Di Chúc Thế Tử – Quyển 4: Kiểm Toán Máu - Chương 18: Tờ Trình Từ Chối
Chiều bốn tháng một năm 2027, kho lưu trữ tầng hầm của Vạn An Tower đón hai vị khách quen thuộc. Trần Vĩnh Khang và Nguyễn Hoàng Oanh bước xuống những…
Nội dung chương
Chiều bốn tháng một năm 2027, kho lưu trữ tầng hầm của Vạn An Tower đón hai vị khách quen thuộc. Trần Vĩnh Khang và Nguyễn Hoàng Oanh bước xuống những bậc thang đá cũ kỹ, không khí lạnh và ẩm phả vào mặt. Ông Lưu Văn Tâm, nhân viên lưu trữ lâu năm, đã đợi sẵn ở cửa, tay cầm chùm chìa khóa to.
- Chào hai vị. Hôm nay cần tìm gì? - Ông Tâm hỏi, giọng ông trầm và chậm.
- Cháu chào bác. - Khang đáp lễ. - Hôm nay cháu muốn xin trích lục hồ sơ nhân sự năm 1995, cụ thể là hồ sơ kỷ luật của một nhân viên tên Phạm Thị Lành.
Ông Tâm nghe tên, khựng lại một chút. Ông nhìn Khang, ánh mắt có chút ngạc nhiên.
- Phạm Thị Lành? Kế toán công trường năm xưa?
- Vâng, bác còn nhớ?
- Nhớ chứ. Vụ đó ầm ĩ lắm. Cả công ty ai cũng biết. Cô ấy bị đuổi việc vì biển thủ quỹ bồi thường. - Ông Tâm nói, rồi như chợt nhận ra điều gì, ông nhìn Khang chăm chú. - Cậu là... con trai cô ấy?
Khang gật đầu, không giấu diếm.
- Vâng. Và cháu đến đây để tìm sự thật về vụ đó.
Ông Tâm im lặng một lúc, rồi ông mở cửa kho, bật đèn.
- Vào đi. Hồ sơ kỷ luật năm 1995 ở ngăn cuối cùng, dãy thứ ba. Nhưng tôi nói trước, hồ sơ đó đã bị niêm phong một phần. Những gì các vị được xem có thể không đầy đủ.
Kho lưu trữ tầng hầm là một thế giới khác hẳn với những tầng văn phòng sáng choang phía trên. Ở đây, thời gian như ngừng lại. Những kệ sắt cao đến trần nhà, chứa đầy những tập hồ sơ từ thời Vạn An mới thành lập. Ánh đèn huỳnh quang vàng vọt, nhấp nháy thỉnh thoảng. Ông Tâm đi trước, bước chân ông chậm rãi nhưng chắc chắn, như một người thủ thư trong thư viện cổ.
- Tôi trông coi kho này từ năm 1988. - Ông kể. - Hồi đó Vạn An còn là một công ty nhỏ, hồ sơ chỉ đầy một góc kho. Bây giờ, cả tầng hầm này cũng sắp không đủ chỗ.
Khang và Oanh bước vào kho. Những kệ sắt cao ngất chứa đầy hồ sơ, mùi giấy cũ và ẩm mốc xộc vào mũi. Họ đi đến dãy thứ ba, ngăn cuối cùng. Ở đó, một tập hồ sơ dày cộm nằm im lìm, bìa đã ngả màu vàng, trên bìa ghi dòng chữ: "Hồ sơ kỷ luật - Phạm Thị Lành - 1995".
Khang nén một hơi thở, mở tập hồ sơ ra. Bên trong, đầu tiên là quyết định đuổi việc, với lý do "biển thủ quỹ bồi thường giải tỏa". Chữ ký trên quyết định thuộc về ban quản lý dự án giải tỏa năm đó.
- Đây rồi. - Oanh nói khẽ. - Quyết định đuổi việc mẹ anh.
Khang lật tiếp. Những trang sau là biên bản kiểm tra quỹ, kết luận rằng có một khoản tiền chênh lệch không giải trình được, và trách nhiệm thuộc về kế toán công trường là bà Lành. Mọi thứ được trình bày một cách logic, chặt chẽ, như một vụ án đã được điều tra kỹ lưỡng.
Oanh đọc kỹ biên bản kiểm tra quỹ. Cô chỉ vào một chi tiết.
- Anh xem này. Biên bản ghi rằng khoản chênh lệch là 500 triệu đồng. Nhưng theo nhật ký của mẹ anh, số tiền chênh lệch thực tế trong đợt giải tỏa lên đến hàng trăm tỷ. 500 triệu chỉ là một con số tượng trưng, đủ để kết tội một kế toán, nhưng không đủ để ai phải đào sâu.
