LẠC ĐẦU MAN Ở LẠC DƯƠNG - Chương 42: Canh Phòng Trước Đêm Rằm Chạp
Ngày 28/01/1934, một ngày trước đêm rằm tháng Chạp, toàn bộ công tác canh phòng của dinh thự họ Lạc được chuẩn bị theo quy trình hoàn chỉnh nhất kể từ…
Nội dung chương
Ngày 28/01/1934, một ngày trước đêm rằm tháng Chạp, toàn bộ công tác canh phòng của dinh thự họ Lạc được chuẩn bị theo quy trình hoàn chỉnh nhất kể từ khi cuộc tra cứu bắt đầu. Đây là đêm rằm đầu tiên kể từ khi kết luận cơ chế thải độc được công bố, đêm rằm đầu tiên sau đợt bài độc đầu tiên. Cũng là đêm rằm đầu tiên sau sự cố lệch gương cuối năm mà cả nhà còn chưa quên được một chi tiết nào. Không khí chuẩn bị trong dinh thự vì vậy nghiêm túc tới mức khác hẳn mọi đêm rằm trước: không còn ai coi đây là một đêm canh giữ thường kỳ nữa. Coi nó là một buổi kiểm tra tổng hợp của cả phương án chữa trị và quy trình canh giữ mới.
Tờ phiếu chuẩn bị cho đêm mai được lập từ buổi sáng, dài hơn mọi tờ phiếu trước. Ngoài các mục quen thuộc về gương, hương và đội trực, tờ phiếu lần này có thêm ba mục mới rút ra từ bài học cuối năm. Mục thứ nhất: người trực hành lang phải vào phòng kiểm tra trực tiếp gương và hương vào đầu mỗi canh giờ, ký xác nhận từng lần, theo đúng đề nghị của quản gia sau sự cố. Mục thứ hai: dự báo thời tiết của đêm mai phải được ghi vào phiếu từ buổi chiều, kèm phương án riêng cho trường hợp gió đổi hướng mạnh. Trong đó có việc gia cố khung cửa sổ phòng ngủ bằng các chốt gỗ phụ trợ và tăng số người trực ở hành lang lầu đông. Mục thứ ba: danh sách vật cấm mang vào phòng ngủ được in rõ ở đầu tờ phiếu, không chăn dày dự phòng trong tầm tay, không vật gì bằng đồng có thể che kín thân xác của tiểu thư.
Buổi chiều, Kính Nghiêu tự tay thực hiện toàn bộ các bước kiểm tra như một người thợ cẩn thận làm lại công việc của chính mình: đo trục gương bằng dây dọi và thước gỗ. Kiểm tra độ căng của dây treo, thử rung khung cửa sổ ở nhiều mức lực khác nhau, châm thử các lò hương và kiểm tra kho trầm dự trữ cho cả đêm. Quản gia đi cùng ông trong suốt buổi kiểm tra, ghi chép từng mục và ký xác nhận bên cạnh. Thỉnh thoảng nhắc lại một chi tiết trong sổ tay thời tiết của mình về gió cuối tháng Chạp như một lời nhắc nhở ân cần chứ không còn là lời cảnh báo bị bỏ qua như một tháng trước.
Buổi tối, Uyển Thanh được báo lại đầy đủ kế hoạch của đêm mai theo đúng yêu cầu của cô từ khi phương án chữa trị được chốt. Cô nghe xong, hỏi thầy lang đang có mặt kiểm tra sức khỏe của cô trước đêm rằm một câu thẳng thắn: nếu đêm mai cơ thể cháu vẫn bay, điều đó có nghĩa là thuốc chưa đủ, hay có nghĩa là cháu không chữa được nữa. Trình Dục Dân đáp bằng sự điềm tĩnh của một người thầy thuốc giàu kinh nghiệm: nếu đêm mai cô còn bay, điều đó chỉ có nghĩa là độc trong người cô chưa ra hết sau một đợt thuốc. Đúng như dự tính của cả quá trình hai tháng, và không có một kết luận nào khác được phép rút ra từ một đêm duy nhất. Ông nói quá trình này được đo bằng cả chặng đường, không đo bằng một đêm, và nhiệm vụ của đêm mai chỉ là ghi lại trung thực điều gì xảy ra để đợt thuốc tiếp theo được điều chỉnh cho đúng.
