HÌNH THIÊN KHÔNG ĐẦU NÚI THƯỜNG DƯƠNG - Chương 7: Giám Đốc Ép Tiến Độ

Mã Hướng Đông tới công trường vào sáng ngày 9 tháng 10 bằng chiếc xe SUV đen còn phủ bụi đỏ của quãng đường tỉnh lộ. Ông bốn mươi chín tuổi, giám đốc dự…

Nội dung chương

Mã Hướng Đông tới công trường vào sáng ngày 9 tháng 10 bằng chiếc xe SUV đen còn phủ bụi đỏ của quãng đường tỉnh lộ. Ông bốn mươi chín tuổi, giám đốc dự án của tổng công ty xây dựng. Ông mặc vest sẫm màu giữa một công trường toàn áo bảo hộ. Ông mang theo một tập hồ sơ mỏng. Sau này mọi người mới biết tập hồ sơ mỏng ấy nặng hơn mọi bản vẽ kỹ thuật trong lán điều hành cộng lại.

Cuộc họp được triệu tập gấp lúc chín giờ sáng trong phòng họp của lán điều hành. Có mặt chỉ có ba người: Mã Hướng Đông ngồi ở đầu bàn, Vương Thiết Sơn ngồi phía bên phải, và Lý Thừa Ân được gọi vào với tư cách chuyên gia khảo sát cứu hộ đang làm việc tại công trường. Thư ký dự án đứng ghi biên bản ở góc phòng, gõ máy tính không ngừng nghỉ từ phút đầu tiên.

Mã Hướng Đông không chào hỏi dài dòng. Ông mở tập hồ sơ, rút ra một tờ giấy có dấu đỏ của tổng công ty, đẩy về phía Vương Thiết Sơn.

- Đây là thông báo điều chỉnh kế hoạch thi công quý bốn. Hạn chót thông hầm được chốt lại: phải xuyên thủng trước khi mùa đông đóng băng đường vận chuyển. Mỗi tuần chậm so với mốc mới, dự án bị phạt theo điều khoản đã ký với chủ đầu tư. Anh Sơn đọc kỹ con số phạt đi, rồi chúng ta nói chuyện.

Vương Thiết Sơn đeo kính lão, đọc tờ giấy hai lần, chậm rãi. Ông đặt nó xuống bàn, tháo kính ra, day sống mũi.

- Với tốc độ khoan hiện tại qua vùng đá đỏ, mỗi ca vào được chưa tới ba mét. Muốn kịp mốc này, phải tăng ca đêm từ một ca lên hai ca, và rút bớt thời gian dừng máy kiểm tra. Tôi nói thẳng là sức người không chịu nổi nhịp ấy quá hai tuần.

- Sức người thì thuê thêm người. - Mã Hướng Đông đáp ngay, như đã chuẩn bị sẵn câu trả lời từ trên xe. - Tôi duyệt chi bổ sung hai tổ khoan dự bị ngay trong tuần này. Cái tôi cần ở anh không phải lời than về sức người, mà là một kế hoạch chạy được trên giấy. Còn một việc nữa, quan trọng không kém.

Ông quay sang Lý Thừa Ân, ánh mắt dừng lại ở cuốn sổ tay bìa vải mà anh luôn mang theo.

- Anh Ân, phần khảo sát cứu hộ của anh theo hợp đồng là mười lăm ngày làm việc tại công trường. Tôi đề nghị rút xuống còn bảy ngày. Không phải vì tôi coi thường khảo cổ. Mà vì mỗi ngày đoàn của anh còn khoanh vùng, giữ hố, giữ mẫu, là một ngày mặt bằng bị chia nhỏ, xe cơ giới phải né, người phải vòng. Công trường này không kham nổi sự chậm rãi học thuật đâu.

Câu nói gãy gọn ấy khiến Lý Thừa Ân khẽ nhíu mày, nhưng anh đáp bằng giọng rất bình tĩnh.

- Anh Đông, hợp đồng khảo sát cứu hộ ký theo quy định bắt buộc đối với tuyến hầm đi qua vùng nghi có di tích. Rút từ mười lăm ngày xuống bảy ngày không phải chuyện hai bên tự thỏa thuận miệng trong phòng họp. Nó cần văn bản của cơ quan quản lý di sản xác nhận vùng này không còn yếu tố cần cứu hộ. Anh có văn bản ấy không?

