LẠC ĐẦU MAN Ở LẠC DƯƠNG - Chương 36: Kết Quả Thử Nghiệm Thạch Tín
Sáng 08/01/1934, Trình Dục Dân tới dinh thự họ Lạc với một hộp gỗ nhỏ và một tập giấy ghi kết quả thử nghiệm. Buổi họp được tổ chức ở thư phòng với đầy…
Nội dung chương
Sáng 08/01/1934, Trình Dục Dân tới dinh thự họ Lạc với một hộp gỗ nhỏ và một tập giấy ghi kết quả thử nghiệm. Buổi họp được tổ chức ở thư phòng với đầy đủ gia chủ, phu nhân, Vĩnh Khang, Uyển Thanh và Kính Nghiêu, đúng như lời hẹn của thầy lang và đúng yêu cầu của Uyển Thanh là được nghe kết quả về chính mình ngay trong ngày có kết quả.
Trình Dục Dân trình bày kết quả theo đúng thứ tự của một người làm nghề thuốc cẩn thận. Ông đã làm thử nghiệm Marsh hai lần độc lập trên cùng một mẫu để loại bỏ sai số. Mẫu thứ nhất là lọn tóc của Uyển Thanh cắt ngày 10/12/1933: kết quả dương tính rõ ràng với thạch tín. Lượng dấu vết trong tóc cho thấy đây không phải là nhiễm độc của một vài ngày, mà là sự tích tụ đều đặn trong một thời gian dài, tính bằng năm. Mẫu thứ hai là nước giếng chính của dinh thự lấy vào sáng 11/12/1933: kết quả cũng dương tính, ở mức nhẹ hơn mẫu tóc nhưng hoàn toàn rõ ràng và lặp lại giống hệt nhau ở cả hai lần thử. Ông còn làm một mẫu đối chứng bằng nước mưa hứng trong bể của chính dinh thự này: kết quả âm tính hoàn toàn. Chứng tỏ phép thử làm việc đúng và chất độc chỉ nằm trong nguồn nước giếng, không nằm trong không khí hay đồ ăn chung của cả nhà.
Phu nhân hỏi câu hỏi mà cả nhà đều muốn hỏi: nếu cả nhà cùng uống nước giếng này mấy đời nay, vì sao chỉ một mình Uyển Thanh mang những dấu hiệu nặng như vậy. Trình Dục Dân trả lời bằng hai ý rõ ràng. Thứ nhất, mức độ nhiễm độc của mỗi người phụ thuộc vào lượng nước uống vào mỗi ngày và thời gian uống kéo dài bao lâu. Theo sổ theo dõi của Kính Nghiêu, Uyển Thanh là người uống nước giếng nhiều nhất nhà, nhiều gấp nhiều lần người uống ít nhất, và thói quen ấy có từ thuở nhỏ. Thứ hai, và quan trọng hơn, cơ thể của cô có một đặc điểm riêng mà không ai khác trong nhà hiện nay có: dòng máu Phi Đầu Dân mà ông Thẩm đã chứng minh bằng sách và gia phả. Ông nói ông chưa dám kết luận đặc điểm ấy liên quan thế nào tới việc nhiễm độc, nhưng ông ghi nhận một sự thật không thể bỏ qua: trong nhà này. Người mang dòng máu ấy cũng chính là người duy nhất có những phản ứng thân thể kỳ lạ theo chu kỳ tháng, từ ngấn đỏ, vạch trắng trên móng tay cho tới những đêm bay.
