HỒ TINH DƯỚI ĐÁY HỒ TÂY - Chương 31: Đề xuất phong tỏa
Sáng 06 tháng 12, Đỗ Trọng Nghĩa ngồi trong phòng họp nhỏ của ban quản lý dự án với tập hồ sơ dày trước mặt. Ngoài cửa kính, Hồ Tây xám lạnh dưới màn…
Nội dung chương
Sáng 06 tháng 12, Đỗ Trọng Nghĩa ngồi trong phòng họp nhỏ của ban quản lý dự án với tập hồ sơ dày trước mặt. Ngoài cửa kính, Hồ Tây xám lạnh dưới màn sương sớm. Trong phòng, điều hòa chạy đều đều, ấm hơn ngoài trời, nhưng bàn tay anh vẫn lạnh vì đêm qua anh gần như không ngủ.
Đêm 05 tháng 12 vẫn còn nguyên trong đầu anh. Giọng nói dịu dàng ấy. Câu nói trọn vẹn ấy.
- Đến đây với em... trong hang ấm lắm...
Anh đã bước từng bước về phía lan can. Anh đã chỉ tỉnh lại khi tay chạm vào chiếc búa đồng lạnh treo ở cửa khoang lái. Từ lúc đó, anh không còn cho phép mình viết báo cáo theo lối trung tính nữa.
Tập hồ sơ anh mang tới hôm nay có tên rất rõ ràng trên bìa: Đề xuất phong tỏa vùng K9, dừng mọi hoạt động người lặn và thi công trong bán kính quanh miệng hang, chờ đánh giá di sản và an toàn lao động.
Anh đã viết nó trong ba giờ đồng hồ sau khi trở về khoang điều khiển, tay vẫn còn run. Anh viết bằng ngôn ngữ kỹ thuật mà cả đời làm nghề anh vẫn dùng. Anh liệt kê chuỗi hiện tượng âm thanh đã ghi được. Anh đính kèm log hydrophone. Anh đính kèm biên bản họp an toàn ngày 27 tháng 11, nơi đề xuất dừng lặn đêm của anh đã bị bác bỏ và anh đã ký với ý kiến bảo lưu viết tay. Anh đính kèm hồ sơ y tế của Trần Quốc Bảo sau sự cố bình dưỡng khí đêm 02 tháng 12. Anh đính kèm biên bản kỹ thuật về đoạn log bị xóa trên máy chủ vào rạng sáng ngày 05 tháng 12.
Anh không viết một chữ nào về ma quỷ. Anh chỉ viết về rủi ro. Một nguồn âm bất thường phát ra từ trong hang. Một dải hạ âm không khớp với giọng người qua thiết bị của đội. Ba lần thợ lặn mất kiểm soát hành vi trong vùng tác động. Một lần suýt xảy ra tai nạn chết người nếu Lê Văn Thắng không kéo kịp. Bấy nhiêu là đủ để bất kỳ kỹ sư trưởng nào cũng phải đề xuất dừng lại.
Người tiếp nhận hồ sơ là một cán bộ điều phối trẻ. Cậu ta lật vài trang đầu, ngẩng lên với vẻ ái ngại.
- Anh Nghĩa, hồ sơ này giám đốc Long đã dặn là phải qua anh ấy duyệt trước khi chuyển lên trên. - Tôi biết. Vì vậy tôi nộp trực tiếp tại đây và yêu cầu ghi vào sổ tiếp nhận. Anh ghi rõ giờ nộp giúp tôi. - Dạ, em ghi. Nhưng em nói trước, khả năng cao là hồ sơ sẽ bị trả lại để bổ sung.
Nghĩa gật đầu. Anh đã đoán trước điều đó. Anh ký vào sổ, chụp lại trang sổ bằng điện thoại trước mặt cậu cán bộ, rồi mới đứng dậy. Anh không cãi. Cãi ở quầy tiếp nhận không thay đổi được gì.
Đúng như dự đoán, tới đầu giờ chiều, hồ sơ được trả lại tận tay anh kèm một tờ phiếu yêu cầu bổ sung chỉ có vài dòng chữ in. Lý do ghi trong phiếu rất gọn: đề xuất phong tỏa thiếu căn cứ chuyên môn độc lập về giá trị di sản và mức độ rủi ro, yêu cầu bổ sung ý kiến của chuyên gia ngoài dự án trước khi xem xét.
Chữ ký dưới phiếu là của Hoàng Đức Long.
Nghĩa đọc phiếu hai lần. Anh không bất ngờ. Long không cần bác bỏ anh bằng một cuộc họp nữa. Long chỉ cần một thủ tục. Một thủ tục đủ để kéo dài thời gian tới mốc bàn giao mặt bằng đáy trước ngày 20 tháng 12. Mỗi ngày hồ sơ nằm chờ bổ sung là một ngày tàu thi công vẫn có thể tiến gần vùng lõi.