Đêm trước đêm rằm, dinh thự đi ngủ sớm trong một trật tự khác hẳn những tháng trước. Người làm vòng ngoài được cho nghỉ sớm và không ai trong số họ biết đêm mai có gì đặc biệt ngoài việc nhà đang trong dịp cuối năm bận rộn. Ở lầu đông, nhũ mẫu chuẩn bị phòng ngủ của tiểu thư theo đúng danh sách trong tờ phiếu: chăn mỏng quen thuộc, không một vật cấm nào trong phòng, lò hương đặt đúng vị trí đã đánh dấu trên nền nhà. Bà làm những việc ấy chậm rãi và chắc chắn, và khi phu nhân lên thăm con gái lần cuối trong ngày, hai người đàn bà đứng nhìn căn phòng đã sẵn sàng mà không nói gì nhiều. Vì mọi điều cần nói về đêm mai đều đã được nói trong nhiều buổi họp và nhiều trang giấy của dinh thự này rồi.
Kính Nghiêu là người rời lầu đông sau cùng trong buổi tối hôm ấy. Trên đường xuống cầu thang, ông dừng lại một lúc ở chiếu nghỉ, nhìn xuống khoảng sân tối và hàng hiên dài chìm trong sương như đêm đầu tiên ông ngủ lại dinh thự này hồi tháng Chín. Ông nghĩ về năm đêm rằm đã qua trong hồ sơ của mình, và về đêm thứ năm đang tới. Đêm đầu tiên mà cả nhà bước vào với đầy đủ sự thật trong tay: biết cô gái bay vì sao, biết chất độc từ đâu tới, biết mình đang chữa bằng cách gì. Ông ghi cảm nghĩ ấy vào trang đầu của sổ quan sát đêm mai bằng một dòng ngắn: đêm mai, lần đầu tiên, chúng ta canh giữ một người bệnh đang được chữa trị, chứ không còn canh giữ một bí mật nữa.
Một phần của buổi chuẩn bị hôm ấy diễn ra ở sân sau, nơi đội trực ngoài trời của đêm mai được tập hợp để nghe phân công lần cuối. Vĩnh Khang, với tư cách người trực tiếp phụ trách đội sân sau trong đêm rằm tháng Chạp. Đi qua từng vị trí quen thuộc trong vườn và bờ kênh cùng các gia nhân được chọn, kiểm tra lại đèn lồng, vị trí đứng và ám hiệu liên lạc với hành lang lầu đông. Anh dặn mọi người một điều bằng giọng của một người đã đi qua đủ các đêm rằm của năm nay để hiểu việc mình đang làm: đêm mai, dù trong phòng xảy ra chuyện gì. Người ở sân sau cũng phải giữ nguyên vị trí của mình cho tới khi có lệnh mới, vì bài học của các đêm trước cho thấy sự rối loạn vị trí trong lúc căng thẳng là thứ nguy hiểm nhất đối với một đội canh giữ. Quản gia đứng nghe ở cuối buổi phân công và gật đầu hài lòng, nói nhỏ với Kính Nghiêu rằng thiếu gia đã thật sự trưởng thành qua mùa đông này. Từ một chàng trai nóng nảy đòi mời pháp sư trở thành một người chỉ huy đội trực đêm điềm tĩnh nhất mà ông từng thấy trong nhà này.
