HỒ TINH DƯỚI ĐÁY HỒ TÂY - Chương 4: Khúc xương dưới lớp bùn đen
Ngày 06 tháng 11, ca lặn kiểm chứng đầu tiên bắt đầu lúc tám giờ sáng, trong sương mỏng và gió rất nhẹ. Đỗ Trọng Nghĩa đứng trong khoang điều khiển,…
Nội dung chương
Ngày 06 tháng 11, ca lặn kiểm chứng đầu tiên bắt đầu lúc tám giờ sáng, trong sương mỏng và gió rất nhẹ.
Đỗ Trọng Nghĩa đứng trong khoang điều khiển, trước mặt là ba màn hình: một màn hình theo dõi vị trí dây lặn. Một màn hình ghi hình từ camera gắn trên mũ của thợ lặn, và một màn hình để trống dành cho log thời gian mà Hà sẽ ghi song song ở bàn bên cạnh. Anh không xuống nước. Việc của anh là ở trên tàu, nghe mọi kênh liên lạc, nhìn mọi con số, và ra lệnh rút khi cần. Người chỉ huy một ca lặn không cần tỏ ra dũng cảm. Anh ta cần tỉnh táo hơn tất cả những người còn lại.
Ở sàn sau, Lê Văn Thắng và Trần Quốc Bảo đã mặc xong đồ lặn. Thắng kiểm tra lại bộ điều áp của Bảo bằng tay, dù Bảo đã tự kiểm tra hai lần.
- Hít thử.
Bảo làm theo.
- Bình thường.
- Xuống dưới, câu đầu tiên báo là áp suất và tầm nhìn. Không báo được hai thứ đó thì chưa đi đâu cả.
- Rõ.
Hà ngồi vào vị trí ghi log, tai nghe chụp một bên tai, một bên để nghe tiếng trong khoang.
- Log ca lặn ngày 06 tháng 11, bắt đầu. Vị trí đỉnh và sườn gò K9. Người lặn: Thắng và Bảo. Người trực: Nghĩa, Hà.
Tàu neo chắc. Phao đánh dấu đã thả. Dây an toàn và dây liên lạc được kiểm tra lần cuối. Thắng xuống trước, chậm rãi theo thang ở sàn sau. Nước hồ lạnh ôm lấy anh, rồi nuốt mất hình người chỉ trong vài giây. Bảo xuống sau, động tác nhanh hơn, nhưng khi nước chạm mặt, cậu vẫn khựng lại một nhịp vì cái lạnh đầu mùa.
Giọng Thắng vang lên trong loa, hơi méo vì thiết bị, nhưng rõ.
- Xuống tới độ sâu làm việc. Áp suất ổn. Tầm nhìn rất kém. Đèn chỉ soi được khoảng một cánh tay.
- Nhận rõ. Di chuyển về sườn gò theo dây dẫn. Giữ liên lạc từng phút.
Hình từ camera trên mũ Thắng truyền về chỉ là một màn bùn lơ lửng. Những hạt đen và nâu trôi chậm qua đèn, dày đến mức ánh sáng không xuyên nổi. Đó là đáy hồ đô thị vào mùa lặng nước: bùn tích qua nhiều năm, mềm, sâu, và khi bị khuấy lên thì biến mọi thứ thành một đám mây không lối thoát. Nghĩa đã thấy cảnh này nhiều lần ở sông và hồ khác. Anh vẫn không thích nó.
Bảo báo về.
- Em ở sườn gò. Dưới chân không phải bùn phẳng. Nó đội lên thật, cứng hơn xung quanh.
- Xác nhận bằng tay. Đừng đạp mạnh.
Thắng ra lệnh ngay trên kênh. Nghĩa nghe cả hai, không chen vào khi mọi thứ còn trong quy trình. Dưới nước, Thắng là người quyết định trực tiếp. Trên tàu, anh chỉ chen vào khi có dấu hiệu vượt khỏi kế hoạch.
Hai thợ lặn lần theo sườn gò. Theo mô tả truyền về, bề mặt gò không đều: có chỗ là bùn nén chặt, có chỗ lộ ra vật cứng trơn, có chỗ tay chạm vào lại thấy như đá phủ rêu và bùn. Camera không ghi được gì rõ ngoài vài vệt sáng lướt qua những khối tối. Hà ghi log liên tục: giờ, độ sâu, vị trí tương đối, lời báo.
