Khuôn Mặt Thứ Hai Trên Camera - Chương 38: Kẻ trả tiền lắp mắt thần
Tối 27/10, Phương ngồi trong căn phòng trọ chật hẹp của mình, trước mặt là ba màn hình: một laptop, một máy tính bảng, và chiếc điện thoại đang sạc dở.…
Nội dung chương
Tối 27/10, Phương ngồi trong căn phòng trọ chật hẹp của mình, trước mặt là ba màn hình: một laptop, một máy tính bảng, và chiếc điện thoại đang sạc dở. Trên bàn là chồng tài liệu cô đã thu thập suốt mười ngày qua: bản sao biên bản khám nghiệm, ảnh bảng phân công trực đêm. Và giờ là một xấp hồ sơ đấu thầu dày cộm mà nguồn tin trong Sở Kế hoạch vừa tuồn ra cho cô qua một quán trà đá vỉa hè, bọc trong túi nilon đen như bọc một thứ hàng cấm.
Cô nhớ lại buổi sáng đầu tiên đặt chân đến Trung tâm IOC An ninh, khi Huy dẫn cô đi một vòng tham quan. Ở sảnh chính, trên bức tường đá hoa cương, có gắn một tấm bảng đồng sáng bóng: "Hệ thống camera AI thế hệ mới - Nhà thầu thi công: Công ty Công nghệ Đô thị Thông minh SGC". Lúc đó cô chỉ liếc qua, cho rằng đó là chi tiết trang trí. Giờ đây, cái tên SGC hiện lên trong đầu cô như một tiếng chuông báo động.
Phạm Đức Long. Tổng giám đốc SGC. Kẻ say rượu đâm chết Vy năm 2016. Công ty của hắn là nhà thầu lắp đặt chính hệ thống camera AI của trung tâm nơi Huy làm việc, nơi Vy hiện về qua từng ống kính suốt mười ngày qua.
Cô mở xấp hồ sơ đấu thầu. Gói thầu số IOC-2015-03: "Cung cấp, lắp đặt và vận hành hệ thống camera giám sát thông minh tích hợp AI nhận diện khuôn mặt cho Trung tâm Điều hành Camera An ninh". Giá trị gói thầu: một con số làm cô phải đọc lại ba lần. Thời gian thực hiện: 2015-2016, nghiệm thu đúng tháng 9/2016, một tháng trước khi Vy chết.
Phương lật nhanh đến trang danh sách nhà thầu tham gia. Có bốn công ty dự thầu. Ba công ty bị loại với những lý do kỹ thuật rất mơ hồ: "không đáp ứng yêu cầu tích hợp", "thiếu kinh nghiệm triển khai AI", "hồ sơ năng lực chưa đầy đủ". Chỉ còn SGC trúng thầu với điểm số gần như tuyệt đối.
- Trúng thầu sạch quá, Phương lẩm bẩm. - Sạch đến mức bẩn.
Cô gọi cho Huy. Đầu dây bên kia, giọng anh khàn đặc vì thiếu ngủ:
- Em tra được gì?
- Gói thầu IOC-2015-03, Phương nói nhanh. - SGC trúng thầu lắp toàn bộ hệ thống camera AI của trung tâm, nghiệm thu tháng 9/2016. Một tháng sau, Vy chết đúng tại ngã tư có camera của hệ thống này. Và dữ liệu camera đêm đó "bị mất".
Im lặng ở đầu dây bên kia kéo dài đến mức Phương tưởng mất sóng. Rồi Huy nói, từng chữ một:
- Long trả tiền lắp chính đôi mắt sẽ tố cáo hắn mười năm sau. Em có hiểu điều đó nghĩa là gì không?
- Nghĩa là hắn nghĩ mình đã mua được cả hệ thống, Phương đáp. - Hắn lắp camera khắp thành phố, hắn nghĩ dữ liệu nằm trong tay hắn, hắn muốn xóa lúc nào thì xóa. Nhưng hắn không tính được một điều: có những thứ camera ghi lại mà không nằm trong dữ liệu. Có những thứ ở lại trong chính ống kính.
Cô tiếp tục lật hồ sơ. Đến trang biên bản nghiệm thu, cô thấy chữ ký của đại diện chủ đầu tư và đại diện nhà thầu. Đại diện SGC: Phạm Đức Long. Và ở mục cố vấn kỹ thuật độc lập của gói thầu, một cái tên làm cô nín thở: Nguyễn Văn Hùng, với chức danh "chuyên gia an ninh".
