LẠC ĐẦU MAN Ở LẠC DƯƠNG - Chương 40: Đào Giếng Mới Ở Góc Vườn Đông
Ngày 25/01/1934, giếng mới ở góc vườn đông của dinh thự họ Lạc đào xong và cho nước. Việc đào giếng diễn ra trong ba ngày liên tục dưới sự phụ trách trực…
Nội dung chương
Ngày 25/01/1934, giếng mới ở góc vườn đông của dinh thự họ Lạc đào xong và cho nước. Việc đào giếng diễn ra trong ba ngày liên tục dưới sự phụ trách trực tiếp của Lạc Vĩnh Khang. Anh chọn đội thợ đào giếng có tiếng trong vùng, tự mình có mặt ở hiện trường từ sáng sớm tới tối mịt mỗi ngày, và làm đúng một nguyên tắc mà Kính Nghiêu và Trình Dục Dân đã dặn đi dặn lại. Đào đúng điểm đã đánh dấu trên bản đồ mạch nước, không xê dịch vị trí vì bất cứ lý do tiện lợi nào, dù đào ở điểm ấy khó hơn các điểm lân cận vì lớp đất sét dày.
Vị trí giếng mới nằm ở góc vườn đông, trên khoảnh đất cao hơn hẳn khu vườn sau, nơi hướng dốc của địa thế chạy ngược lại với đường mạch ngầm từ gò Mã Yên. Đội thợ đào qua lớp đất mặt, lớp đất sét, rồi tới lớp cát sỏi chứa nước ở độ sâu vừa phải. Nước đầu tiên rỉ ra từ thành giếng được hứng vào một chiếc thùng riêng, để lắng một đêm theo lời dặn của thầy lang, trước khi lấy mẫu mang đi thử nghiệm.
Trình Dục Dân tự tay lấy mẫu nước giếng mới vào sáng hôm sau, làm thử nghiệm Marsh ngay trong ngày tại hiệu thuốc của mình với sự chứng kiến của Kính Nghiêu. Kết quả làm cả hai người thở phào: mẫu nước giếng mới âm tính hoàn toàn với thạch tín, giống hệt mẫu đối chứng nước mưa trước đây. Ông làm lại lần thứ hai để khẳng định, kết quả vẫn âm tính. Từ chiều hôm đó, theo đúng phương án đã chốt, nước uống của riêng Uyển Thanh được chuyển sang nước giếng mới, và ấm nước riêng của lầu đông được đánh dấu riêng để người làm không bao giờ nhầm với nước giếng chính.
Vĩnh Khang đứng ở miệng giếng mới trong buổi chiều nước được duyệt cho em gái dùng, hai tay còn lấm đất từ những ngày đào giếng, và nói với Kính Nghiêu một câu ngắn gọn. Mấy tháng trước anh còn đòi mời pháp sư về nhà, bây giờ anh đào một cái giếng cho em gái mình bằng chính tay mình trông coi, và anh thấy việc đào giếng này có ích hơn mọi đàn lễ mà anh từng nghĩ tới. Kính Nghiêu đáp rằng đó chính là bài học lớn nhất của cả vụ việc này đối với mọi người trong nhà: khi căn nguyên là một mạch nước trong lòng đất. Thì đáp án cũng nằm trong lòng đất, trong thuốc thang và trong sự kiên nhẫn, chứ không nằm trong bất cứ sự ồn ào nào.
Quản gia Trường Canh cho người chép vào sổ việc của dinh thự một mục mới: từ ngày 25/01/1934, lầu đông dùng nước giếng mới, có ấm riêng và thùng riêng, người gánh nước phải ghi sổ mỗi ngày. Ông già làm việc này với vẻ trang trọng như đang lập một lệ nhà mới, vì với ông. Ngày hôm nay là ngày dinh thự này lần đầu tiên sau nhiều đời người chủ động thay đổi một thứ trong nếp sống của mình vì sức khỏe của người con gái trong nhà, thay vì chỉ canh giữ và giấu giếm như các đời trước.