- Có một rìa cứng nhô ra ở phía đông của đỉnh. Giống mép đá.
Thắng báo.
- Chụp được không?
Nghĩa hỏi.
- Không. Đèn soi vào là bùn bốc lên. Em sờ bằng tay thôi. Mép này chạy dài xuống, không phải một hòn đá rời.
Nghĩa ghi chú. Mép đá chạy dài khớp với hình cắt lớp mà Hà dựng từ sonar. Cái gò không phải một đống bùn bồi ngẫu nhiên. Dưới lớp phủ mềm kia, có một khung cứng hơn đang nằm yên.
Bảo bỗng nói, giọng hơi cao hơn.
- Ở đây có vật gì dài. Em chạm vào rồi. Cứng, cong nhẹ.
- Đừng kéo ngay. Mô tả trước.
Giọng Thắng trầm xuống kênh liên lạc.
- Nó nằm vùi một nửa trong bùn, ở rìa gò. Dài hơn cẳng tay em. Một đầu to hơn đầu kia.
Nghĩa ngồi thẳng dậy. Hà ngừng gõ một giây rồi ghi tiếp, nhanh hơn.
- Thắng, anh qua vị trí của Bảo. Kiểm tra cùng. Nếu là vật rời và lấy lên an toàn thì đánh dấu, cho vào túi lưới. Nếu vướng vào cấu trúc gò thì để nguyên, chỉ ghi vị trí.
- Nhận rõ.
Dưới nước, một khoảng im lặng kéo dài gần hai phút. Chỉ có tiếng thở đều qua bộ điều áp và tiếng nhiễu rất nhẹ của dây. Nghĩa nhìn đồng hồ trên log. Hai phút dưới đáy bùn là một khoảng thời gian dài hơn hai phút trên bờ rất nhiều. Anh giữ tay gần nút liên lạc nhưng không bấm. Thắng cần yên tĩnh để làm việc bằng tay.
Rồi giọng Thắng trở lại.
- Là một khúc xương. Rất lớn. Không phải xương cá, không phải xương gia súc thường. Em và Bảo sẽ cho vào túi lưới, đưa lên chậm.
- Xương?
Bảo không giấu được ngạc nhiên.
- Cứ làm theo quy trình. Đừng bàn dưới nước.
Nghĩa nói, rồi quay sang Hà.
- Ghi vào biên bản hiện trường: vật nghi là xương thú lớn, thu tại rìa gò K9, chưa xác định loài. Đánh số mẫu ngay khi lên tàu.
Vật được đưa lên bằng túi lưới, kéo chậm để không khuấy bùn quá mạnh. Thắng và Bảo lên sau đó ít phút, theo đúng thời gian ca lặn đã định, không ai cố nán lại để tìm thêm vật thứ hai. Đó là kỷ luật mà Nghĩa luôn giữ: ca đầu thành công không phải là lý do để kéo dài ca đầu.
Túi lưới được đặt lên sàn sau. Nước hồ chảy ra đen ngòm. Giữa đám bùn và vài mảnh rác hữu cơ mục, khúc xương hiện ra.
Nó dài, nặng bất thường so với kích thước, màu ngà xám đã ngấm bùn vào tận thớ. Một đầu khớp tròn, đầu kia gãy hoặc mòn theo thời gian. Nhưng điều khiến cả bốn người trên sàn sau im lặng không phải kích thước. Trên thân xương có những vết lõm song song, sâu, đều, ăn vào bề mặt như dấu răng của một con thú lớn hơn nhiều đã từng ngoạm vào đây. Không phải vết nứt do đá đè. Không phải vết cắt của dụng cụ người. Những vết ấy có nhịp, có khoảng cách, có lực.
Bảo tháo mặt nạ, tóc ướt, mắt vẫn còn nhìn khúc xương.
- Con gì cắn được thế này hả anh?
Thắng không trả lời ngay. Anh dùng nước sạch rửa nhẹ bề mặt mẫu theo quy trình, không chà mạnh, để lộ thêm một đoạn vết lõm chạy chéo.
