HỒ TINH DƯỚI ĐÁY HỒ TÂY - Chương 6: Người của tiến độ
Ngày 09 tháng 11, Đỗ Trọng Nghĩa được mời lên văn phòng ban quản lý dự án ven hồ làm việc, và anh biết trước cuộc làm việc này sẽ không nói nhiều về đáy…
Nội dung chương
Ngày 09 tháng 11, Đỗ Trọng Nghĩa được mời lên văn phòng ban quản lý dự án ven hồ làm việc, và anh biết trước cuộc làm việc này sẽ không nói nhiều về đáy hồ.
Văn phòng nằm trong một dãy nhà tạm khang trang gần bờ, có máy lạnh, có bảng tiến độ in màu treo kín một bức tường, và có một ô đỏ mà Nghĩa nhìn thấy ngay khi bước vào: bàn giao mặt bằng đáy, hạn cuối 20 tháng 12. Những ô khác xanh hoặc vàng. Chỉ ô đó đỏ, như một vết cảnh báo không ai trong dự án này được phép quên.
Hoàng Đức Long ngồi sau bàn, đứng dậy bắt tay anh. Long năm mươi tuổi, áo sơ mi luôn phẳng, tóc chải gọn, giọng nói vừa đủ lớn để người trong phòng nghe rõ mà người ngoài cửa không nghe được gì. Ông là giám đốc dự án phía Tập đoàn Xây dựng Hà Thành, nhà thầu thi công. Trong dự án này, ông không trực tiếp cầm một con ốc nào dưới đáy hồ, nhưng ông cầm ngân sách, cầm tiến độ, và cầm quyền làm cho mọi cuộc họp trở nên dài hay ngắn.
- Anh Nghĩa ngồi đi. Tôi đọc báo cáo đợt một của anh rồi. Làm chắc tay lắm. Có điều, chắc quá thì chậm.
Nghĩa ngồi xuống.
- Báo cáo đợt một chỉ mới là quét sonar và hai ca lặn kiểm chứng. Khu vực K9 có dị thường cần khảo sát bổ sung. Việc đó tôi đã ghi rõ.
- Tôi không phủ nhận. Tôi chỉ muốn hỏi anh một câu thẳng: với tốc độ này, ngày 20 tháng 12 anh có bàn giao được mặt bằng đáy không?
- Nếu các ô khác không phát sinh thêm, có thể bàn giao phần lớn. Riêng ô K9, tôi chưa ký được khi chưa rõ cấu trúc ở đó là gì.
Long mỉm cười, một nụ cười của người đã nghe câu này từ nhiều đơn vị khác nhau.
- Anh Nghĩa, dự án này không chờ được một ô. Kè phải vào theo tuyến. Cầu cảnh quan phải khoan thử theo lịch đã chốt với nhà cung cấp. Máy móc, nhân công, vật liệu, tất cả đều xếp hàng sau tờ giấy bàn giao của anh. Một ô anh giữ lại, cả tuyến phía sau đứng yên. Anh có biết một ngày đứng yên tốn bao nhiêu không?
- Tôi biết tiến độ có giá. Tôi cũng biết một biên bản khảo sát ký sai có giá của nó.
Cuộc nói chuyện đi vào đúng đường ray mà Nghĩa đã dự đoán. Long nói về mùa thi công khô, về cam kết với chủ đầu tư, về việc hồ này đã có bao nhiêu đợt khảo sát từ trước, không đợt nào báo có vấn đề lớn. Nghĩa nói về trách nhiệm kỹ thuật, về việc bản đồ cũ không khớp dữ liệu mới, về cái gò cao sáu mét không thể ghi thành mặt bùn phẳng chỉ vì lịch yêu cầu như vậy.
Không ai lớn tiếng. Trong những phòng họp như thế này, người ta không cần lớn tiếng. Quyền lực nằm ở những câu rất nhẹ.
- Tôi đề xuất thế này.
Long nói, mở tập tài liệu của chính ông.
