LẠC ĐẦU MAN Ở LẠC DƯƠNG - Chương 38: Cơ Chế Tự Vệ Thải Độc
Ngày 20/01/1934, tại thư phòng dinh thự họ Lạc, Kính Nghiêu và Trình Dục Dân cùng trình bày kết luận cuối cùng của cuộc tra cứu trước gia chủ, phu nhân,…
Nội dung chương
Ngày 20/01/1934, tại thư phòng dinh thự họ Lạc, Kính Nghiêu và Trình Dục Dân cùng trình bày kết luận cuối cùng của cuộc tra cứu trước gia chủ, phu nhân, Vĩnh Khang và Uyển Thanh. Trên bàn là toàn bộ hồ sơ của vụ việc được xếp thành một hàng dài: hai cuốn sách cổ, hai cuốn gia phả, sổ trực đêm mười năm. Các biên bản quan sát bốn đêm rằm, kết quả thử nghiệm Marsh, bản đồ mạch nước ngầm gò Mã Yên và bộ hồ sơ thân thể của Uyển Thanh. Đây là buổi trình bày mà cả hai người đã chuẩn bị trong nhiều ngày, và từng lời nói trong đó đều có thể chỉ tay vào một tài liệu cụ thể trên bàn.
Trình Dục Dân trình bày phần y học trước. Ông khẳng định bằng kết quả thử nghiệm: Uyển Thanh nhiễm độc thạch tín mạn tính trong nhiều năm. Nguồn độc duy nhất là mạch nước ngầm mang thạch tín tự nhiên từ vệt đất vàng ở gò Mã Yên vào giếng chính, và cô là người nhiễm nặng nhất nhà vì uống nước giếng nhiều nhất từ thuở nhỏ. Ông trình bày tiếp một chuỗi dữ kiện do chính hồ sơ theo dõi của Kính Nghiêu cung cấp: các dấu hiệu nhiễm độc của cô, từ vị ngai ngái trong miệng, cơn khát nước. Cơn tê tay cho tới giấc ngủ sâu dần, đều tăng lên đều đặn theo chu kỳ tháng và đạt đỉnh đúng vào đêm rằm, rồi giảm rõ rệt trong những ngày sau đêm rằm, trước khi lại tăng dần trở lại. Chu kỳ ấy, ông nói, là chu kỳ của một cơ thể đang tích độc tới một ngưỡng rồi tìm cách đẩy độc ra, tháng này qua tháng khác, đều đặn như một chiếc đồng hồ sinh học.
Kính Nghiêu trình bày phần còn lại. Ông nhắc lại kết luận huyết thống đã công bố ngày 16/12: cơ thể của Uyển Thanh mang một đặc điểm di truyền của người Phi Đầu Dân. Trong đó việc đầu lìa thân bay trong đêm là một chức năng có thật của cơ thể ấy, được sách cổ chép lại từ hơn một nghìn năm trước. Đặt hai phần bằng chứng cạnh nhau, ông nói kết luận mà cả hai người cùng đi tới và cùng chịu trách nhiệm. Những đêm bay của Uyển Thanh là cơ chế tự vệ sinh học của dòng máu Phi Đầu Dân trong người cô, được cơ thể kích hoạt mỗi khi lượng độc thạch tín tích tụ trong tháng đạt tới ngưỡng cao nhất vào đêm rằm. Trong những đêm ấy, cơ thể cô đẩy một phần độc tố ra ngoài qua chính hoạt động bay và ăn mồi sống ở đầm lầy của chiếc đầu. Đó là lý do vì sao sáng hôm sau các dấu hiệu nhiễm độc của cô đều giảm đi, bụng cô no, người cô nhẹ nhõm, cho tới khi độc lại tích dần trong tháng tiếp theo.
