Di Chúc Thế Tử – Quyển 4: Kiểm Toán Máu - Chương 15: Giả Thuyết Quỹ Tín Thác
Tối hai mươi tám tháng mười hai, căn hộ của Trần Vĩnh Khang ở quận Bình Thạnh sáng đèn. Ngoài cửa sổ, mưa phùn se lạnh giăng mờ cả thành phố. Trên bàn…
Nội dung chương
Tối hai mươi tám tháng mười hai, căn hộ của Trần Vĩnh Khang ở quận Bình Thạnh sáng đèn. Ngoài cửa sổ, mưa phùn se lạnh giăng mờ cả thành phố. Trên bàn làm việc, một tập tài liệu mỏng nằm im lìm dưới ánh đèn bàn. Đó là bản trích lục một phần điều lệ của Quỹ Tín Thác Phát Triển Cộng Đồng, mà phòng lưu trữ vừa chuyển đến chiều nay sau nhiều ngày chờ đợi.
Khang đã đọc nó ba lần. Và lần thứ tư, anh đọc to thành tiếng, như để chắc chắn mình không hiểu nhầm.
"Điều 5. Nguồn vốn hoạt động của Quỹ được trích từ lợi nhuận sau thuế của mảng kinh doanh bất động sản của Tập đoàn, theo tỷ lệ do Hội đồng quản lý Quỹ quyết định hàng năm."
"Điều 6. Quỹ sử dụng nguồn vốn để mua cổ phần ưu đãi tích lũy của chính Tập đoàn, nắm giữ dài hạn, không chuyển nhượng."
Khang đặt tài liệu xuống, ngả người ra ghế. Cổ phần ưu đãi tích lũy là loại cổ phần mà người nắm giữ được ưu tiên nhận cổ tức trước cổ đông thường, và phần cổ tức chưa chi trả được cộng dồn vào các năm sau. Đó là loại cổ phần của những nhà đầu tư kiên nhẫn, những người không cần tiền ngay mà cần quyền lực lâu dài.
Khang đọc tiếp những điều khoản còn lại trong bản trích lục. Anh để ý đến những thứ không có mặt còn hơn những thứ có mặt.
- Oanh, cô có thấy điều gì lạ không? Trong bản trích lục này, không có một chữ nào về người thụ hưởng của quỹ. Không có điều khoản về giải thể quỹ. Không có quy định về việc quỹ sẽ làm gì với số cổ phần khi đạt đến một tỷ lệ nhất định. Như thể người soạn điều lệ cố tình để ngỏ những phần quan trọng nhất.
- Vì những phần đó nằm trong phần bị niêm phong. - Oanh đáp. - Người ta chỉ cho chúng ta xem những gì họ muốn chúng ta xem. Phần còn lại, phải có chìa khóa mới mở được.
- Và chìa khóa đó đang ở trong tay luật sư Trí. - Khang nói. - Cùng với tám phụ lục di chúc. Cha tôi đã giao mọi bí mật cho một người duy nhất.
Anh cầm điện thoại lên, bấm số của Oanh.
- Oanh, cô đọc bản trích lục điều lệ quỹ chưa?
- Em vừa đọc xong. - Giọng Oanh ở đầu dây bên kia đầy phấn khích. - Anh thấy điều 5 và điều 6 rồi chứ? Mỗi năm trích lợi nhuận bất động sản, mua cổ phần ưu đãi tích lũy của chính Vạn An, nắm giữ dài hạn không bán. Đây là một cỗ máy tích lũy cổ phần.
- Đúng. Và cỗ máy này đã chạy suốt ba mươi năm.
Hai người im lặng một lúc, cùng nghĩ về một điều. Ba mươi năm, mỗi năm mua một ít, cổ tức ưu đãi được tái đầu tư để mua tiếp. Với cơ chế lãi kép, khối cổ phần tích lũy được sẽ lớn đến mức nào?
- Em tính nhẩm rồi. - Oanh nói. - Giả sử mỗi năm quỹ chỉ mua một lượng cổ phần tương đương 1% vốn điều lệ, sau ba mươi năm với cổ tức tái đầu tư, quỹ có thể nắm giữ một tỷ lệ rất lớn, tiệm cận ngưỡng kiểm soát công ty. Và đó là tính theo kịch bản thận trọng nhất.
Oanh giải thích thêm về cách tính của mình.
- Em lấy ví dụ đơn giản. Năm đầu tiên, quỹ mua 1% vốn điều lệ. Cuối năm, 1% đó nhận cổ tức ưu đãi, giả sử 10%. Quỹ dùng 10% cổ tức đó mua thêm cổ phần. Năm thứ hai, quỹ có hơn 1%. Cứ thế, sau ba mươi năm, với lãi kép, con số cuối cùng sẽ lớn hơn nhiều so với phép cộng đơn giản. Đó là chưa kể ba cú bơm vốn đột biến, mỗi cú đều tăng tỷ lệ sở hữu lên một bậc thang mới.