Trên đường về bến Quảng An, anh nghĩ về những gì mình có và những gì mình còn thiếu.
Anh có dữ liệu, biên bản và bản sao duy nhất còn đầy đủ của log và video hang trong ổ cứng niêm phong sao lưu từ ngày 03 tháng 12. Nhưng tất cả đều do đội của anh tạo ra. Trong mắt cấp trên, đội có thể bị cho là tự suy diễn để trốn việc. Điều anh thiếu là một tiếng nói chuyên môn độc lập, không thuộc dự án, không thuộc nhà thầu.
Anh đã biết người đó là ai từ lâu.
Khi xe dừng ở bến, anh không vào tàu ngay. Anh đứng trên bờ, gọi điện cho tiến sĩ Trịnh Ngọc Lan.
Điện thoại đổ ba hồi chuông mới có người nhấc máy. Giọng bà Lan vẫn điềm đạm như lần đầu anh gặp bà khi trình bày tích Hồ Tinh trong Lĩnh Nam Chích Quái.
- Cậu Nghĩa đấy à. Tôi nghe nói dưới đó lại có chuyện. - Thưa cô, chuyện lớn hơn lần trước nhiều. Em vừa nộp đề xuất phong tỏa vùng K9. Hồ sơ bị trả lại, yêu cầu phải có ý kiến chuyên môn độc lập. Em gọi cho cô vì việc này. - Cậu nói rõ cho tôi nghe từ đầu. Đừng bỏ qua chi tiết nào.
Nghĩa kể. Anh kể theo đúng thứ tự thời gian. Xương cáo cổ vớt lên đầu tháng 11. Tiếng cười bốn giây trong ca lặn. Miệng hang và gò xương ngày 17 tháng 11. Bảo nghe gọi tên trong ca lặn đêm. Chuỗi tiếng cười dài dần, mười một giây rồi hai mươi sáu giây trong lần rà soát log. Ảo giác và cơn mộng du của Bảo trên tàu. Giả thuyết của Nguyễn Thu Hà về một dư hồn chỉ còn tiếng nói. Thư tịch Thủy Lôi Trận mà chính bà đã gửi bản dịch. Và cuối cùng là sự cố đêm 02 tháng 12, khi Bảo tự với tay tới van bình dưỡng khí của chính mình dưới nước.
Anh kể tới đêm qua thì dừng lại một nhịp.
- Đêm qua tới lượt em, thưa cô. Em nghe trọn một câu. Nó gọi em ra lan can. Em chỉ tỉnh lại vì tay chạm phải chiếc búa đồng của anh Thắng. - Cậu có bị thương không? - Không ạ. Em tỉnh kịp. Nhưng em hiểu là nếu còn lặn đêm, còn làm việc ban đêm quanh miệng hang, sẽ có lần ai đó không tỉnh kịp.
Đầu dây bên kia im lặng một lúc lâu. Nghĩa nghe tiếng bà lật giấy, như thể bà đang mở lại tập ghi chép của chính mình.
- Cậu Nghĩa, tôi nghiên cứu truyền thuyết hơn ba mươi năm. Tôi luôn nói với học trò rằng truyền thuyết không phải bằng chứng. Nhưng một cấu trúc hang chứa xương cổ tích lũy hàng ngàn năm, nằm đúng vị trí sào huyệt trong thư tịch, cộng với chuỗi sự cố an toàn có hồ sơ y tế đi kèm, thì đó không còn là truyền thuyết nữa. Đó là một di tích cần được đánh giá và một vùng nước cần được dừng lại để đánh giá. - Cô có đồng ý đứng tên ý kiến chuyên gia không ạ? Ý kiến đó sẽ phải chịu trách nhiệm học thuật. Ban quản lý sẽ soi rất kỹ. - Tôi đồng ý. Tôi sẽ viết ý kiến với tư cách nhà nghiên cứu độc lập. Tôi sẽ nêu rõ ba điểm. Thứ nhất, khu vực hang có dấu hiệu là di tích dưới nước có giá trị, cần khảo sát di sản trước bất kỳ hoạt động nạo vét hay thi công nào. Thứ hai, mọi can thiệp vào cấu trúc hang khi chưa đánh giá xong là hành vi phá hoại di tích tiềm năng. Thứ ba, về mặt an toàn, chuỗi sự cố đã vượt ngưỡng rủi ro chấp nhận được đối với lao động lặn, dự án phải tạm dừng hoạt động người lặn tại vùng lõi cho tới khi có kết luận liên ngành.