- Vì nếu ghi đúng con số, người ta sẽ phải hỏi: hàng trăm tỷ đi đâu? - Khang tiếp lời. - Còn 500 triệu thì chỉ là một vụ biển thủ nhỏ, không ai thắc mắc. Kẻ dựng án oan rất khôn ngoan. Chúng chọn một con số vừa đủ để đuổi việc, nhưng không đủ để gây chú ý.
Nhưng Khang biết, đó chỉ là vỏ bọc. Anh lật đến trang cuối cùng của tập hồ sơ, và ở đó, kẹp giữa hai trang giấy, là một tờ giấy mỏng hơn, có vẻ được nhét vào sau này.
Đó là một tờ trình viết tay.
Khang run tay mở tờ trình ra. Nét chữ ngay ngắn, quen thuộc. Đó là chữ của mẹ anh. Anh đọc từng chữ, giọng anh nghẹn lại:
"Tôi là Phạm Thị Lành, kế toán công trường dự án giải tỏa đầm lầy. Tôi viết tờ trình này để chính thức từ chối ký vào danh sách bồi thường đã được sửa đổi. Danh sách này không đúng sự thật. Số tiền ghi trong danh sách cao hơn nhiều số tiền thực tế đã chi cho người dân. Tôi không thể ký vào một văn bản mà tôi biết là giả mạo. Tôi chịu trách nhiệm về lời từ chối này."
Cuối tờ trình là chữ ký của bà Lành, kèm theo ngày tháng: 15 tháng 11 năm 1995.
Khang đọc xong, tay anh run nhẹ. Anh sờ lên nét chữ của mẹ, như muốn chạm vào bà qua ba mươi năm thời gian. Tờ giấy đã ố vàng, mép giấy đã sờn, nhưng mực vẫn còn đậm, như thể người viết đã ấn bút rất mạnh, với tất cả sự quyết tâm.
- Mẹ tôi viết tờ trình này vào ngày 15 tháng 11 năm 1995. - Anh nói, giọng anh khàn đi. - Hai ngày sau, bà bị đình chỉ công tác. Tám ngày sau nữa, có quyết định đuổi việc. Bà đã biết trước hậu quả, nhưng bà vẫn viết. Bà vẫn từ chối.
Oanh đặt tay lên vai anh, không nói gì. Cô biết, lúc này, mọi lời an ủi đều thừa thãi.
Oanh cúi xuống xem, cô so sánh chữ ký trên tờ trình với chữ ký "Phạm Thị Lành" trên danh sách bồi thường giả mà họ đã thu thập được trước đó.
- Khác nhau rõ rệt. - Cô nói, giọng cô đầy phấn khích. - Nét bút, cách viết, độ nghiêng, tất cả đều khác. Chữ ký trên tờ trình này mềm mại, tự nhiên. Chữ ký trên danh sách giả cứng nhắc, gượng gạo, như được cố tình bắt chước.
Khang gật đầu. Anh đã từng nghi ngờ, nhưng bây giờ, với tờ trình này trên tay, mọi thứ đã rõ ràng.
- Logic của vụ vu oan hiện ra rồi. - Anh nói chậm rãi. - Mẹ tôi từ chối ký vào danh sách giả. Kẻ khác giả chữ ký của bà để hợp thức hóa danh sách. Rồi chúng vu cho bà tội biển thủ, để triệt hạ nhân chứng duy nhất dám phản đối. Một mũi tên trúng hai đích: vừa có chữ ký hợp thức hóa, vừa bịt miệng người phản đối.
Oanh nhìn anh, ánh mắt cô đầy thương cảm.
- Ba mươi năm. Mẹ anh đã mang tiếng oan ba mươi năm, chỉ vì bà dám nói không với sự giả dối.
Khang cẩn thận chụp lại toàn bộ tờ trình từ nhiều góc độ, đảm bảo mọi chi tiết đều rõ nét. Anh cũng chụp lại quyết định đuổi việc và các biên bản liên quan. Sau đó, anh yêu cầu ông Tâm niêm phong lại bản gốc, với chữ ký xác nhận của cả ba người.
- Lần đầu tiên sau ba mươi năm, án oan có chứng cứ gốc. - Khang nói, giọng anh chắc nịch. - Tờ trình này là bằng chứng không thể chối cãi rằng mẹ tôi đã từ chối tham gia vào vụ gian lận, chứ không phải là người thực hiện nó.
- Có một điều khiến em thắc mắc. - Oanh nói. - Tờ trình này tại sao lại kẹp trong hồ sơ kỷ luật? Theo logic, kẻ vu oan phải hủy nó đi mới đúng.
