HỒ TINH DƯỚI ĐÁY HỒ TÂY - Chương 29: Đoạn log bị xóa
Sáng mùng năm tháng mười hai, Nguyễn Thu Hà phát hiện đoạn log bị xóa lúc tám giờ mười hai phút. Trong lúc cô làm một việc hoàn toàn bình thường: đối…
Nội dung chương
Sáng mùng năm tháng mười hai, Nguyễn Thu Hà phát hiện đoạn log bị xóa lúc tám giờ mười hai phút. Trong lúc cô làm một việc hoàn toàn bình thường: đối chiếu dữ liệu trên server của dự án với bảng kê sao lưu mà cô và Đỗ Trọng Nghĩa vừa lập hai ngày trước.
Đó là công việc cô vẫn làm mỗi tuần. Mở thư mục dữ liệu gốc, kiểm tra số lượng file, kiểm tra dung lượng, kiểm tra thời gian chỉnh sửa cuối cùng. Cô làm việc ấy bằng tay, không hoàn toàn tin vào các báo cáo tự động, vì cô đã học được từ đầu dự án này rằng những thứ quan trọng nhất thường biến mất một cách lặng lẽ, không báo động, không để lại một tiếng động nào.
Thư mục log âm thanh của đêm mùng hai tháng mười hai trống một đoạn.
Không phải trống cả thư mục. Kẻ xóa rất khéo, hoặc rất quen với cấu trúc dữ liệu của dự án. Các file trước và sau đêm sự cố vẫn còn nguyên. Chỉ riêng toàn bộ log âm thanh trong khung giờ ca lặn đêm mùng hai, từ lúc Trần Quốc Bảo xuống nước tới lúc anh được kéo lên sàn tàu, đã biến mất khỏi server. Cùng mất với chúng là một phần video nội soi hang quay hôm mười bảy tháng mười một, đúng đoạn camera lia qua gò xương ở khoảng giữa hang. Đoạn rõ nhất, từng được Nghĩa trình cho Hoàng Đức Long xem trong cuộc họp niêm phong thông tin hôm mười tám.
Hà ngồi yên trước màn hình rất lâu, không chạm vào bàn phím.
Cảm giác đầu tiên của cô không phải là giận. Đó là một cơn lạnh rất nghề nghiệp chạy dọc sống lưng: cảm giác của người quản lý dữ liệu khi nhận ra hệ thống mình tin tưởng đã bị bàn tay con người can thiệp. Có chủ đích, có chọn lọc, vào đúng những dữ kiện có giá trị chứng cứ cao nhất của toàn bộ dự án.
Cô không vội kết luận. Cô làm đúng quy trình mà nghề đã dạy cô.
Đầu tiên, cô kiểm tra thùng rác của hệ thống và các bản sao tự động theo lịch. Không có. Việc xóa đã đi qua cả lớp sao lưu tự động gần nhất, hoặc thời điểm sao lưu đã bị tính toán để tránh.
Thứ hai, cô kiểm tra nhật ký truy cập của server. Đây là phần việc cô làm chậm nhất, kỹ nhất. Nhật ký truy cập là thứ ít người trong dự án biết tới, và càng ít người biết là nó được ghi ở hai nơi, một nơi hiển thị cho quản trị viên hệ thống của ban quản lý. Và một nơi ghi ngầm phục vụ kiểm toán kỹ thuật mà đơn vị khảo sát vẫn giữ quyền đọc theo điều khoản bàn giao dữ liệu.
Dấu vết hiện ra rõ ràng, từng dòng một.
Vào lúc hai giờ bốn mươi bảy phút sáng mùng năm tháng mười hai, một tài khoản quản trị thuộc ban quản lý dự án đã đăng nhập vào server từ một địa chỉ nội bộ của văn phòng ban quản lý. Tài khoản ấy mở thư mục log âm thanh, mở thư mục video hang, thực hiện thao tác xóa chọn lọc các file mà Hà vừa phát hiện mất, rồi đăng xuất lúc ba giờ không năm phút. Toàn bộ quá trình kéo dài mười tám phút. Không vội vàng. Không nhầm lẫn. Một người biết rõ mình cần xóa cái gì, ở đâu, và trong bao lâu.
Hà chụp lại toàn bộ nhật ký truy cập ấy, từng màn hình một, kèm đồng hồ hệ thống hiển thị trong ảnh. Cô xuất nhật ký ra thành file, tính mã kiểm tra của file ngay tại chỗ, ghi lại mã ấy vào sổ tay bằng bút, một thói quen cũ mà cô không bỏ được kể cả khi mọi thứ đã có bản điện tử.
Sau đó cô gọi Nghĩa.
- Anh lên khoang điều khiển ngay. Có việc về dữ liệu. Em chưa đụng gì thêm vào server từ lúc phát hiện.
Nghĩa tới trong vòng ba phút. Anh đọc nhật ký truy cập trên màn hình của Hà, đọc bảng đối chiếu file đã mất, đọc thời gian đăng nhập và đăng xuất, không nói một lời nào trong suốt gần mười phút. Khi anh ngẩng lên, mặt anh không có vẻ bất ngờ. Đó mới là điều khiến Hà thấy nặng nề nhất: cả hai người họ đều đã chờ đợi việc này xảy ra, ở một mức độ nào đó, kể từ cuộc đối chất hôm mùng ba về tờ biên bản lỗi cá nhân.
- Bản của ta còn nguyên không?
Đó là câu đầu tiên của Nghĩa.
- Bản sao lưu của anh ở ổ cứng cá nhân hôm mùng ba còn nguyên vẹn. Em vừa kiểm tra mã đối chiếu của các thư mục chính trước khi gọi anh. Log đêm mùng hai còn đủ, từng giây. Video hang còn đủ. Từ hôm nay, bản của anh là bản duy nhất còn đầy đủ trên đời này.