- Văn bản thì đang xin. - Mã Hướng Đông nói, không hề nao núng. - Trong lúc chờ, tôi yêu cầu đoàn khảo sát thu hẹp phạm vi làm việc xuống mức tối thiểu, không mở thêm hố mới, không giữ thêm hiện vật ngoài danh mục đã có. Yêu cầu này sẽ vào biên bản họp hôm nay.

- Và tôi sẽ ký vào biên bản với ý kiến phản đối được ghi nguyên văn. - Lý Thừa Ân nói. - Tôi phản đối việc rút ngắn khảo sát khi giám định mảnh gốm ở hố số 3 còn chưa có kết quả. Tôi cũng phản đối việc coi vùng đã được địa chất trưởng khoanh là nghi có dấu tích chiến trường cổ như mặt bằng thi công bình thường. Hai ý kiến ấy, tôi yêu cầu thư ký ghi đầy đủ, không tóm tắt.

Thư ký dự án ngẩng lên nhìn Mã Hướng Đông, chờ một cái gật đầu. Ông gật, rất nhẹ, và tiếng gõ phím lại vang lên đều đều. Vương Thiết Sơn ngồi giữa hai người, hai bàn tay đan vào nhau trên mặt bàn, im lặng hồi lâu rồi mới lên tiếng bằng giọng của người đã làm chỉ huy trưởng qua nhiều công trường khó.

- Tôi đề xuất thế này để còn đường mà đi. Ca đêm tăng dần, tuần này vẫn một ca, tuần sau thêm ca phụ nếu tuyển đủ người và kiểm tra sức khỏe đạt yêu cầu. Khảo sát của anh Ân giữ nguyên mười lăm ngày theo hợp đồng, nhưng đoàn khảo sát cam kết không để việc giữ mẫu làm chậm vòng quay của xe vận chuyển trong hầm. Còn quyết định cuối cùng về rút ngắn khảo sát, chờ văn bản của cơ quan di sản rồi họp lại. Anh Đông thấy có đi được không?

Mã Hướng Đông im lặng gần một phút, ngón tay gõ nhẹ lên tập hồ sơ mỏng. Cuối cùng ông đóng tập hồ sơ lại, đứng dậy, cài khuy áo vest.

- Đi tạm theo cách của anh Sơn. Nhưng tôi ghi thêm một dòng vào biên bản: ban điều hành dự án đã thông báo đầy đủ về hạn chót và mức phạt cho các bên liên quan. Tới lúc chậm tiến độ, không ai được nói là mình chưa từng nghe về con số ấy. Anh Ân, phần của anh, tôi tôn trọng chữ ký phản đối của anh. Nhưng anh cũng nên hiểu, trên tôi còn có người ký những con số lớn hơn nhiều.

Câu nói cuối cùng được nói ra không có vẻ đe dọa, mà mệt mỏi một cách kỳ lạ, như thể Mã Hướng Đông cũng chỉ là một mắt xích trong một guồng máy ép tiến độ lớn hơn chính ông. Lý Thừa Ân ký vào biên bản ở mục người tham dự có ý kiến khác, ghi rõ họ tên và giờ ký. Anh nhận một bản sao biên bản từ tay thư ký, kẹp vào hồ sơ của mình ngay tại chỗ, trước mặt cả phòng họp.

Cuộc họp chưa tan ngay sau cái gật đầu ấy. Mã Hướng Đông còn ở lại thêm gần nửa giờ để nghe Vương Thiết Sơn trình bày con số thật của mặt bằng, thứ con số không nằm trong tập hồ sơ mỏng của ông. Vương Thiết Sơn mở cuốn sổ điều độ thi công, lật tới trang ghi sản lượng từng tuần, đọc thành tiếng từng dòng không sót một con số lẻ. Tuần nhanh nhất, đội khoan vào được sáu mươi mốt mét. Tuần chạm vùng đá đỏ, sản lượng tụt xuống còn mười chín mét. Số mũi khoan hợp kim đã mòn phải thay trong tháng chín bằng cả quý trước cộng lại. Mỗi lần thay mũi ở gương hầm sâu, đội phải mất từ bốn tới sáu giờ cho việc rút cần, thay, và hạ cần trở lại.