- Lãi kép là kỳ quan thứ tám của thế giới. - Khang nói. - Và cha tôi đã dùng nó để xây dựng một đế chế thầm lặng trong ba mươi năm, ngay trước mắt mọi người mà không ai hay biết.
Khang đứng dậy, đi đến bên cửa sổ. Mưa phùn vẫn rơi, làm nhòe đi ánh đèn thành phố.
- Nhưng có một điểm không khớp. - Anh nói. - Nếu quỹ chỉ trích một tỷ lệ nhỏ lợi nhuận hàng năm, thì tốc độ tích lũy sẽ đều đều. Nhưng chúng ta đã thấy ba cú bơm vốn đột biến, mỗi cú khớp với một thời kỳ thất thoát. Tiền cho ba cú bơm đó từ đâu ra?
- Từ lợi nhuận được "bơm" thêm. - Oanh đáp ngay. - Anh nhớ cơ chế của ba thời kỳ không? Năm 1995, chi phí khống làm phình lợi nhuận ảo của dự án. Năm 2005, tiền quay vòng thành vốn góp. Năm 2015, vốn ngoại hồi hương. Mỗi thời kỳ đều tạo ra một lượng lợi nhuận hoặc vốn dư thừa trong công ty. Và quỹ, với điều lệ cho phép trích lợi nhuận bất động sản, đã hút chính những khoản dư thừa đó để mua cổ phần.
Khang quay lại bàn, viết nhanh vào sổ tay.
- Nghĩa là năm nghìn tỷ thất thoát không biến mất. Nó được "rửa" qua ba thời kỳ, biến thành lợi nhuận và vốn của công ty, rồi quỹ dùng chính những khoản đó để mua lại cổ phần của Vạn An. Một vòng tròn khép kín hoàn hảo.
- Tiền bẩn đi một vòng, trở thành cổ phần sạch. - Oanh tóm tắt. - Và cổ phần thì nằm lại trong công ty, dưới tên của quỹ. Không ai mất gì, không ai được gì, ngoại trừ quỹ ngày càng lớn mạnh.
Khang ngồi xuống, nhìn chằm chằm vào bản điều lệ. Một giả thuyết đang dần hình thành trong đầu anh, rõ ràng đến mức anh có thể chạm vào được.
- Oanh này. - Anh nói chậm rãi. - Số tiền chưa từng rời khỏi thành phố. Nó nằm trong chính Vạn An, dưới dạng cổ phần.
Câu nói vang lên trong căn phòng yên tĩnh, như một lời tuyên bố. Oanh ở đầu dây bên kia im lặng vài giây, rồi cô nói khẽ:
- Em đồng ý với giả thuyết này. Nó giải thích được mọi thứ: vì sao tiền mặt không còn, vì sao vốn điều lệ tăng đột biến sau mỗi thời kỳ, vì sao quỹ tồn tại ba mươi năm mà không ai để ý. Quỹ chính là nơi trú ẩn cuối cùng của năm nghìn tỷ.
- Nhưng còn hai câu hỏi chưa có lời đáp. - Khang nói. - Thứ nhất, quỹ hiện đang nắm giữ bao nhiêu cổ phần? Thứ hai, ai là người thụ hưởng của quỹ?
- Câu hỏi thứ nhất, chúng ta có thể tính toán. - Oanh nói. - Em sẽ dựng một bảng tính chi tiết, dựa trên lịch sử mua cổ phần của quỹ qua các năm, nếu chúng ta trích lục được sổ mua cổ phần. Câu hỏi thứ hai...
Cô ngừng lại.
- ...thì bị niêm phong. Đúng không?
- Đúng. - Khang đáp. - Điều lệ quỹ mà chúng ta có chỉ là bản trích lục một phần. Phần về người thụ hưởng và cơ cấu quản lý đã bị tách ra, niêm phong riêng. Phòng lưu trữ nói họ không giữ phần đó. Người giữ, nếu tôi đoán không nhầm, là luật sư Trịnh Trọng Trí.
Oanh thở dài.
- Lại là ông ấy. Mọi bí mật quan trọng nhất của Vạn An đều nằm trong tay ông ấy. Tám phụ lục di chúc, và bây giờ là hồ sơ quỹ.
- Ông ấy là trọng tài. - Khang nói. - Và trọng tài thì không tiết lộ bài trước giờ thi đấu. Chúng ta phải chứng minh được giả thuyết của mình bằng chứng cứ độc lập, rồi ông ấy mới xem xét việc mở niêm phong.
- Vậy bước tiếp theo là gì?
Khang nhìn ra cửa sổ. Mưa đã tạnh, nhưng hơi lạnh vẫn còn đọng lại trên kính.