Ông nhấn mạnh ba ý để không ai trong phòng hiểu lầm kết luận này. Thứ nhất, đây không phải là một lời nguyền hay một thuật nào cả, nó là cách một cơ thể đặc biệt tự cứu mình trước một nguồn độc mà nó phải uống vào mỗi ngày. Thứ hai, cơ chế này chỉ đủ để giữ cô sống cân bằng, không đủ để chữa khỏi, vì chừng nào nguồn nước còn mang độc vào mỗi ngày, chừng đó cơ thể cô còn phải bay mỗi tháng để đẩy độc ra. Thứ ba, hệ quả trực tiếp và rõ ràng của kết luận là con đường chữa trị: cắt nguồn độc bằng cách thay nguồn nước uống. Đồng thời dùng y học cổ truyền để bài trừ phần độc đã tích trong người cô qua nhiều năm, khi ấy cơ chế tự vệ này sẽ không còn lý do để kích hoạt nữa.
Căn phòng im lặng một lúc lâu sau khi hai người trình bày xong. Gia chủ đứng dậy, đi tới bên bàn hồ sơ, đặt tay lên bản đồ mạch nước ngầm và nói chậm rãi rằng vậy là bao nhiêu năm nay. Chính dòng máu tổ tiên đã cứu con gái ông mỗi tháng một lần khỏi thứ độc trong giếng nước nhà mình, trong khi cả nhà lại sợ hãi và giấu giếm chính cơ chế cứu người ấy. Phu nhân nắm tay con gái, khóc lặng lẽ. Uyển Thanh ngồi yên, và khi được cha hỏi cảm tưởng, cô nói một câu làm cả phòng nhớ mãi: vậy là những đêm cháu vẫn sợ nhất đời mình, thật ra là những đêm cơ thể cháu đang tự cứu cháu.
Buổi trình bày kết thúc bằng việc gia chủ chính thức chấp nhận kết luận cuối cùng và ghi nó vào biên bản của gia đình. Với chữ ký của cả Kính Nghiêu và Trình Dục Dân ở cuối trang như hai người chịu trách nhiệm chuyên môn về kết luận này. Gia chủ nói đây là văn bản quan trọng nhất của họ Lạc trong nhiều đời, vì từ nay. Bất cứ người nào trong họ đọc tới nó đều sẽ hiểu con cháu mình đã từng đối diện với bí mật của dòng họ bằng sự thật và bằng chứng, thay vì bằng sự giấu giếm và sợ hãi như các đời trước.
Tối hôm đó, Kính Nghiêu viết trang tổng kết cuối cùng cho bộ hồ sơ thân thể và nguồn nước. Ông ghi rõ kết luận cơ chế thải độc đã được công bố vào ngày 20/01/1934 tại chương này của cuộc tra cứu, với đầy đủ bốn tầng bằng chứng: thư tịch cổ về chức năng bay của người Phi Đầu Dân. Gia phả về tính di truyền và câu dặn đất nước nuôi căn, xét nghiệm Marsh về thạch tín trong tóc và nước, và khảo sát địa chất về nguồn độc duy nhất ở gò Mã Yên. Dưới trang tổng kết, ông viết thêm một dòng cho riêng mình: kết luận này đến muộn hơn ba tháng so với thời điểm lẽ ra nó có thể được bắt đầu, và ba tháng ấy là cái giá của một lần nói vội vào ngày 24/11 năm ngoái.
Sau buổi trình bày, theo yêu cầu của gia chủ, toàn bộ kết luận cuối cùng được chép thành hai bản sạch. Một bản lưu trong hộp hồ sơ của gia đình cùng hai cuốn gia phả. Một bản do Kính Nghiêu giữ trong bộ hồ sơ tra cứu của mình, kèm đầy đủ các tài liệu gốc. Gia chủ nói ông muốn việc chép hai bản này được làm ngay trong tuần, vì ông đã học được bài học của các đời trước: một sự thật chỉ tồn tại trong trí nhớ của người già và trong lời kể miệng sẽ chết theo họ. Còn một sự thật được chép lại cẩn thận với đầy đủ bằng chứng sẽ sống qua các đời con cháu và bảo vệ được những người con gái của dòng họ này trong tương lai, nếu chẳng may dòng máu ấy lại hiện ra ở một đời nào khác.