Song song với việc chuẩn bị của đội trực, nhà bếp và người làm vòng trong cũng có phần việc riêng của mình cho đêm mai mà ít ai để ý: chuẩn bị sẵn nước nóng, khăn sạch. Cháo loãng và thuốc trợ sức theo danh sách thầy lang để lại, đặt ở một phòng phụ cạnh lầu đông, đề phòng mọi tình huống cần tới trong đêm mà không làm kinh động tới khu nhà chính. Sự chuẩn bị chu đáo ở mọi tầng ấy là hình ảnh đầy đủ nhất của dinh thự họ Lạc sau bốn tháng học lại cách đối diện với bí mật của chính mình. Không còn một người nào trong nhà đứng ngoài công việc canh giữ đêm rằm nữa, mỗi người đều có một phần việc rõ ràng, một vị trí rõ ràng và một cuốn sổ để ghi lại phần việc của mình.
Một phần chuẩn bị khác của ngày hôm ấy thuộc về phía giấy tờ và được Kính Nghiêu thực hiện một mình trong thư phòng vào buổi chiều. Bộ mẫu biên bản cho đêm rằm tháng Chạp được soạn sẵn theo cấu trúc hoàn chỉnh nhất của toàn bộ hồ sơ, với các mục riêng cho từng yếu tố mà đêm mai cần trả lời. Khác với các đêm trước, khi biên bản chủ yếu ghi lại hiện tượng, biên bản của đêm mai được thiết kế để trả lời một câu hỏi y học cụ thể của quá trình chữa trị. Sau khi cắt nguồn nước được một tháng tính tới cuối tháng này và hoàn thành một đợt bài độc, hiện tượng của người bệnh còn ở mức nào so với bốn đêm bay trước. Vì mục đích so sánh ấy, mẫu biên bản đêm mai liệt kê sẵn từng chỉ số phải ghi đối chiếu: thời điểm bắt đầu hiện tượng nếu có. Hướng di chuyển của đầu nếu có, thời lượng, tình trạng sân sau vào buổi sáng, và các dấu hiệu thân thể của người bệnh trong ngày hôm sau. Ông kẹp mẫu biên bản ấy vào đầu cuốn sổ quan sát mới của năm mới và ghi ở trang bìa trong một dòng. Hồ sơ này từ nay không còn là hồ sơ của một bí mật nữa, nó là hồ sơ theo dõi của một quá trình chữa bệnh.
Trong buổi chiều chuẩn bị ấy còn có một cuộc gặp ngắn ở thư phòng giữa Kính Nghiêu và gia chủ, không thuộc về kỹ thuật canh giữ mà thuộc về sự chuẩn bị tinh thần của người đứng đầu gia đình cho mọi kết quả của đêm mai. Gia chủ nói thẳng với khách rằng ông đã nghĩ kỹ về cả hai khả năng: nếu đêm mai con gái ông vẫn bay như cũ, ông sẽ không cho phép bất cứ ai trong nhà tỏ ra thất vọng trước mặt cô. Vì quá trình chữa trị mới đi được một phần ba chặng đường và sự thất vọng của người lớn chính là thứ đầu tiên làm một người bệnh mất niềm tin vào thuốc thang của mình. Còn nếu đêm mai có dấu hiệu tốt, ông cũng dặn trước là cả nhà không được phép ăn mừng sớm hay lơi lỏng bất cứ khâu nào. Vì ông đã học đủ bài học của mùa đông này để biết rằng trong những việc liên quan tới sinh mạng và sức khỏe, sự chủ quan sau một tin tốt cũng nguy hiểm không kém sự hoảng loạn sau một tin xấu. Kính Nghiêu nghe người gia chủ nói những lời ấy thì ghi nhận trong lòng rằng gia đình này, sau gần nửa năm đồng hành cùng cuộc tra cứu. Đã trưởng thành thành một đội ngũ chữa bệnh đúng nghĩa, và phần việc của riêng ông từ nay có lẽ chỉ còn là ghi chép và chứng kiến sự trưởng thành ấy cho tới ngày kết thúc.