HỒ TINH DƯỚI ĐÁY HỒ TÂY - Chương 8: Miệng hang trong bùn
Ngày 12 tháng 11, Đỗ Trọng Nghĩa ra lệnh hạ camera thả dây xuống rìa gò K9, và tự mình ngồi trước màn hình suốt buổi sáng hôm đó. Quyết định này đến sau…
Nội dung chương
Ngày 12 tháng 11, Đỗ Trọng Nghĩa ra lệnh hạ camera thả dây xuống rìa gò K9, và tự mình ngồi trước màn hình suốt buổi sáng hôm đó.
Quyết định này đến sau kết quả giám định X-01, và nó là một quyết định anh đã cân nhắc từ tối hôm trước. Người lặn đã chạm vào rìa gò, đã mang lên một khúc xương không thuộc về thế giới hiện tại của hồ này. Bước tiếp theo, nếu làm bằng người, sẽ là lần sâu hơn vào phía đông của gò, nơi mép đá chạy dài xuống và tầm nhìn gần như không có. Nghĩa không cho phép bước đó. Thay vào đó, anh cho máy đi trước.
Camera thả dây không phải ROV tự hành. Nó là một khung kim loại có đèn, có camera và có cảm biến độ sâu, được hạ xuống bằng cáp từ tời ở sàn sau, điều khiển lên xuống và xoay góc từ khoang. Hình ảnh của nó thô hơn ROV, chuyển động chậm hơn, nhưng nó đủ bền để làm việc trong bùn và đủ đơn giản để không mất tín hiệu ở độ sâu này.
- Hạ từ từ. Dừng ở cách đáy hai mét để Hà chỉnh đèn.
Nghĩa nói qua bộ đàm nội bộ với Thắng ở sàn sau.
- Rõ. Cáp đang ra đều.
Hà ngồi bên cạnh anh, một tay điều khiển góc camera, một tay ghi thông số. Trên màn hình, nước hồ hiện lên xanh xám, rồi sẫm dần khi camera xuống sâu. Những hạt phù sa trôi qua đèn như tuyết bẩn. Độ sâu tăng từng con số ở góc màn hình. Tới gần đáy, ánh sáng của đèn chỉ còn là một quầng vàng yếu ớt bám vào màn bùn đang lơ lửng.
- Thấy đáy rồi. Bùn phẳng, đúng như các ô quanh.
- Di chuyển về phía rìa đông theo tọa độ hôm trước. Chậm thôi. Đừng để khung cào vào bùn.
Tời kéo cáp theo phương ngang rất chậm nhờ tàu giữ vị trí. Camera lướt qua mặt bùn. Thỉnh thoảng một mảnh rác cũ, một đoạn cành mục, một vỏ lon đã mòn hiện ra rồi trôi khỏi khung hình. Đáy hồ đô thị không bao giờ sạch. Nhưng càng gần rìa gò, rác càng ít. Bùn cũng đổi màu, từ nâu xám sang đen hơn, mịn hơn, như một lớp phủ lâu năm chưa từng bị khuấy động.
Bảo đứng sau ghế của Hà, không dám nói lớn.
- Chỗ này sao không có rác như bên kia hả chị?
- Chị không biết. Có thể dòng ở đây khác. Ghi lại thôi.
Camera lên dốc. Khung hình nghiêng theo sườn gò. Đèn quét qua một bề mặt cứng nhô khỏi bùn: đá, đúng như tay Thắng đã sờ thấy. Đá ở đây không phải đá tảng tròn của kè cũ. Nó xám đen, mặt có những đường vân tự nhiên bị bùn bám thành vệt. Camera đi dọc theo mép đá một đoạn, và Nghĩa bắt đầu thấy điều anh đã dự cảm từ hình cắt lớp: mép đá này cong, đều, tạo thành một vành.
- Dừng. Lùi lại nửa mét. Xoay đèn xuống thấp.
Hà làm theo. Quầng sáng trượt xuống phần dưới của vành đá.
Ở đó, dưới một lớp bùn phủ lấp một nửa, hiện ra một khoảng tối hình bầu dục.