Đêm hôm đó, Kính Nghiêu ngồi trong thư phòng nhìn ra khoảng sân tối và nghĩ về chặng đường còn lại. Giếng mới đã có nước sạch. Nguồn độc vào người Uyển Thanh, kể từ hôm nay, đã bị cắt ở phần quan trọng nhất là nước uống của riêng cô. Nhưng phần độc đã tích trong cơ thể cô qua mười chín năm vẫn còn nguyên đó, và ba đợt bài độc sắp tới mới là phần việc quyết định xem cơ chế tự vệ của dòng máu trong người cô có chịu ngừng lại hay không. Đêm rằm tháng Chạp chỉ còn bốn ngày, và nó sẽ là đêm rằm đầu tiên cô gái đi vào với một cơ thể đang bắt đầu thay đổi: nguồn độc đã cắt nhưng độc cũ chưa bài ra. Ông ghi vào sổ kế hoạch một dòng cảnh báo cho chính mình và cho cả đội trực: đêm rằm tháng Chạp này là đêm không ai được phép chủ quan nhất trong toàn bộ cuộc tra cứu. Vì không ai biết cơ thể cô sẽ phản ứng thế nào khi chiếc đồng hồ sinh học của nó bị can thiệp lần đầu tiên.
Trong những ngày đào giếng, một việc bên lề làm mọi người trong nhà chú ý: tin tức về việc họ Lạc đào giếng mới lan ra trong vòng người làm và hàng xóm quanh vùng. Lần này, câu chuyện được kể ngoài cổng hoàn toàn khác với những lời đồn của mùa thu. Người ta nói nhà họ Lạc đào giếng mới vì giếng cũ đã lâu năm, nước không còn tốt cho sức khỏe của người trong nhà, và tiểu thư nhà ấy đang được một thầy lang giỏi ở phố cổ chữa trị đàng hoàng. Không có một chữ nào về những chuyện lạ trong các lời kể ấy, vì lần này. Gia đình đã chủ động cho câu chuyện một hình dạng bình thường và tử tế ngay từ đầu: một nhà giàu cẩn thận về nước uống và một cô gái đang chữa bệnh.
Kính Nghiêu nghe quản gia báo lại những lời kể ấy thì ghi vào sổ một nhận xét ngắn: hóa ra cách dập một lời đồn tốt nhất không phải là im lặng tuyệt đối như các đời trước vẫn làm. Cũng không phải là thanh minh, mà là cho đời sống thật của gia đình một hình dạng bình thường đủ rõ ràng để người ngoài tự kể lại cho nhau nghe như một chuyện đời thường. Ông biết sự bình thường ấy còn mong manh và sẽ còn phải được bảo vệ qua các đêm rằm sắp tới, nhưng ít nhất, tới ngày giếng mới cho nước. Cô gái ở lầu đông lần đầu tiên được người quanh vùng nhắc tới như một người bệnh đang chữa bệnh, chứ không phải như một nhân vật trong câu chuyện đáng sợ nào nữa.
Sáng hôm sau ngày giếng mới được duyệt nước, Uyển Thanh tự mình xuống vườn đông cùng nhũ mẫu để xem chiếc giếng mà anh trai đã đào cho mình. Cô đứng bên thành giếng mới xây còn thơm mùi vữa, nhìn xuống mặt nước trong và phẳng ở đáy giếng, rồi xin được tự tay kéo lên gàu nước đầu tiên mà cô sẽ uống trong ngày hôm đó. Gàu nước nặng, cô kéo chậm với sự giúp sức của nhũ mẫu, và khi bát nước giếng mới được đưa lên miệng, cô uống một ngụm nhỏ rồi nói một câu làm người đứng quanh đều im lặng. Nước này nhẹ hơn nước giếng cũ, uống vào không có cái vị ngai ngái ở cuối lưỡi mà cô đã quen thuộc tới mức tưởng đó là vị của mọi thứ nước trên đời. Câu nói ấy, được Kính Nghiêu ghi lại ngay trong buổi sáng hôm ấy, là bằng chứng cảm quan đầu tiên từ chính người bệnh cho thấy sự khác biệt giữa hai nguồn nước là có thật và có thể cảm nhận được. Dù phải tới khi độc đã tích trong người mười chín năm, cô gái mới có một nguồn nước sạch để so sánh và nhận ra thứ vị đã đi theo mình suốt từ thuở nhỏ.