Nghĩa đeo găng, cầm thước đặt cạnh mẫu để Hà chụp ảnh đối chiếu. Anh đọc số đo thành tiếng cho biên bản, giọng giữ đều như mọi lần, dù trong đầu anh các khả năng quen thuộc đang lần lượt gục xuống. Xương trâu, xương bò lớn bị bỏ xuống hồ là khả năng dễ nhất, nhưng kích thước khớp và độ dày thân xương không khớp lắm. Xương của một loài thú hoang lớn từng sống quanh vùng này nhiều năm trước là khả năng thứ hai, cần giám định mới nói được. Khả năng thứ ba, anh chưa cho phép mình nghĩ thành lời.
- Niêm phong mẫu. Ký hiệu X-01.
Hà dán nhãn, chụp ảnh lần nữa với bảng ký hiệu đặt cạnh. Túi niêm phong được cho vào thùng mẫu, khóa lại.
- Gửi giám định ở đâu anh?
- Phòng thí nghiệm vẫn làm cho công ty. Ghi rõ yêu cầu: xác định loài nếu được, ước tính niên đại, và nhận xét riêng về các vết lõm trên thân xương. Tọa độ thu mẫu chỉ ghi ở mức vùng K9, chưa gửi chi tiết đỉnh gò vội.
- Vì sao?
- Vì chưa cần ai ngoài đội biết chính xác chúng ta vừa chạm vào chỗ nào.
Thắng lúc đó vẫn đứng ở sàn sau, bộ đồ lặn chưa cởi hết, nước nhỏ giọt xuống sàn. Anh nhìn khúc xương trong thùng mẫu qua lớp nắp trong, hồi lâu.
- Anh Nghĩa.
- Ừ.
- Vùng nước này dân Quảng An xưa nay vẫn tránh. Em lặn ở nhiều nơi, có chỗ người ta kiêng vì dòng xoáy, có chỗ kiêng vì từng có người chết đuối. Chỗ này khác. Người già ở đây không nói rõ vì sao. Họ chỉ không ra đây vào ban đêm, và không cho trẻ con bơi ra phía này, dù là mùa hè nước cạn.
Nghĩa nhìn anh.
- Em từng nghe ai nói tên của vùng này chưa?
Thắng lắc đầu chậm rãi.
- Chưa ai chịu nói tên lúc này. Em cũng chưa muốn đoán.
Câu trả lời ấy làm Nghĩa khó chịu theo một cách rất riêng. Anh quen với dữ kiện thiếu, nhưng không quen với việc người ta tránh một vùng nước mà không nói lý do. Dù vậy, biên bản trước mặt anh chỉ cho phép ghi những gì đo được: mẫu X-01, xương thú lớn, vết lõm song song nghi là vết răng cắn, thu tại rìa gò K9 ngày 06 tháng 11.
Trước khi ký, anh đọc lại biên bản một lần nữa từ đầu. Giờ xuống nước, giờ lên, độ sâu, vị trí tương đối, người thu mẫu, người chứng kiến. Không dòng nào ghi cảm giác của ai. Không dòng nào ghi câu nói của Thắng về vùng nước mà dân vẫn tránh. Anh định bảo Hà thêm câu đó vào phần ghi chú nội bộ, rồi lại thôi. Ghi chú nội bộ cũng là một loại hồ sơ, và hồ sơ phải chịu trách nhiệm cho từng chữ nó mang. Điều chưa đo được thì đội sẽ giữ trong đầu thêm một thời gian nữa, cho tới khi nó hoặc biến mất, hoặc tìm được một hình thức đo lường tử tế.
Anh ký biên bản. Hà đóng thùng mẫu.
Buổi trưa, tàu về bến trong nắng yếu. Khúc xương đã nằm yên trong thùng niêm phong, nhưng hình ảnh những vết lõm song song thì ở lại trong đầu cả đội. Cái gò không có trong bản đồ giờ đã cho lên một vật thật, cầm được, cân được, gửi đi giám định được. Nó không còn là một khoảng đen trên màn hình nữa.
Nghĩa biết, từ lúc này, K9 sẽ không chịu quay lại thành một ô lưới bình thường.
---