Nó không phải là bóng của đá. Bóng không có chiều sâu như vậy. Đèn quét tới đâu, khoảng tối nuốt ánh sáng tới đó, chỉ trả lại một lớp mờ ở mép ngoài. Bên trong nó, camera không bắt được đáy, không bắt được thành sau, chỉ có một màu đen đặc hơn hẳn màu nước xung quanh.
- Hà, tăng sáng.
- Đã tăng tối đa.
- Giữ nguyên vị trí. Thắng, khóa tời.
Khoang điều khiển im phăng phắc. Nghĩa nhìn khoảng tối đó rất lâu. Nó nằm ở rìa gò, nửa chìm trong bùn, nửa mở ra như một cái miệng bị đất lấp dở. Chu vi của nó, ước tính theo thước tham chiếu trên khung camera, đủ lớn để một thiết bị nội soi đi vào dễ dàng, và đủ lớn để một người lặn, nếu liều, cũng có thể chui qua. Chính ý nghĩ cuối cùng này làm anh lập tức khó chịu với chính mình.
- Đây là miệng hang.
Hà nói rất khẽ, như thể nói to sẽ làm nó biến mất khỏi màn hình.
- Hoặc là một hốc đá sâu. Chưa gọi tên vội. Đo kích thước tham chiếu trước.
Nhưng tay Hà khi điều khiển camera đã chậm lại một cách vô thức. Cô cho camera tiến gần thêm một chút, trong giới hạn an toàn mà Nghĩa cho phép, và đèn quét qua phần thành đá quanh miệng hốc.
Trên thành đá có những vết xước dài song song.
Không phải một vết. Nhiều vết. Chúng chạy theo cùng một hướng, sâu vào mặt đá, cách nhau những khoảng gợi đến một vật có nhiều cạnh cứng đã từng cào qua đây, không phải một lần, mà nhiều lần, trong một thời gian rất dài của quá khứ. Bùn bám trong các rãnh xước mỏng hơn bùn bên ngoài, làm chúng hiện lên thành những đường sáng mờ dưới đèn.
Bảo không nhịn được.
- Vết gì thế anh? Như vuốt cào.
- Chưa kết luận. Hà, chụp lại. Chụp cả chuỗi, không chỉ một khung.
- Em đang ghi hình liên tục. Ảnh tĩnh em cũng chụp rồi.
Camera dịch thêm một góc nhỏ. Đèn lướt vào miệng hốc sâu hơn. Trong một thoáng rất ngắn, ở phần tối nhất bên trong, có những đốm phản quang trắng lốm đốm hiện lên khi ánh sáng chạm tới. Chúng nhỏ, rời nhau, nằm rất sâu, không đủ rõ để gọi là bất cứ thứ gì. Có thể là đá sáng màu. Có thể là một thứ khác mà camera ở khoảng cách này không phân biệt được. Nghĩa ghi nhớ hình ảnh đó, nhưng anh không cho phép mình đặt tên cho nó trong biên bản.
- Rút camera lên một chút. Đừng tiến sâu hơn hôm nay.
- Anh không cho soi vào trong thêm à?
Hà hỏi.
- Không. Hôm nay mục tiêu là xác minh miệng hốc ở rìa gò. Mục tiêu đã đạt. Vào sâu cần phương án nội soi riêng, có đèn phụ, có dây dẫn hướng, có kế hoạch rút thiết bị. Không làm theo cảm tính trước một cái lỗ tối.
Đó là phong cách của Nghĩa, và cả đội hiểu. Sự kiềm chế của anh đôi khi làm người trẻ sốt ruột, nhưng nó là thứ giữ cho đội này chưa từng mất thiết bị, chưa từng mất người, qua nhiều công trình khó hơn lời đồn về một cái hồ.
Camera được kéo lên chậm rãi. Miệng hốc tối dần dần rời khỏi khung hình, trả lại màn bùn đen và mặt sườn đá. Nhưng không ai trong khoang còn nhìn màn hình như lúc bắt đầu buổi sáng nữa. Họ đã thấy một cửa vào. Một cửa vào có thật, có tọa độ, có kích thước, có vết xước trên thành.
