cháu. Bé Na đã buồn ngủ, ngáp dài. Bà Sen bế cháu lên võng, bắt đầu ru. Giọng bà trầm ấm, du dương:

- À ơi... à ơi... con ngủ cho ngoan... để mẹ đi cày...

Hậu nín thở lắng nghe từng câu. Bà ru hết bài này tới bài khác, toàn những câu ru quen thuộc. Hậu nghe mãi, không thấy câu nào lạ. Anh bắt đầu thất vọng. Có lẽ thầy đoán sai? Có lẽ mẹ không giữ nửa văn tế?

Nhưng khi bà ru tới bài cuối, giọng bà bỗng trầm xuống, bà ru một câu mà Hậu chưa từng nghe:

- À ơi... đứa nhỏ không tên... ngủ yên dưới đất lành... oan khuất có ngày... người nối cày gọi tên...

Hậu sững sờ. Đứa nhỏ không tên? Ngủ yên dưới đất? Người nối cày gọi tên? Đây... đây chính là văn tế! Anh run run hỏi:

- Mẹ, câu ru đó... mẹ học ở đâu vậy?

Bà Sen ngừng ru, nhìn con:

- Mẹ học từ bà nội con. Bà dặn, ru câu này cho đứa nhỏ không tên trong ruộng ngủ yên. Mẹ cũng không hiểu nghĩa, chỉ biết ru theo.

Hậu nắm chặt tay. Đúng rồi. Nửa bài văn tế nằm trong miệng mẹ anh, dưới hình thức một câu ru. Bà nội anh đã truyền lại, dặn ru cho "đứa nhỏ không tên trong ruộng" ngủ yên. Đứa nhỏ đó chính là bé Tý!

Hậu cố giữ bình tĩnh, hỏi tiếp:

- Mẹ, mẹ còn nhớ hết câu không? Mẹ ru lại cho con nghe đi.

Bà Sen ru lại, lần này Hậu ghi nhớ từng chữ. Anh lẩm nhẩm trong đầu, thấy câu ru có vần điệu, có nhịp, đúng là một phần của văn tế. Nhưng còn thiếu, còn thiếu câu kết. Anh hỏi:

- Mẹ, câu ru còn nữa không? Còn câu cuối không?

Bà Sen lắc đầu:

- Hết rồi. Bà nội chỉ dạy mẹ tới đó. Bà nói, câu cuối... câu cuối bà quên mất, hoặc... hoặc bà không dám dạy.

Hậu thất vọng, nhưng cũng mừng vì đã tìm được một phần. Ít ra, anh đã xác nhận mẹ giữ nửa văn tế. Còn câu cuối, anh phải tìm cách khác. Có lẽ, câu cuối nằm trong ký ức của mẹ, chỉ là bà chưa nhớ ra. Anh sẽ phải khéo léo gợi cho bà nhớ.

Đêm đó, Hậu nằm trên võng, nhẩm lại câu ru mẹ vừa hát. "Đứa nhỏ không tên, ngủ yên dưới đất lành, oan khuất có ngày, người nối cày gọi tên..." Anh hiểu ra, câu ru này chính là lời dặn: oan hồn bé Tý sẽ có ngày được giải oan, khi người nối cày gọi tên nó. Người nối cày chính là anh. Anh phải gọi tên bé Tý. Nhưng gọi thế nào? Gọi vào lúc nào? Anh chưa biết. Anh cần thầy chỉ thêm. Và anh cần tìm ra câu cuối của bài văn tế, câu mà bà nội anh không dám truyền lại.

Chương khác

Xem thêm