Kính Nghiêu nghe tới đó thì đặt trước mặt thầy lang toàn bộ hồ sơ thân thể mà ông đã ghi chép: bảng sáu dấu hiệu lên xuống theo chu kỳ trăng. Sơ đồ móng tay hai lần đo, danh sách nguồn nước trong đời Uyển Thanh, và bản tổng hợp từ gia phả phụ về quy luật người con gái rời đất cũ nước cũ thì chứng nhẹ đi. Ông hỏi thẳng một câu duy nhất: nếu chất độc trong người cô tích lại theo tháng và cơ thể cô cần một cách để đẩy nó ra theo chu kỳ, thì những đêm bay ấy có thể là cách của chính cơ thể cô không. Trình Dục Dân im lặng một lúc lâu rồi đáp rằng đó là câu hỏi đúng nhất đã được đặt ra trong vụ việc này. Nó xứng đáng được kiểm chứng bằng một đợt khảo sát nghiêm túc về nguồn nước và đất ở quanh dinh thự trước khi bất cứ ai nói thêm một lời kết luận nào.
Buổi họp kết thúc bằng một quyết định chung của cả nhà: trong vòng một tuần, Kính Nghiêu và Trình Dục Dân sẽ cùng nhau khảo sát toàn bộ gò Mã Yên. Mạch nước ngầm và các nguồn nước quanh vùng, đối chiếu với gia phả và hồ sơ thân thể, để trả lời câu hỏi cuối cùng của cuộc tra cứu này. Gia chủ nói một câu kết thúc buổi họp mà mọi người đều nhớ: nhà họ đã chờ đợi một sự thật trọn vẹn suốt gần hai năm, nay sự thật ấy đã ở rất gần, cả nhà chờ thêm một tuần nữa trong yên lặng và kỷ luật.
Sau buổi họp, Uyển Thanh ở lại thư phòng một mình với tập kết quả thử nghiệm mà thầy lang để lại cho gia đình. Cô đọc chậm rãi từng trang, và khi Kính Nghiêu quay lại lấy hồ sơ, cô nói với ông một câu làm ông ghi nhớ rất lâu. Cô nói cô thấy nhẹ người một cách lạ lùng khi đọc hai chữ thạch tín trên giấy: một chất độc có tên gọi, có nguồn gốc, có cách đo lường và có hy vọng chữa trị. Dù sao cũng tử tế hơn nhiều so với những lời đồn đại về tà thuật mà cô đã phải nghe về chính mình trong suốt mùa thu vừa qua. Cô nói một thứ độc trong nước giếng là việc của đất trời và của con người uống nước, bất cứ ai trong vùng này cũng có thể mắc phải, và nó không làm cô thành một con người khác biệt đáng sợ trong mắt bất cứ ai hiểu chuyện.
Kính Nghiêu nghe cô nói vậy thì hiểu rằng kết quả thử nghiệm hôm nay, dù chưa phải là kết luận cuối cùng của vụ việc, đã làm được một việc mà không một kết luận thư tịch nào của ông làm được trọn vẹn. Nó trả lại cho cô gái này cảm giác mình là một người bệnh bình thường như bao người bệnh khác, có một căn bệnh cụ thể đang được những người có chuyên môn tìm cách chữa. Ông cất tập kết quả vào bộ hồ sơ thân thể và nguồn nước, ghi lên trang đầu của nó ngày tháng và dòng chữ: bằng chứng y học đầu tiên, dương tính với thạch tín trên mẫu tóc và mẫu nước giếng, đối chứng nước mưa âm tính.
Một chi tiết kỹ thuật trong buổi họp này được Kính Nghiêu ghi lại rất kỹ vì ông biết nó sẽ là phần bị hỏi lại nhiều nhất nếu kết luận sau này cần được kiểm chứng bởi bất cứ người có chuyên môn nào khác. Trình Dục Dân mô tả quy trình thử nghiệm của mình từng bước: mẫu tóc được rửa sạch, xử lý bằng hóa chất trong bộ dụng cụ thủy tinh riêng của ông, đưa vào ống thử. Dấu hiệu dương tính xuất hiện dưới dạng một lớp gương kim loại mỏng bám trên thành ống, rõ và đều ở cả hai lần thử độc lập cách nhau ba ngày. Mẫu nước giếng cho lớp gương mỏng hơn nhưng vẫn đọc được rõ ràng. Mẫu nước mưa đối chứng không để lại bất cứ dấu vết nào trên thành ống. Ông ký tên vào từng trang kết quả và nói ông sẵn sàng làm lại toàn bộ phép thử này trước mặt bất cứ thầy thuốc nào mà gia đình muốn mời tới kiểm chứng. Vì một kết quả sẽ quyết định việc đào giếng và chữa bệnh cho một con người thì không được phép đứng trên lời nói của một mình ông.
