Khế Ước Sinh Tử: Ta Cược Cả Tu Tiên Giới - Chương 282: Kẽ Hở Trong Điều Bảy
Sáng hôm sau, Lục Tri Vi thức dậy từ canh năm, việc đầu tiên là viết một phong thư ngắn gửi Tạ Vãn Thư, hỏi nàng về các tiền lệ "tranh chấp mới" mà Giám…
Nội dung chương
Sáng hôm sau, Lục Tri Vi thức dậy từ canh năm, việc đầu tiên là viết một phong thư ngắn gửi Tạ Vãn Thư, hỏi nàng về các tiền lệ "tranh chấp mới" mà Giám Khế Viện từng xử lý. Hắn cần biết, trong thực tế, quan phủ định nghĩa "tranh chấp mới" như thế nào, để tìm ra điểm yếu.
Tạ Vãn Thư trả lời rất nhanh, nhưng nội dung khiến hắn nhíu mày. Nàng viết: "Trong mười năm qua, Giám Khế Viện chưa từng định nghĩa chính thức thế nào là tranh chấp mới. Mọi vụ việc đều do quan xử án tùy nghi quyết định, không có tiêu chuẩn thống nhất. Ta khuyên ngươi lần cuối: đừng động vào điều bảy vội, Tể tướng đang nhìn chằm chằm."
Lục Tri Vi gấp thư lại, mỉm cười. Chưa từng định nghĩa chính thức, tức là không có chuẩn mực nào cả. Mà không có chuẩn mực, tức là ai cũng có thể định nghĩa theo cách có lợi cho mình. Đây chính là kẽ hở lớn nhất.
Hắn gọi Hồ Bất Quy dậy, nói ra kế hoạch. Hồ Bất Quy nghe xong thì vỗ đùi:
- Được! Ta quen hết các chủ hiệu bị treo khế trong thành. Đi, ta dẫn ngươi đi từng nhà!
Lục Tri Vi làm một việc khiến Hồ Bất Quy há hốc mồm: hắn bảo Hồ Bất Quy dẫn đi khắp các chợ trong Thiên Đô, không phải để dò tin, mà để... gây chuyện.
- Gây chuyện? Hồ Bất Quy trố mắt. Ngươi muốn gây chuyện gì?
- Tìm những vụ khế ước bị treo, Lục Tri Vi đáp, mắt sáng rực. Càng nhiều càng tốt. Ta muốn xem, điều bảy vận hành thế nào trong thực tế.
Họ đi từ chợ đông sang chợ tây, từ ngõ nhỏ đến phố lớn. Hồ Bất Quy quen biết rộng, chỉ cần hỏi vài câu là dân buôn xúm lại kể khổ. Một chủ hiệu gạo bị treo mười ba tờ khế mua bán vì chưa kịp chứng nhận, gạo ứ trong kho sắp mốc. Một thợ rèn bị treo khế thuê mặt bằng, chủ nhà nhân cơ hội đòi tăng giá gấp đôi. Một bà mẹ bị treo khế vay tiền chữa bệnh cho con, chủ nợ dọa xiết nhà.
Lục Tri Vi nghe từng vụ, ghi chép cẩn thận vào sổ, rồi hỏi mỗi người một câu giống nhau:
- Giữa hai bên, hiện có tranh chấp gì không?
Ai cũng lắc đầu. Không tranh chấp, chỉ là khế chưa được chứng nhận nên bị coi là treo, không ai dám thực hiện.
Đến quá trưa, họ dừng chân ở một quán trà ven đường. Lục Tri Vi trải sổ ghi chép ra, đếm: hai mươi ba vụ chỉ trong một buổi sáng. Hắn gõ ngón tay lên mặt bàn, nói chậm rãi:
- Hồ huynh, ngươi thấy không? Hai mươi ba vụ này đều có một điểm chung: khế ước đã được thiên địa chứng giám từ trước ngày ban lệnh, hai bên không tranh chấp, nhưng quan phủ vẫn treo, vì "chưa qua chứng nhận".
- Đúng vậy, Hồ Bất Quy gật đầu. Thì sao?
- Thì điều bảy viết: "khế ước đã được thiên địa chứng giám trước ngày ban lệnh vẫn có hiệu lực, trừ khi có tranh chấp mới phát sinh". Nghĩa là, những khế ước này vốn vẫn có hiệu lực. Quan phủ treo chúng, là trái với điều bảy.