- Muốn hiểu quỹ, phải hiểu vì sao cha tôi lập nó vào năm 1996. - Anh nói. - Một người vừa xây xong đại bản doanh trên khu đất giải tỏa đầy tai tiếng, bỗng dưng lập một quỹ "phát triển cộng đồng". Thời điểm đó không phải ngẫu nhiên. Đằng sau nó phải có một câu chuyện.
- Câu chuyện của năm 1995. - Oanh tiếp lời. - Vụ giải tỏa đầm lầy, án oan của mẹ anh, và một nghìn năm trăm tỷ đầu tiên.
- Đúng. Chúng ta đã biết tiền đi đâu. Bây giờ chúng ta phải biết tại sao. Tại sao cha tôi, sau khi để xảy ra vụ gian lận năm 1995, lại lập một cái quỹ để mua lại chính công ty của mình trong ba mươi năm? Ông đang chuộc lỗi, hay ông đang chuẩn bị cho một nước cờ lớn hơn?
Khang nghĩ về cha mình vào năm 1996. Lúc đó, Trần Vạn Niên bốn mươi hai tuổi, đang ở đỉnh cao của quyền lực và tiền bạc. Vạn An vừa khánh thành đại bản doanh trên khu đầm lầy đã giải tỏa, ông là người đàn ông quyền lực nhất trong giới bất động sản Sài Gòn. Không ai dám chống lại ông. Không ai dám hỏi ông về những gì đã xảy ra trong năm 1995.
Và chính vào lúc đỉnh cao đó, ông lập một cái quỹ với cái tên khiêm tốn "Phát Triển Cộng Đồng". Một người đang say men chiến thắng không lập quỹ từ thiện trong im lặng. Chỉ có người đang mang một món nợ lương tâm mới làm vậy.
- Tôi nghĩ ông đang chuộc lỗi. - Khang nói khẽ. - Nhưng ông không dám chuộc một cách công khai. Vì công khai đồng nghĩa với thừa nhận. Và thừa nhận đồng nghĩa với sụp đổ. Nên ông chọn cách chuộc lỗi trong im lặng, bằng tiền, trong ba mươi năm.
Oanh im lặng một lúc lâu.
- Em có một cảm giác. - Cô nói khẽ. - Cảm giác rằng cái quỹ này không chỉ là nơi cất giấu tiền. Nó là một lời xin lỗi được viết bằng tiền, kéo dài ba mươi năm, gửi đến một người nào đó mà chúng ta chưa biết tên.
Khang sững người. Lời nói của Oanh chạm vào một góc sâu thẳm trong anh, một điều mà anh chưa dám nghĩ tới.
- Ngày mai, tôi sẽ quay lại năm 1995. - Anh nói, giọng chắc nịch. - Không phải để tìm tiền nữa, vì tiền chúng ta đã tìm thấy. Mà để tìm sự thật về những gì đã xảy ra trong năm đó. Về mẹ tôi, về vụ giải tỏa, và về lý do cha tôi lập quỹ.
- Em sẽ đi cùng anh. - Oanh nói. - Lần này, chúng ta không tìm con số. Chúng ta tìm con người.
Khang cúp máy. Anh ngồi lại bên bàn, nhìn vào bản điều lệ quỹ một lần nữa. Hai câu hỏi vẫn còn đó, chưa có lời đáp: quỹ nắm bao nhiêu, và ai là người thụ hưởng.
Nhưng anh biết, câu trả lời đang ở rất gần. Nó nằm trong quá khứ, trong năm 1995, trong những trang nhật ký của mẹ anh mà anh chưa đọc hết, và trong lương tâm của một người đàn ông đã im lặng suốt ba mươi năm.
Ngoài kia, mưa phùn lại bắt đầu rơi. Khang tắt đèn, đi ngủ. Ngày mai, cuộc truy tìm sẽ bước sang một chương mới. Không còn là chương của những con số. Mà là chương của những con người.
Anh nằm xuống giường, nhưng không ngủ ngay. Trong đầu anh, hình ảnh cha anh vào năm 1996 cứ hiện lên không dứt. Một người đàn ông bốn mươi hai tuổi, đứng trên đỉnh cao, nhưng trong lòng mang một bí mật không thể nói ra. Ông đã chọn cách sống chung với bí mật đó suốt ba mươi năm, và dùng tiền để xoa dịu nó.
Khang tự hỏi, trong ba mươi năm đó, có bao giờ cha anh nghĩ đến mẹ con anh không? Có bao giờ ông nghĩ đến cô gái hai mươi lăm tuổi đã bị đuổi khỏi công trường trong đêm, mang theo một án oan và một cuốn sổ da cũ?
Anh không có câu trả lời. Nhưng anh biết, mình sắp tìm ra nó. Vì mọi con đường trong cuộc truy tìm này, cuối cùng, đều dẫn về năm 1995. Về khu đầm lầy. Về mẹ anh. Và về người đàn ông đã tạo ra tất cả.