Vòng tròn khép kín. Long là nhà thầu. Hùng là cố vấn kỹ thuật độc lập, cũng là trưởng ban chuyên án điều tra vụ tai nạn, cũng là người ký lệnh niêm phong dữ liệu camera. Kẻ gây án, kẻ dàn xếp hồ sơ, và kẻ kiểm định hệ thống camera, tất cả ngồi chung một bàn từ trước khi Vy chết.
Phương chụp lại từng trang quan trọng, mã hóa và gửi cho Huy. Rồi cô mở bản thảo bài báo của mình, con trỏ nhấp nháy ở dòng tiêu đề mà cô đã viết rồi xóa đi không biết bao nhiêu lần: "Ai đã giết Nguyễn Thảo Vy hai lần?"
Cô chưa đăng. Cô đã hứa với Huy: chưa có bằng chứng cứng thì chưa đăng. Bằng chứng cứng duy nhất có thể kết liễu vụ này là dữ liệu camera đêm 17/10/2016, thứ mà mọi hồ sơ đều ghi là "đã mất". Trừ khi...
Trừ khi ổ backup phụ trong tủ rack cũ còn sống. Trừ khi Vy dẫn đường đúng như cô đã ra hiệu.
Điện thoại Phương rung lên. Tin nhắn từ Huy: "Anh vừa kiểm tra log bảo trì. Tủ rack cũ ở tầng hầm B2, phòng server dự phòng, đã ngừng hoạt động từ 2019. Nhưng điện vẫn cấp. Quạt vẫn chạy. Có thứ gì đó trong đó vẫn còn thở."
Phương trả lời: "Sáng mai 8h, em qua. Mang theo đồ nghề."
Cô đứng dậy, đi ra ban công nhìn xuống con hẻm nhỏ. Mưa đã tạnh, để lại mặt đường loáng nước phản chiếu ánh đèn đường thành những vệt vàng dài. Đâu đó phía xa, một chiếc camera an ninh của thành phố xoay nhẹ, ánh đèn hồng ngoại chớp một cái rồi tắt.
Cô chợt nhớ đến chi tiết mà Huy từng kể: đêm đầu tiên anh phát hiện khuôn mặt thứ hai, AI đã đếm hai khuôn mặt trong một khung hình chỉ có một người sống. Hệ thống do SGC lắp đặt, thuật toán do SGC viết, vậy mà chính hệ thống đó lại là nơi Vy chọn để hiện về. Có một sự mỉa mai cay đắng trong đó mà cô không thể không ghi vào bản thảo:
"Phạm Đức Long bỏ tiền xây một hệ thống mắt thần để kiểm soát thành phố. Mười năm sau, chính hệ thống đó trở thành nhân chứng duy nhất dám nhìn thẳng vào mặt hắn. Hắn mua được kỹ sư, mua được quan chức, mua được cả hồ sơ, nhưng hắn không mua được một cô gái mười bảy tuổi đã chết."
Cô gập laptop lại lúc gần nửa đêm. Trước khi tắt đèn, cô mở điện thoại xem lại tấm ảnh bảng đồng ở sảnh trung tâm mà Huy chụp gửi từ hồi đầu tháng: "Nhà thầu thi công: Công ty Công nghệ Đô thị Thông minh SGC". Dưới ánh đèn flash, tấm bảng đồng sáng loáng, kiêu hãnh, như một tấm bia đá khắc tên kẻ chiến thắng.
Phương thì thầm một mình trong bóng tối:
- Các người khắc tên mình lên tường để khoe chiến thắng. Nhưng các người quên mất, tường nào cũng có mắt. Và mắt nào cũng biết chớp.
Cô không biết rằng, cùng lúc đó, ở một nơi khác trong thành phố, trong văn phòng tầng ba mươi của tòa nhà SGC, Phạm Đức Long đang đứng trước cửa sổ kính nhìn xuống thành phố rực đèn, tay cầm điện thoại, giọng nói trầm và lạnh.
- Tôi không quan tâm các anh làm cách nào. Đêm nay, toàn bộ log truy cập hệ thống của trung tâm IOC phải sạch. Và thằng kỹ sư tên Huy đó, cho nó nghỉ việc. Vĩnh viễn.
Ở đầu dây bên kia, có tiếng vâng dạ nhỏ như tiếng muỗi kêu.