Khang suy nghĩ một lúc, rồi anh nói:
- Có thể là do sơ suất. Hoặc có thể, có một người nào đó trong bộ máy đã lén nhét nó vào, với hy vọng một ngày nào đó sự thật sẽ được phơi bày. Chúng ta không biết là ai. Nhưng chúng ta nợ người đó một lời cảm ơn.
Ông Tâm đứng bên cạnh, chứng kiến tất cả. Ông bỗng nói, giọng ông trầm xuống:
- Tôi làm ở đây gần bốn mươi năm. Tôi đã thấy nhiều thứ, nhưng chưa bao giờ thấy ai dám đào lại vụ năm 1995. Cậu là người đầu tiên.
- Vì tôi là con trai của bà ấy. - Khang đáp. - Và tôi không thể để mẹ tôi mang tiếng oan xuống mồ.
Ông Tâm gật đầu, ánh mắt ông có chút xúc động.
- Tôi tin cô Lành vô tội. Hồi đó, tôi cũng nghe phong thanh rằng vụ biển thủ có nhiều điểm không rõ ràng. Nhưng tôi chỉ là nhân viên lưu trữ, không dám lên tiếng.
Khang nắm tay ông Tâm, siết nhẹ.
- Cảm ơn bác đã giữ gìn hồ sơ cẩn thận suốt ba mươi năm. Nếu không có bác, chúng cháu đã không tìm được tờ trình này.
Trên đường về văn phòng, Khang và Oanh không nói gì nhiều. Mỗi người đều đang chìm trong suy nghĩ của mình. Tờ trình từ chối ký là một vật chứng then chốt, nhưng nó cũng đặt ra một câu hỏi mới: ai là người đã ký quyết định đuổi việc, và ai là người đã giả chữ ký của bà Lành?
- Ngày mai, chúng ta sẽ tra chữ ký trên quyết định kỷ luật. - Khang nói, phá vỡ sự im lặng. - Tôi muốn biết ai là người đã ký lệnh vu oan mẹ tôi.
Oanh gật đầu. Cô biết, cuộc truy tìm sắp bước sang một giai đoạn mới, gay cấn hơn, nguy hiểm hơn. Vì lần này, họ không chỉ tìm tiền. Họ đang tìm người. Những kẻ đã dựng lên án oan ba mươi năm trước.
Và những kẻ đó, dù đã nghỉ hưu hay qua đời, thì dấu vết của chúng vẫn còn lại trên những tờ giấy đã ngả màu thời gian.
Về đến văn phòng, Khang đặt bản chụp tờ trình lên bàn, cạnh bản sao cuốn nhật ký và bản chụp mảnh giấy danh sách hộ nghèo. Ba vật chứng, ba mảnh ghép, cùng kể một câu chuyện: một người phụ nữ hai mươi lăm tuổi đã dám đứng lên chống lại cả một bộ máy tham nhũng, và đã phải trả giá bằng sự nghiệp, danh dự, và ba mươi năm mang tiếng oan.
Khang nhìn ba vật chứng một lúc lâu, rồi anh lấy điện thoại ra, gọi cho mẹ.
- Mẹ, con tìm thấy tờ trình của mẹ rồi. Tờ trình mẹ viết ngày 15 tháng 11 năm 1995, từ chối ký vào danh sách giả.
Đầu dây bên kia im lặng vài giây, rồi giọng bà Lành vang lên, nghẹn ngào:
- Con... con tìm thấy nó ở đâu?
- Trong hồ sơ kỷ luật của mẹ, ở kho lưu trữ Vạn An. Ai đó đã kẹp nó vào đó, và nó đã nằm yên suốt ba mươi năm.
Bà Lành khóc. Khang nghe tiếng bà nức nở qua điện thoại, lòng anh quặn thắt.
- Mẹ đừng khóc. - Anh nói, giọng anh cũng nghẹn lại. - Tờ trình này sẽ minh oan cho mẹ. Ba mươi năm chờ đợi sắp kết thúc rồi.
- Mẹ không khóc vì buồn. - Bà Lành nói, lau nước mắt. - Mẹ khóc vì mừng. Ba mươi năm, mẹ cứ nghĩ tờ trình đó đã bị hủy. Mẹ không ngờ nó còn tồn tại.
Khang cúp máy. Trong tai anh vẫn còn vang vọng tiếng khóc mừng của mẹ. Ba mươi năm chờ đợi sắp kết thúc. Và ngày công bố, sự thật ba mươi năm sẽ được phơi bày trước tất cả, không thiếu một chi tiết nào.