- Tôi đọc những con số này không phải để cãi anh. - Vương Thiết Sơn nói. - Tôi đọc để anh thấy là người của tôi không hề lười. Máy chạy mười sáu tiếng một ngày, người thay nhau không nghỉ. Cái chậm ở đây nằm trong đá, không nằm trong thái độ làm việc.

Mã Hướng Đông nghe hết, không chen ngang một lần nào. Nghe xong, ông rút trong tập hồ sơ ra một bảng tính khác, bảng tính mà ông nói chỉ có ba người trong phòng này được xem. Đó là bảng dòng tiền của dự án theo từng tháng. Ông chỉ vào cột cuối cùng, nơi con số âm lớn dần theo từng tuần chậm tiến độ, và nói rằng nếu dự án chạm mốc phạt tối đa, tổng công ty sẽ phải cắt giảm nhân sự ở hai công trường khác để bù vào. Ông nói ông ép tiến độ không phải vì ham thành tích. Ông ép vì phía sau ông là hàng trăm con người ở những nơi khác, những người chưa từng nghe tới cái tên Thường Dương bao giờ.

Lý Thừa Ân ngồi nghe cuộc trao đổi ấy mà không chen vào. Anh nhận ra một điều khó chịu: trong căn phòng này không có ai là người xấu theo nghĩa đơn giản. Có một giám đốc bị con số phạt đuổi theo sau lưng. Có một chỉ huy trưởng bị sản lượng đá đỏ ghì xuống từng tuần. Và có một chuyên gia khảo cổ giữ trong tay một mảnh gốm chưa giám định, chưa đủ sức nặng để thắng bất cứ con số nào trên bàn. Anh tự hỏi, không thành tiếng, rằng muốn thắng những con số này, bằng chứng dưới lòng núi sẽ phải rõ ràng tới mức nào mới đủ.

Ra khỏi phòng họp, Vương Thiết Sơn đi cùng anh một đoạn dọc hành lang lán điều hành, rồi dừng lại ở cửa sổ nhìn xuống sân công trường đang nắng gắt.

- Anh Ân, tôi biết anh vừa làm đúng phần của anh. - Ông nói khẽ. - Nhưng tôi dặn anh một câu thật lòng. Ở công trường này, giấy tờ đi một đường, máy khoan đi một đường. Anh muốn giữ được vùng đất đỏ kia, thì ngoài biên bản ra, anh phải có một chứng cứ rõ ràng khiến người cầm máy tự muốn dừng lại. Người cầm máy chỉ tin cái anh ta nghe thấy và nhìn thấy trong ca của mình thôi.

Chiều hôm đó, Lý Thừa Ân tự tay sao biên bản họp thành hai bản nữa. Một bản anh gửi kèm công văn ngắn về cơ quan quản lý di sản của tỉnh, đề nghị đẩy nhanh văn bản xác nhận phạm vi khảo sát cứu hộ cho tuyến hầm Thường Dương. Một bản anh kẹp vào bìa hồ sơ riêng, ngay sau bản sao lát cắt có chữ ký của Dương Khai Sơn. Anh làm việc ấy chậm rãi và cẩn thận, như người xếp từng viên gạch cho một bức tường mà anh biết sớm muộn cũng có ngày phải đứng ra chịu lực.

Lý Thừa Ân hiểu ý ông. Biên bản phản đối của anh, kể từ giờ phút này, nằm gọn trong hồ sơ dự án với đầy đủ chữ ký và dấu đỏ. Nhưng nó chỉ là một tờ giấy nằm yên trong cặp tài liệu. Ngoài kia, lịch tăng ca đã được dán lên bảng thông báo ở nhà ăn. Và trong lòng núi, mũi khoan vẫn đang chờ lệnh quay tiếp vào đêm nay, hướng thẳng tới khoanh đỏ mà Dương Khai Sơn đã ký tên, bất chấp mọi cuộc họp trên mặt đất.

Chương khác

Xem thêm