Hồ Bất Quy sững lại:
- Nhưng quan phủ bảo, vì chưa chứng nhận nên phải treo chờ...
- Chờ cái gì? Lục Tri Vi cười lạnh. Điều bảy không viết "phải chờ chứng nhận mới có hiệu lực", mà viết "vẫn có hiệu lực". Hai chữ "vẫn có" này, là then chốt. Lệnh không thể treo những khế ước mà chính nó thừa nhận là có hiệu lực.
Hắn kể cho Hồ Bất Quy nghe hai vụ điển hình nhất trong sổ. Vụ thứ nhất: một thợ rèn tên Triệu Đại Chùy, thuê mặt bằng mở lò rèn đã năm năm, khế thuê còn ba năm nữa mới hết. Quan phủ treo khế vì chưa chứng nhận, chủ nhà nhân cơ hội đòi tăng giá thuê gấp đôi, không đồng ý thì đuổi đi. Triệu Đại Chùy một nhà năm miệng ăn trông vào lò rèn, mấy ngày nay ngồi khóc trước cửa lò.
Vụ thứ hai: một bà mẹ tên Tôn Thị, vay tiền của họ hàng để chữa bệnh cho con, khế vay viết rõ ràng, hai bên ký tên điểm chỉ. Quan phủ treo khế, chủ nợ sợ khế vô hiệu thì mất tiền, bèn dọa xiết nhà. Tôn Thị bế đứa con sốt cao đến quan phủ van xin, bị lính gác đuổi ra, ngã sõng soài ngoài cổng.
- Hai vụ này, Lục Tri Vi nói, giọng trầm xuống, đều là khế ước thật, hai bên tự nguyện, được thiên địa chứng giám từ trước. Quan phủ treo chúng, không có một chữ nào trong Khế Thống Lệnh cho phép. Đây không phải thi hành luật, đây là lạm quyền.
Hồ Bất Quy nghe xong, im lặng một lúc lâu, rồi nói:
- Ngươi định làm gì?
- Từng vụ một, gỡ treo, Lục Tri Vi đáp, ánh mắt sắc như dao. Bắt đầu từ hiệu gạo của Vương Nhị, vì vụ ấy đơn giản nhất. Sau đó là lò rèn của Triệu Đại Chùy, rồi đến khế vay của Tôn Thị. Ta muốn cho cả Thiên Đô thấy: điều bảy không phải chữ chết, mà là gươm sống.
Hắn đứng bật dậy, mắt sáng như đuốc:
- Đi, chúng ta quay lại hiệu gạo đầu tiên. Ta sẽ cho ngươi xem, điều bảy dùng thế nào.
Tại hiệu gạo, chủ hiệu là một người đàn ông trung niên tên Vương Nhị, mặt mày ủ rũ ngồi trước đống bao gạo sắp mốc. Thấy Lục Tri Vi quay lại, ông ta gượng cười:
- Tiên sinh còn việc gì sao?
Lục Tri Vi hỏi:
- Vương lão bản, trong mười ba tờ khế bị treo của ông, có tờ nào mà đối phương muốn hủy không?
- Không, Vương Nhị lắc đầu. Hai bên đều muốn thực hiện, chỉ là quan phủ không cho.
- Vậy bây giờ, ông có muốn "phát sinh tranh chấp mới" không? Lục Tri Vi mỉm cười.
Vương Nhị ngơ ngác. Lục Tri Vi giải thích:
- Ông hãy viết một tờ giấy, nói rằng ông nghi ngờ một trong các tờ khế có điều khoản chưa rõ ràng, muốn thương lượng lại với đối phương. Chỉ cần có tờ giấy này, tức là đã "phát sinh tranh chấp mới". Mà một khi có tranh chấp mới, theo điều bảy, khế ước ấy sẽ được xem xét lại, không thể cứ treo mãi. Quan phủ muốn treo tiếp, phải đưa ra lý do mới, mà lý do mới thì phải có căn cứ, không thể nói suông.
Vương Nhị nửa hiểu nửa không, nhưng vẫn làm theo. Lục Tri Vi đích thân soạn giúp ông tờ giấy, chữ nghĩa chặt chẽ, rồi dặn ông mang đến quan phủ ngay hôm nay.
Quả nhiên, chiều hôm ấy, quan phủ nhận được giấy "tranh chấp mới" thì lúng túng. Họ muốn treo tiếp, nhưng không tìm được điều luật nào cho phép treo một khế ước đang có tranh chấp cần giải quyết. Cuối cùng, đành phải cho Vương Nhị thực hiện khế ước tạm thời, chờ ngày phân xử.