Một việc hành chính nhỏ của dinh thự trong ngày giếng mới cho nước cũng được quản gia xử lý rất cẩn thận và về sau tỏ ra có ý nghĩa lâu dài. Ông cho người đánh dấu rõ ràng hai hệ thống nước trong toàn nhà kể từ hôm nay. Giếng chính ở sân sau vẫn được dùng cho mọi việc sinh hoạt thường ngày của cả nhà như tắm giặt và nấu nướng chung, theo kết luận của thầy lang rằng mức độc ấy qua đường sinh hoạt thường không đáng ngại với người khỏe mạnh uống ít. Nhưng mọi ấm nước, thùng nước và bình nước đặt ở lầu đông đều thuộc hệ thống riêng của giếng mới, có dấu sơn riêng và có người phụ trách riêng. Ông già còn cẩn thận tới mức dặn nhà bếp từ nay, nước pha trà mời khách ở nhà chính vẫn dùng giếng chính như lệ cũ cho đỡ tốn kém. Riêng trà và nước của tiểu thư thì người pha phải lấy từ thùng có dấu sơn của lầu đông, và ai làm sai việc này sẽ bị ghi vào sổ việc của nhà ngay trong ngày.
Sự phân định tỉ mỉ ấy là hình ảnh thu nhỏ của toàn bộ cách dinh thự này đang học để sống chung với sự thật về nguồn nước của mình: không hoảng loạn đập bỏ mọi thứ trong một ngày. Không giả vờ như không có chuyện gì xảy ra, mà thay đổi đúng chỗ cần thay đổi, bằng quy củ rõ ràng và bằng sự ghi chép không thiếu một chi tiết nào.
Chiều muộn hôm đó, khi công việc ở giếng mới đã xong, Vĩnh Khang ở lại một mình bên miệng giếng một lúc lâu sau khi mọi người đã về nhà chính. Anh nhớ lại những tháng đầu của vụ việc, khi anh còn đứng ở sân sau trong các đêm rằm với nỗi sợ và sự bất lực của một người anh chỉ biết nhìn em gái mình chịu đựng một bí mật không gọi được tên. Anh nhớ cả những lời nặng nề anh từng nói với ông Thẩm trong những ngày đầu, và cái lần anh đòi mời pháp sư về nhà bất chấp lời can ngăn của cha. Giờ đây, đứng bên một chiếc giếng do chính mình trông coi đào nên, anh hiểu rằng tình thương của một người anh, sau cùng, không đo bằng sự ồn ào của nó trong những ngày đầu. Đo bằng việc anh có chịu ở lại làm những công việc lặng lẽ và cần thiết nhất cho em gái mình trong những ngày cuối của cơn bệnh hay không. Anh phủi đất trên tay áo, cài lại cổng vườn đông, và đi về phía ánh đèn của nhà chính đang sáng lên trong buổi chiều mùa đông sắp chuyển sang xuân.
Đêm ấy, lần đầu tiên sau nhiều tháng, Uyển Thanh ngủ một giấc yên với ấm nước giếng mới đặt bên giường. Người trực đêm lầu đông ghi vào sổ một dòng bình thường nhất trong suốt nửa năm qua của dinh thự này: tiểu thư ngủ ngon, không có gì lạ.