Nghĩa nhắm mắt lại một giây. Gió hồ thổi lạnh buốt qua cổ áo anh.
- Em cảm ơn cô. Cô cho em xin bản ý kiến trong hai ngày tới được không ạ? Bên em đang bị ép tiến độ từng ngày. - Tôi sẽ làm xong trong ngày mai. Tôi gửi kèm cả phần đối chiếu vị trí hang với ghi chép về Đầm Xác Cáo và đoạn Thủy Lôi Trận, để cấp trên thấy đây không phải ý kiến cảm tính. Cậu cũng phải chuẩn bị phần của cậu cho chặt. Log, video, biên bản, hồ sơ y tế, biên bản vụ xóa dữ liệu. Ghép tất cả thành một bộ hồ sơ duy nhất, có mục lục, có chuỗi bàn giao rõ ràng. - Dạ, em đã giao Hà tổng hợp. Bản sao đầy đủ nằm ngoài hệ thống của dự án, không ai xóa được nữa. - Tốt. Còn một việc nữa, cậu Nghĩa. Cậu phải tính tới ý kiến cộng đồng. Người dân Quảng An sống với vùng nước đó bao đời. Nếu hồ sơ chỉ có chữ ký của chuyên gia và kỹ sư, cấp trên vẫn có thể nói đó là chuyện nội bộ ngành. Nhưng nếu người dân địa phương cũng đề nghị giữ nguyên vùng nước, hồ sơ sẽ có trọng lượng khác hẳn. - Em hiểu ạ. Em sẽ nhờ Hà về làng ghi nhận ý kiến của cụ Mùi và bà con ngư dân. - Cụ Mùi là người giữ ký ức về Vũng Cáo. Tiếng nói của cụ trong hồ sơ này quý không kém một bản giám định.
Cuộc gọi kết thúc. Nghĩa đứng yên trên bờ, nhìn con tàu khảo sát neo ngoài xa trong sương.
Anh bước xuống tàu, vào khoang điều khiển. Hà ngẩng lên từ màn hình.
- Hồ sơ bị trả lại phải không anh? - Bị trả lại. Lý do thiếu căn cứ chuyên môn độc lập. - Vậy là đúng như mình đoán. - Nhưng Lan đồng ý đứng tên rồi. Ngày mai có ý kiến chuyên gia. Em hoàn thiện bộ hồ sơ giúp anh. Ghép thêm ý kiến cộng đồng Quảng An nữa. Mình làm một bộ duy nhất, đầy đủ, để lần sau họ không còn lý do thủ tục nào để trả lại. - Em làm ngay tối nay. Em sẽ đưa cả biên bản họp ngày 27 tháng 11 có chữ ký bảo lưu của anh và biên bản xóa log vào cùng một tập, đánh số trang từ đầu tới cuối.
Thắng từ sàn sau bước vào, tay còn ướt nước hồ lạnh.
- Long lại chặn à? - Chặn bằng thủ tục. Nhưng lần này mình có thêm người đứng ngoài dự án. - Ai vậy? - Tiến sĩ Lan. Cả làng Quảng An nữa, nếu bà con đồng ý ký.
Thắng gật đầu chậm rãi. Anh nhìn ra mặt nước đang tối dần ngoài cửa khoang.
- Dân ở đây sợ vùng nước đó từ xưa. Họ không cần log cũng biết phải tránh. Chỉ có người trên bờ cầm bút mới cần giấy tờ để tin.
Nghĩa ngồi xuống ghế điều khiển, mở lại tập hồ sơ bị trả. Anh rút bút, ghi lên trang đầu một dòng ngày tháng và lý do bị trả lại, ký tên xác nhận. Mỗi lần bị chặn, anh sẽ để lại một dấu vết bằng giấy. Anh đã học được điều đó sau vụ xóa log. Thứ bị xóa trong máy chủ thì không ai chịu trách nhiệm. Thứ nằm trên giấy có chữ ký thì khác.
Đêm đó, trước khi rời tàu, anh gọi lại cho bà Lan để xác nhận thời gian nhận bản ý kiến. Bà nghe máy rất nhanh.
Bà nói một câu khiến anh đứng yên giữa khoang tối, tay vẫn cầm điện thoại.
- Lần này cậu không đứng một mình trong biên bản nữa.
Anh đáp khẽ lời cảm ơn rồi tắt máy. Ngoài kia, sương đã phủ kín mặt hồ, vùng nước K9 mất hút trong màn trắng xám. Anh biết đây mới chỉ là bước đầu, nhưng lần đầu tiên kể từ ngày 02 tháng 11, thế trận trên bờ bắt đầu đổi chiều, dù chỉ một chút.
---