Uyển Thanh là người đề nghị thêm một việc vào cuối buổi hôm ấy. Cô xin được tự tay viết một trang vào cuối bộ hồ sơ của gia đình. Kể lại bằng lời của chính mình những gì đã xảy ra với cô trong gần hai năm qua và những gì cô hiểu về dòng máu và căn bệnh của mình sau buổi hôm nay. Cô nói đời sau của họ Lạc, nếu có ai đọc bộ hồ sơ này, họ không nên chỉ đọc những trang của thầy thuốc và học giả; họ nên được nghe tiếng nói của chính người con gái đã sống qua những đêm ấy. Gia chủ gật đầu đồng ý ngay, và trang viết tay của Uyển Thanh về sau trở thành một trong những tài liệu được gia đình giữ gìn cẩn thận nhất trong toàn bộ hồ sơ của dòng họ.
Đêm hôm đó, sau buổi trình bày, một bữa cơm tối giản dị được dọn ở nhà chính mà Uyển Thanh cũng xuống ngồi cùng cả nhà. Điều cô ít làm trong những tháng gần đây vì mệt mỏi và vì né tránh những câu hỏi của người làm vòng ngoài. Trong bữa cơm, không ai nhắc lại những chữ nặng nề của hồ sơ nữa. Gia chủ chỉ nói một câu ngắn về việc đào giếng sẽ bắt đầu trong tuần, phu nhân gắp thức ăn cho con gái. Vĩnh Khang kể chuyện đội thợ đào giếng anh đã liên hệ được ở trong vùng bằng giọng hào hứng của một người sắp được tự tay làm một việc có ích thật sự cho em gái mình. Kính Nghiêu ngồi ở cuối bàn, nhìn cảnh gia đình ấy và ghi nhớ nó như một dấu mốc riêng của mình. Đây là bữa cơm đầu tiên kể từ khi ông tới dinh thự này mà câu chuyện về Uyển Thanh được cả nhà bàn tới như một việc chữa bệnh bình thường có kế hoạch rõ ràng. Chứ không phải như một bí mật đáng sợ phải hạ giọng khi nhắc tới...
Một câu hỏi cuối cùng được đặt ra ở cuối buổi trình bày, do chính Vĩnh Khang hỏi thay cho nỗi băn khoăn của nhiều người trong nhà: nếu cơ chế bay là cách cơ thể tự cứu mình khỏi độc. Vậy khi bắt đầu chữa trị và độc giảm dần, liệu có đêm nào cơ thể cô vẫn cố bay như một thói quen trong khi không còn đủ sức như trước nữa hay không, và những đêm chuyển tiếp ấy có nguy hiểm hơn các đêm thường không. Trình Dục Dân trả lời thẳng rằng đó là một khả năng có thật và chính là lý do phần bảo vệ trong phương án chữa trị không được phép nới lỏng một chút nào trong suốt hai tháng tới. Ông nói cơ thể con người thay đổi chậm hơn quyết định của con người, và trong khoảng vênh giữa hai nhịp thay đổi ấy, sự canh giữ cẩn thận của cả nhà chính là chiếc cầu duy nhất đưa cô gái qua bờ bên kia một cách an toàn. Câu trả lời ấy được ghi vào biên bản của buổi trình bày như một lời cảnh báo chính thức cho toàn bộ giai đoạn chữa trị sắp bắt đầu.
Ngoài sân, mùa xuân đang tới rất gần trên những cành cây quanh dinh thự, và cả nhà họ Lạc lần đầu tiên sau nhiều tháng bắt đầu nói tới những việc của mùa xuân như những người bình thường vẫn nói. Giỗ tổ, sửa sang nhà cửa, và một cô gái sẽ khỏe dần lên theo từng đợt thuốc.