Long cúp máy, rót một ly rượu. Tay hắn hơi run khi đưa ly lên môi, và hắn tự nhủ đó là vì mệt. Không phải vì sợ. Hắn đã không sợ suốt mười năm qua, hắn tự nhủ như vậy, dù trong gương phản chiếu trên cửa kính, khuôn mặt hắn trắng bệch như khuôn mặt của một người vừa nhìn thấy ma.
Ngoài kia, trên khắp thành phố, hàng nghìn chiếc camera do chính công ty hắn lắp đặt vẫn đang lặng lẽ ghi hình, những ánh đèn hồng ngoại chớp tắt đều đặn như nhịp tim của một sinh vật khổng lồ đang say ngủ.
Và trong giấc ngủ đó, có một cô gái áo mưa vàng đang đi từng bước một qua từng ống kính, đếm ngược từng ngày. Đếm đến lúc cô dẫn hai người sống xuống tầng hầm B2, nơi một chiếc ổ cứng cũ kỹ đã chờ đợi mười năm trong bóng tối.
Phương đặt xấp hồ sơ xuống, mở laptop và bắt đầu đào sâu vào ba nhà thầu bị loại. Với một phóng viên điều tra, những kẻ thua cuộc đôi khi kể câu chuyện trung thực hơn kẻ thắng cuộc. Cô tìm tên giám đốc của công ty bị loại với lý do "thiếu kinh nghiệm triển khai AI", và phát hiện một chi tiết khiến cô phải ngồi thẳng dậy. Sáu tháng sau khi trượt thầu, vị giám đốc này được bổ nhiệm làm phó tổng giám đốc kỹ thuật của SGC, với mức lương cao gấp ba lần.
- Mua cả đối thủ, cô thì thầm, ghi chép nhanh vào sổ. - Loại người ta khỏi cuộc chơi rồi rước về làm tướng. Sạch sẽ, gọn gàng, không một vết xước trên hồ sơ.
Cô tiếp tục tra hai công ty còn lại và thấy cùng một mô hình: đơn khiếu nại bị bác trong bốn mươi tám giờ, giám đốc về làm cho SGC. Gói thầu IOC-2015-03 không phải là một cuộc đấu thầu, mà là một vở kịch đã viết sẵn kịch bản.
Điện thoại Phương rung lên lần nữa. Huy gửi một file log bảo trì cũ, kèm dòng chữ: "Em xem dòng cuối."
Phương mở file. Đó là nhật ký bảo trì phòng server dự phòng tầng hầm B2, năm 2019, nét chữ của một kỹ thuật viên đã nghỉ việc: "Tủ rack R-07 ngừng hoạt động theo lệnh. Lưu ý: ổ backup phụ BKP-2016-10 vẫn gắn trong khay số 4, chưa tháo. Chờ chỉ đạo xử lý."
Ổ backup phụ BKP-2016-10. Vẫn gắn trong khay số 4. Chờ chỉ đạo xử lý. Một dòng ghi chú vu vơ của người kỹ thuật viên năm 2019, không ngờ rằng bảy năm sau nó sẽ trở thành tọa độ của sự thật.
Phương gọi lại cho Huy, giọng cô run lên vì phấn khích:
- Anh thấy không? Khay số 4, tủ R-07. Họ quên tháo nó ra. Bao nhiêu lần "tiêu hủy", "số hóa", "sự cố kỹ thuật", vậy mà cái ổ cứng đó vẫn nằm im trong tủ sắt suốt mười năm, như một người chết chưa được chôn cất đang chờ người đến đào lên.
- Ừ, Huy đáp, giọng anh trầm và chắc. - Và Vy đã chỉ tay về phía tủ rack đó từ đêm cô hiện về mờ nhạt trên camera hành lang. Cô ấy biết. Cô ấy luôn biết nó ở đâu. Mười năm nay cô ấy chỉ chờ có người đủ can đảm đi theo tay chỉ của cô ấy.
Phương cúp máy, nhìn ra ban công lần nữa. Trong mắt cô lúc này, thành phố là một bàn cờ khổng lồ, mỗi chiếc camera là một quân cờ, và kẻ đi những nước cờ đầu tiên mười năm trước đang chuẩn bị thua trong chính ván cờ do mình bày ra.
Cô mở lại bản thảo bài báo, xóa dòng tiêu đề cũ và viết dòng mới: "Mười năm, một ổ cứng, và cô gái không chịu biến mất."
Lần này, cô không xóa nữa.
Long uống cạn ly rượu, nhưng vị đắng vẫn còn đọng lại trên lưỡi, đắng như mùi quá khứ sắp sửa trồi lên, không cách nào nhấn chìm được nữa.