- Các ô đã rõ, anh bàn giao trước theo đợt. Ô K9, anh tiếp tục khảo sát, nhưng phải có mốc: trong mười ngày, anh cho tôi một kết luận sơ bộ, hoặc là an toàn để thi công có điều kiện, hoặc là có căn cứ thật cứng để dừng. Tôi không thể mang lên trên một chữ chưa rõ kéo dài mãi được.
- Mười ngày tính từ hôm nay, đội tôi phải chờ kết quả giám định mẫu xương, phải quét bổ sung và có thể phải dùng camera nội soi. Tôi nhận mốc báo cáo sơ bộ, nhưng tôi không nhận trước nội dung của báo cáo đó.
- Anh cứng thật.
- Nghề của tôi là vậy.
Long gật đầu, như thể ông tôn trọng câu trả lời đó, rồi chuyển sang một việc khác. Ông rút từ ngăn kéo một tập ảnh in màu, đặt lên bàn. Đó là ảnh mẫu X-01 do đội chụp hôm niêm phong, không hiểu sao đã có trong hồ sơ của ban quản lý. Trong ảnh, khúc xương nằm cạnh thước đo, những vết lõm song song hiện rõ.
Long nhìn bức ảnh. Ông nhìn lâu hơn mức một người chỉ quan tâm đến tiến độ thường nhìn một khúc xương.
Rồi ông khựng lại.
Đó chỉ là một nhịp rất ngắn. Ngón tay đang gõ nhẹ lên mép bàn của ông dừng lại. Mắt ông không rời khỏi những vết lõm. Nghĩa ngồi đối diện, và vì anh đã nhìn khúc xương này nhiều lần, anh nhận ra ngay người đối diện không phải đang nhìn nó lần đầu trong đời với sự tò mò thông thường. Ông đang nhận ra một điều, hoặc đang cố không để lộ rằng mình nhận ra.
- Mẫu này các anh gửi giám định rồi?
Long hỏi, giọng vẫn đều, nhưng câu hỏi đến nhanh hơn nhịp nói chuyện trước đó.
- Gửi rồi. Kết quả sơ bộ ít hôm nữa mới có.
- Một khúc xương thú thôi mà. Hồ này ngày xưa trâu bò chết đuối cũng nhiều. Đừng để nó làm chậm đầu óc mình.
- Vì vậy mới cần giám định.
Long đẩy tập ảnh trở lại phía Nghĩa, như đẩy một việc không đáng giữ trên bàn mình lâu.
- Tôi nhắc anh một nguyên tắc quản lý. Mọi phát hiện ngoài chuyên môn, tôi nói là ngoài chuyên môn địa chất và thủy văn thuần túy, phải báo qua tôi trước khi đi bất kỳ đâu. Không gửi thẳng lên chủ đầu tư, không nói với báo chí, không bàn tán ở bến tàu. Dự án ven hồ là dự án nhạy cảm. Một câu chuyện không đâu vào đâu lan ra ngoài có thể làm cả khu vực này mất giá, làm người dân hoang mang, và cuối cùng người chịu trách nhiệm vẫn là chúng ta.
Nghĩa nhìn ông.
- Phát hiện của đội tôi đều nằm trong biên bản. Biên bản đi theo quy trình của hợp đồng. Tôi không thêm kênh nào khác, và tôi cũng không bớt kênh nào.
- Anh hiểu ý tôi là được.
Long đứng dậy, đi tới bảng tiến độ, tay đặt lên ô đỏ ngày 20 tháng 12.
- Tôi nói thật với anh, không phải để dọa. Nhà thầu trước đây, ở một giai đoạn chuẩn bị khác của dự án này, cũng từng gặp chuyện ở vùng hồ đó. Không phải chuyện kỹ thuật. Là chuyện người ta đồn, chuyện đội thi công xôn xao, làm chậm việc mất mấy tuần. Sau đó chúng tôi xử lý êm hết. Thay người phụ trách, niêm phong hồ sơ cũ, làm lại từ đầu cho sạch. Dự án lớn không thể để mấy câu chuyện ven hồ dắt đi được.