Sự sẵn sàng bị kiểm chứng ấy là điều làm gia chủ hoàn toàn tin tưởng. Ông nói một người dám mời người khác tới kiểm tra lại việc của mình là người đáng tin hơn mọi lời cam đoan, và ông tuyên bố ngay trong buổi họp rằng từ nay. Việc thuốc thang của tiểu thư giao trọn cho thầy lang họ Trình, không ai trong nhà được tự ý thêm bớt bất cứ thứ gì vào thang thuốc của cô.
Một việc bên lề của buổi họp kết quả thử nghiệm cũng đáng được ghi lại, vì nó cho thấy sự thay đổi trong không khí của dinh thự sau nhiều tháng căng thẳng. Khi Trình Dục Dân ra về vào buổi trưa, phu nhân tự tay tiễn ông ra tới cổng. Một việc mà bà chưa từng làm với bất cứ thầy thuốc nào từng tới nhà này trước đây, vì các thầy thuốc trước đều ra về trong sự thất vọng lặng lẽ của gia đình. Lần này, người thầy thuốc ra về mang theo một lời hẹn khảo sát và một sự tin cậy rõ ràng của cả nhà. Người làm ở cổng nhìn thấy cảnh tiễn khách ấy cũng tự hiểu rằng việc chữa trị cho tiểu thư lần này đang đi theo một hướng khác hẳn những lần trước. Quản gia về sau nói với Kính Nghiêu rằng trong một dinh thự, niềm tin của người làm vào việc chữa trị cũng quan trọng không kém thuốc thang, vì chính họ là những người gánh nước. Sắc thuốc và trực đêm mỗi ngày, và một đội người làm tin rằng việc mình làm có ích sẽ giữ kỷ luật tốt hơn nhiều so với một đội người làm chỉ làm theo lệnh trong sợ hãi.
Sau buổi họp, khi trở về thư phòng, Kính Nghiêu dành cả buổi chiều để viết lại toàn bộ chuỗi bằng chứng của vụ việc theo một thứ tự mới, thứ tự của một người đã nhìn thấy hình dạng của đáp án ở phía trước. Ông viết trên trang đầu của cuốn sổ mới một sơ đồ bằng lời: dòng máu Phi Đầu Dân giải thích cơ thể nào có thể bay; cổ thư và gia phả giải thích dòng máu ấy từ đâu tới. Kết quả Marsh giải thích chất độc nào đang ở trong cơ thể ấy; và chỉ còn một mắt xích cuối cùng đang chờ đợt khảo sát trả lời, là chất độc ấy từ đâu đi vào nguồn nước của dinh thự này và bằng đường nào. Ông khoanh tròn mắt xích cuối cùng ấy bằng một vòng mực đỏ và ghi bên cạnh: nếu mắt xích này khép lại, toàn bộ vụ việc sẽ có một lời giải hoàn chỉnh không còn chỗ cho bất cứ cách hiểu mập mờ nào nữa. Trang sổ ấy về sau được ông giữ lại trong hồ sơ cá nhân như trang đầu tiên của chặng cuối trong cuộc tra cứu dài nhất đời làm nghề của ông.
Chiều hôm ấy, quản gia mang kết quả vui ấy báo lên phu nhân. Người đàn bà đã khóc trong buổi họp buổi sáng lại cười qua nước mắt khi nghe tin xét nghiệm tóc của con gái mình cuối cùng cũng có một con số và một cái tên rõ ràng để cả nhà cùng nhìn vào mà chữa trị.