Tin này lan nhanh như cháy rừng. Đến tối, đã có hàng chục chủ hiệu khác tìm đến phủ tạm trú, xin Lục Tri Vi chỉ cách "phát sinh tranh chấp mới". Hắn bận đến nửa đêm, soạn giúp từng người một tờ giấy, mỗi tờ đều khác nhau, đều chặt chẽ, đều không thể bắt bẻ.
Hồ Bất Quy nhìn cảnh ấy, lắc đầu thán phục:
- Ngươi giỏi thật. Một điều bảy, ngươi biến thành hai mươi ba cái búa, đập tan hai mươi ba cái treo.
Lục Tri Vi lau mồ hôi, nhưng trong mắt không có vẻ vui mừng, chỉ có sự trầm tư:
- Đây mới chỉ là bắt đầu. Điều bảy là kẽ hở, nhưng kẽ hở này dùng để cứu dân, không phải để hại người. Ta phải cẩn thận, đừng để nó biến thành con dao trong tay kẻ khác.
Hắn nói vậy, nhưng trong lòng hiểu rõ: kẽ hở một khi đã lộ ra, sẽ không chỉ mình hắn dùng. Dân chúng dùng để tự vệ, nhưng kẻ gian cũng có thể dùng để lách luật. Đây chính là con dao hai lưỡi mà hắn đã nếm mùi ở cửa sông Hắc Thủy. Lần ấy, hắn dùng kẽ hở thắng Huyền Minh Hầu, nhưng Tạ Vãn Thư đã chất vấn hắn: "Đây có còn là công bằng không?" Câu hỏi ấy đến giờ vẫn như một cái gai trong lòng hắn.
Tối hôm ấy, khi hắn đang soạn tờ giấy thứ mười tám, một bà lão tóc bạc phơ được cháu dìu đến, quỳ xuống trước mặt hắn, khóc nức nở:
- Tiên sinh, xin tiên sinh cứu nhà tôi. Con trai tôi đi lính biên ải ba năm chưa về, con dâu ở nhà nuôi hai đứa cháu, khế ruộng bị treo, không cày cấy được, cả nhà sắp chết đói rồi.
Lục Tri Vi vội đỡ bà lão dậy, hỏi rõ sự tình, rồi soạn ngay một tờ giấy "tranh chấp mới", dặn dò cặn kẽ cách mang đến quan phủ. Bà lão cầm tờ giấy, run run hỏi:
- Tiên sinh, tờ giấy này thật sự có tác dụng sao? Quan phủ có nghe dân đen như tôi không?
- Có, Lục Tri Vi đáp chắc nịch. Vì đây không phải lời của tôi, mà là lời của luật. Luật viết thế nào, quan phủ phải làm thế ấy. Nếu họ không làm, bà quay lại đây tìm tôi.
Bà lão gật đầu lia lịa, được cháu dìu ra về. Nhìn bóng bà khuất sau cổng, Lục Tri Vi đứng lặng rất lâu.
Hồ Bất Quy bước tới, vỗ vai hắn:
- Ngươi đã cứu được nhiều người hôm nay. Nhưng ngươi có nghĩ đến không, Văn Nhân Kính sẽ không để yên đâu. Ngày mai, lão nhất định có động thái.
- Ta biết, Lục Tri Vi đáp khẽ. Nhưng có những việc, biết nguy hiểm vẫn phải làm. Nếu vì sợ mà không cứu những người này, thì ta đọc khế văn giỏi đến mấy cũng vô ích.
Đêm ấy, hắn ngồi một mình trong thư phòng, đọc lại điều bảy lần thứ không biết bao nhiêu. Ánh đèn dầu lay động, bóng hắn in lên tường, cao lớn mà đơn độc.
Hắn lẩm bẩm một mình, giọng nhỏ đến mức chỉ mình hắn nghe thấy:
- Tranh chấp mới phát sinh... vậy ai định nghĩa thế nào là tranh chấp mới?
Ngoài cửa sổ, gió đêm thổi qua, mang theo tiếng rao hàng xa xa của Thiên Đô. Hắn biết, từ ngày mai, Văn Nhân Kính sẽ không để yên cho điều bảy nữa. Lão hồ ly ấy, nhất định sẽ tìm cách bịt cái kẽ hở này lại.
Nhưng trước khi lão kịp bịt, hắn phải dùng nó để cứu càng nhiều người càng tốt.