Về tới mặt nước, khung camera được rửa sạch bùn. Hà sao lưu toàn bộ video vào hai nơi, đặt ký hiệu cho đoạn phát hiện miệng hốc. Nghĩa đứng ở sàn sau, nhìn về phía mặt hồ phía trên K9, nơi vừa rồi camera của họ đã ở dưới đó, cách chỉ vài chục mét nước mà như cách một thế giới khác.
Anh ra lệnh ngay trong buổi tổng kết trưa hôm đó, ghi rõ vào nhật ký đội:
Thứ nhất, dừng mọi hoạt động lặn người tại rìa gò và khu vực miệng hốc, từ hôm nay, cho tới khi có hình ảnh nội soi bên trong.
Thứ hai, mọi ca xuống nước tiếp theo ở K9 chỉ được thực hiện ở khoảng cách an toàn đã định, để gắn mốc và kiểm tra thiết bị, không tiếp cận miệng hốc.
Thứ ba, đợt làm việc tới sẽ dùng camera nội soi, theo phương án riêng do Nghĩa và Hà soạn, trình anh ký trước khi thực hiện.
- Nếu ban quản lý hỏi vì sao dừng lặn ở rìa gò thì anh trả lời sao?
Hà hỏi.
- Trả lời đúng sự thật kỹ thuật: phát hiện hốc đá sâu chưa rõ cấu trúc, cần khảo sát bằng thiết bị trước khi cho người tiếp cận. Chỉ vậy. Không thêm, không bớt.
Thắng gật đầu.
- Lệnh này em ủng hộ. Dưới đó tầm nhìn bằng không, người xuống gần một miệng hang chưa biết sâu nông chỉ tổ làm mồi cho tai nạn. Máy đi trước là đúng.
Bảo nhìn xuống sàn tàu, có vẻ nhẹ nhõm mà cũng hụt hẫng. Cậu là người trẻ, một phần trong cậu muốn được xuống nhìn tận mắt. Phần còn lại, phần đã nghe một âm thanh lạ dài bốn giây trong ca lặn trước, lại biết ơn lệnh dừng này hơn cậu dám nói.
Chiều hôm đó, Nghĩa ở lại khoang điều khiển một mình sau khi đội đã về nhà trọ. Anh mở lại đoạn video miệng hốc, dừng ở khung hình rõ nhất: vành đá cong, bùn lấp một nửa, khoảng tối ở giữa, và những đốm trắng lốm đốm rất sâu bên trong mà anh chưa đặt tên.
Trước khi tắt máy, anh còn làm một việc nữa. Anh mở bản đồ lưới của dự án, đánh dấu vùng miệng hốc bằng một ký hiệu riêng chỉ đội nội bộ hiểu, rồi khóa lớp bản đồ đó bằng mật khẩu của khoang điều khiển. Không phải anh sợ đồng đội của mình. Anh sợ những bản sao vô tình: một file gửi nhầm, một tấm ảnh chụp màn hình trong cuộc họp, một tọa độ rơi vào tay người đang chỉ muốn san bằng mọi trở ngại cho kịp ngày 20 tháng 12. Từ buổi họp với Hoàng Đức Long, anh đã hiểu tọa độ chính xác của một điều chưa rõ cũng là một thứ tài sản nguy hiểm. Ai cầm nó, người đó có thể quyết định số phận của nó trước khi khoa học kịp nói một câu hoàn chỉnh.
Anh cũng viết sẵn dòng đầu tiên của phương án nội soi: thiết bị đi trước, người đứng ngoài, không có ngoại lệ. Kỷ luật bắt đầu từ những việc nhỏ như vậy. Một đội không giữ được quy tắc của mình ở trên bờ thì khó giữ được người của mình an toàn dưới nước sâu.
Anh xem đi xem lại khung hình đó ba lần. Rồi anh tắt màn hình, ghi vào sổ tay một dòng ngắn, không phải để đưa vào biên bản.
Hang. Có thật.
---