- Còn ai biết về bản sao ấy ngoài hai chúng ta?
- Không ai. Thắng biết anh có sao lưu dữ liệu cho đội, như mọi dự án khác, nhưng không biết chi tiết anh giữ ở đâu và giữ những gì. Ban quản lý không biết.
Nghĩa gật đầu. Anh ngồi xuống chiếc ghế bên cạnh bàn của Hà.
- Vậy giờ ta làm đúng quy trình. Em lập biên bản kỹ thuật về việc xóa dữ liệu. Ghi rõ file nào mất, thời gian phát hiện, dấu vết truy cập, tài khoản thực hiện, khoảng thời gian thao tác. Chỉ ghi dữ kiện kỹ thuật, không ghi suy đoán về động cơ, không ghi tên người ra lệnh. Việc suy đoán để sau. Biên bản này ký tên em với tư cách kỹ thuật viên quản lý dữ liệu, tôi ký với tư cách người chứng kiến và kỹ sư trưởng. Một bản ta giữ cùng ổ cứng. Một bản cất ở nơi khác.
Hà làm biên bản ngay trong buổi sáng ấy. Cô viết nó bằng ngôn ngữ khô nhất mà cô có thể viết: thời gian, mã file, dung lượng, đường dẫn, mã tài khoản, địa chỉ truy cập. Không một tính từ. Không một lời buộc tội. Chính sự khô khan ấy làm cho biên bản trở nên nặng nề hơn bất kỳ lời lẽ đanh thép nào, vì bất kỳ ai đọc nó sau này. Ở bất kỳ cơ quan nào, cũng sẽ tự nhìn thấy trong mười tám phút đăng nhập lúc gần ba giờ sáng ấy một chủ đích không thể giải thích bằng nhầm lẫn kỹ thuật.
Trong lúc Hà viết, Nghĩa làm một việc khác. Anh kiểm tra lại toàn bộ các thư mục còn lại trên server, đối chiếu với bảng kê hôm mùng ba, để chắc chắn không còn file nào khác bị xóa mà họ chưa phát hiện. Việc kiểm tra mất gần hai giờ. Kết quả: ngoài log đêm mùng hai và đoạn video hang, không còn dữ kiện nào khác biến mất. Kẻ xóa đã chọn rất đúng hai thứ: bằng chứng âm thanh của đêm một thợ lặn suýt chết vì bị tác động, và bằng chứng hình ảnh rõ nhất về thứ nằm trong hang.
- Họ xóa hai thứ này, là họ hiểu rất rõ cái gì làm họ sợ trong hồ sơ này.
Hà nói, khi công việc kiểm tra kết thúc.
Cô ngẩng lên khỏi màn hình, nhìn Nghĩa. Cả hai người đều đã thức gần như trọn đêm trước vì những việc khác nhau, và buổi sáng nay vừa đặt thêm lên bàn của họ một sự thật mới. Lạnh hơn mọi sự thật về hang và tiếng cười mà họ đã đối mặt từ đầu tháng mười một tới giờ.
- Họ không sợ ma. Họ chỉ sợ hồ sơ.
Nghĩa nhìn tập biên bản kỹ thuật vừa in ra, chữ còn mới, mùi mực còn rõ trong khoang điều khiển hẹp.
- Vậy thì hồ sơ phải sống lâu hơn họ.
Chiều hôm đó, biên bản kỹ thuật được ký, đóng vào một phong bì riêng, và cất cùng nơi với ổ cứng sao lưu của Nghĩa, theo một chuỗi bàn giao mà Hà tự tay ghi lại từng bước, có ngày, có giờ, có chữ ký của cả hai người. Một bản sao của riêng biên bản, không kèm dữ liệu gốc, được Hà giữ trong két tài liệu cá nhân của mình, ở một vị trí mà cô không nói cho cả Nghĩa biết. Theo đúng nguyên tắc mà hai người vừa thống nhất với nhau trong một câu ngắn gọn: không để toàn bộ chứng cứ của đội nằm ở cùng một chỗ, trong cùng một bàn tay.
Buổi tối, Hà ở lại khoang điều khiển muộn hơn thường lệ. Cô nhìn vào thư mục log trên server, nơi khoảng trống của đêm mùng hai vẫn nằm đó, lặng lẽ, như một khoảng nước tối trong dãy dữ liệu liên tục của cả dự án. Bất kỳ ai mở thư mục ấy từ ngày mai trở đi mà không biết chuyện, sẽ chỉ thấy một đêm bình thường không có ca lặn, không có sự cố, không có gì xảy ra.
Cô hiểu, đó chính là mục đích của việc xóa. Không phải để che giấu với đội khảo sát, những người đã ở đó và đã biết. Mà để che giấu với tương lai: với đoàn kiểm tra, với cơ quan quản lý, với bất kỳ ai sau này muốn biết điều gì thật sự đã xảy ra ở vùng K9 trong đêm mùng hai tháng mười hai năm hai nghìn hai mươi sáu.
Tương lai ấy, kể từ sáng nay, chỉ còn có thể được kể lại bằng một ổ cứng niêm phong trong két của một kỹ sư trưởng. Và một biên bản kỹ thuật khô khan của một kỹ thuật viên ba mươi tuổi, người đã quyết định rằng công việc của mình trong dự án này không còn chỉ là ghi lại tiếng cười dưới đáy hồ.
Công việc của cô, từ hôm nay, là giữ cho sự thật về tiếng cười ấy không bị xóa khỏi thế gian. Như cách nó vừa bị xóa khỏi một cái server trong mười tám phút của một đêm không ai thức, không ai chứng kiến, và tưởng rằng sẽ không bao giờ có ai phát hiện ra.
---