Nghĩa đứng dậy theo.
- Gặp chuyện gì, thưa ông?
- Chuyện không có trong biên bản, anh Nghĩa ạ. Mà đã không có trong biên bản thì coi như không cần đào lại.
Ông quay lại, nụ cười trở lại trên mặt, vừa đủ thân thiện để kết thúc cuộc họp.
- Anh cứ làm khảo sát của anh. Tôi lo tiến độ của tôi. Chúng ta cùng một thuyền. Đừng để một ô K9 làm thuyền này trễ bến.
Trước khi Nghĩa rời phòng, thư ký của ban quản lý đưa cho anh một biên bản làm việc in sẵn. Trong đó đã có một dòng ghi: đơn vị khảo sát cam kết đẩy nhanh tiến độ và báo cáo kịp thời các phát hiện bất thường cho giám đốc dự án. Nghĩa đọc, lấy bút gạch chữ cam kết đẩy nhanh, sửa thành cam kết báo cáo đúng tiến độ đã thỏa thuận, rồi mới ký vào phần của mình. Long nhìn nét gạch đó, không nói gì, chỉ bảo thư ký in lại một bản theo đúng chữ đã sửa. Chi tiết nhỏ ấy làm Nghĩa hiểu rõ hơn con người đối diện: ông ta thử đặt chữ vào miệng người khác bằng giấy tờ, nhưng khi bị bắt gặp thì lùi lại rất gọn, không cãi, không giận, chỉ chờ một cơ hội khác sạch hơn.
- Anh cẩn thận với giấy tờ thật.
- Giấy tờ là thứ ở lại lâu nhất sau mỗi dự án, thưa ông. Người thì chuyển việc, máy thì hỏng, chỉ có chữ ký là không chuyển đi đâu được.
Long cười khẽ, lần này có vẻ thật hơn.
- Vậy thì anh càng nên hiểu vì sao tôi không muốn những chữ chưa chắc đã nằm trong hồ sơ của dự án này.
Câu nói đó đi theo Nghĩa ra khỏi văn phòng.
Trên đường về tàu, Nghĩa đi bộ dọc bờ hồ thay vì gọi xe của ban quản lý. Gió đầu đông lùa qua hàng cây, mặt hồ gợn sóng nhỏ, xám dưới nắng nhạt. Anh nghĩ về nhiều thứ: về ô đỏ trên bảng tiến độ, về mười ngày báo cáo sơ bộ mà anh vừa nhận, về bức ảnh X-01 và nhịp khựng lại rất ngắn của Hoàng Đức Long.
Ông ta biết gì về vùng hồ này từ trước?
Câu hỏi đó không có chỗ trong biên bản. Nhưng Nghĩa là người ghi nhớ tốt, và anh biết những chi tiết không có chỗ trong biên bản hôm nay thường là những chi tiết sẽ quay lại đòi một chỗ vào ngày mai.
Anh lấy cuốn sổ tay nhỏ trong túi áo, ghi một dòng duy nhất, bằng chữ viết tắt mà chỉ anh đọc quen: Long, ảnh X-01, khựng. Nhà thầu trước, gặp chuyện, xử lý êm.
Rồi anh đóng sổ, bỏ lại vào túi.
Ở phía xa, tàu khảo sát đang neo tại bến, nhỏ và yên giữa mặt hồ rộng. Trên tàu là đội của anh, là dữ liệu của anh, là một cái gò không có trong bản đồ và một khúc xương đang nằm trong phòng thí nghiệm. Nghĩa bước nhanh hơn. Tiến độ, từ hôm nay, không còn là một hạn ngày in đỏ trên tường nữa. Nó đã có một khuôn mặt, một giọng nói, và một phần chưa nói hết về vùng nước K9. Và Nghĩa biết, khi trở lại tàu, việc đầu tiên anh làm sẽ không phải là giục đội làm nhanh hơn, mà là bảo Hà sao lưu toàn bộ hồ sơ K9 thêm một bản nữa, ở một nơi chỉ đội của anh biết.
---