Lên Hương - Chương 129: Vườn thuốc đầy nắng
Sáng hôm sau, Diệp An thức dậy từ sớm, tắm rửa sạch sẽ, thay bộ đồ mới, rồi đi ra xưởng với tâm trạng trang nghiêm như đi dự một buổi lễ quan trọng. Đêm…
Nội dung chương
Sáng hôm sau, Diệp An thức dậy từ sớm, tắm rửa sạch sẽ, thay bộ đồ mới, rồi đi ra xưởng với tâm trạng trang nghiêm như đi dự một buổi lễ quan trọng. Đêm qua anh gần như không ngủ, cứ trằn trọc nghĩ về thầy Tám, về vườn thuốc, về lời hứa "vẽ đẹp vào nhé". Anh biết hôm nay sẽ là một ngày dài và mệt, nhưng anh đã chuẩn bị tinh thần.
Hôm nay, anh sẽ vẽ nắp hòm thứ ba trong tuần: nắp hòm của thầy Tám. Anh biết đây là giới hạn cuối cùng của cơ thể mình, nhưng anh không sợ. Vì đây là thầy Tám, người đã tin tưởng giao cho anh bí mật lớn nhất đời mình, người đã dặn anh "vẽ đẹp vào nhé" với nụ cười hiền hậu. Vì lời hứa với người đã khuất, anh sẵn sàng trả bất cứ giá nào.
Anh bày biện cẩn thận: hũ mực pha đúng tỷ lệ bảy ba, cây cọ lông sói của chú Bảy, nắp hòm gỗ bời lời đã được lau sạch. Bé Ba ngồi ở góc xưởng, im lặng một cách khác thường, tay cầm gói kẹo bông gòn nhưng không ăn, mắt lo lắng nhìn anh không rời.
- Em ra ngoài canh cửa giúp anh, - Diệp An nói khẽ, xoa đầu bé. - Hôm nay anh phải tập trung lắm, không được để ai làm phiền. Em canh kỹ nhé, có ai đến thì bảo anh đang bận, đừng cho vào.
- Anh nhớ giữ sức, - Bé Ba dặn, giọng nghẹn ngào, mắt hoe đỏ. - Vẽ xong là phải ăn cháo gừng, không được thức nữa. Anh hứa đi, hứa với em.
- Anh hứa, - Diệp An gật đầu.
Cửa xưởng khép lại. Diệp An thắp ba nén nhang, vái ba vái trước bàn thờ tổ nghề mộc tang, khấn thầm xin tổ nghề phù hộ cho tay anh vững, cho bức tranh được trọn vẹn. Rồi anh ngồi xuống, trấn tĩnh lại, nhìn nắp hòm gỗ bời lời đã được lau sạch bóng, mặt gỗ mịn màng chờ đợi nét cọ đầu tiên.
Anh chấm cọ vào mực, và khi nét cọ đầu tiên chạm vào mặt gỗ bời lời, cả xưởng như chìm vào một khoảng lặng thiêng liêng. Mùi mực tro nhang thoang thoảng, mùi gỗ mới thơm dịu, hòa quyện vào nhau thành một mùi hương rất riêng của nghề, mùi mà anh đã quen từ hồi còn là đứa trẻ ngồi xem chú Bảy làm việc.
Tiếng lòng của thầy Tám ùa về, ấm áp và bình yên như nắng sớm. Anh thấy một chàng trai trẻ hai mươi tuổi, tay cầm cuốc, đang khai hoang một mảnh đất hoang sau nhà để trồng thuốc. Mồ hôi ướt đẫm lưng áo, tay phồng rộp, nhưng mắt anh sáng rực niềm vui khi những mầm cây đầu tiên nhú lên khỏi mặt đất.
Rồi thời gian trôi, anh thấy thầy Tám trung niên, còng lưng chăm từng luống thuốc, tay thoăn thoắt bắt sâu, tưới nước. Anh thấy thầy ngồi bốc thuốc cho bệnh nhân, tay cân đong chính xác từng gram, miệng dặn dò kỹ lưỡng từng cách sắc thuốc: "Thuốc này sắc ba chén còn một chén, uống lúc còn ấm, đừng để nguội." Anh thấy thầy đem thuốc đến tận nhà cho những bệnh nhân nghèo không đi lại được, không lấy một đồng tiền công, có người dúi tiền thầy nhất quyết không nhận, bảo: "Tôi chữa bệnh chứ không bán bệnh." Có lần, một bà cụ nghèo không có tiền mua thuốc, thầy không những cho thuốc miễn phí mà còn dúi thêm cho bà ít tiền mua gạo, dặn bà ăn uống đầy đủ mới mau khỏe.
Anh thấy thầy Tám những năm cuối đời, ngồi dưới giàn thiên lý, nhìn vườn thuốc xanh rì, mắt đầy tự hào và mãn nguyện. Bên cạnh thầy, mấy đứa cháu nhỏ chạy nhảy trong vườn, thầy cười hiền hậu, dạy chúng nhận biết từng loại lá thuốc: "Đây là ngải cứu, chữa đau bụng; đây là hương nhu, giải cảm; đây là quế chi, ấm bụng." Đám trẻ nghe mà mắt sáng rực, hứa lớn lên sẽ học nghề thuốc như ông.
- Vườn thuốc là nhà của tao, - tiếng lòng thầy thì thầm. - Tao sinh ra từ đất, lớn lên với cây cỏ, chữa bệnh bằng lá thuốc. Đến lúc đi, tao muốn mang theo hình ảnh vườn thuốc, để sang bên kia cũng có cái mà chăm, có cái mà nhớ.
Diệp An vừa vẽ vừa khóc. Nước mắt anh rơi xuống, thấm vào gỗ, lẫn vào mực, nhưng anh không dừng lại. Anh vẽ vườn thuốc đầy nắng hiện dần dưới đầu cọ. Những luống ngải cứu xanh rì thẳng tắp, luống nào ra luống nấy. Giàn thiên lý đổ bóng mát rượi, hoa thiên lý vàng nhạt đung đưa trong gió. Những luống quế chi, hương nhu thơm ngát, xen lẫn những luống bạc hà xanh mướt. Và ở giữa vườn, thầy Tám còng lưng tưới rau, dáng vẻ quen thuộc mà anh đã thấy hôm ghé thăm vườn.
Anh vẽ kỹ từng chi tiết: từng chiếc lá ngải cứu, từng bông hoa thiên lý, từng tia nắng vàng rót qua kẽ lá. Anh vẽ bằng cả trái tim, bằng tất cả sự biết ơn và kính trọng dành cho một bậc tiền bối đáng kính, một người đã tin tưởng giao cho anh bí mật lớn nhất đời mình. Bàn tay anh run, nhưng anh cắn răng giữ cho vững, vì anh biết nếu dừng giữa chừng, thầy sẽ thấy cảnh dở dang mà buồn. Lưng áo anh ướt đẫm mồ hôi, từng giọt nhỏ xuống nền gạch, nhưng anh không dám lau, sợ mất đà, sợ nét cọ bị đứt quãng.
Anh vẽ thêm một chi tiết mà thầy Tám không dặn, nhưng anh biết thầy sẽ thích: ở góc vườn, dưới giàn thiên lý, anh vẽ một chiếc võng mắc giữa hai cây, trên võng là một chiếc gối mây cũ kỹ. Đó là nơi thầy vẫn ngủ trưa mỗi ngày, ngửi mùi thuốc Nam mà ngủ. Anh muốn thầy sang bên kia, vẫn có chỗ để ngả lưng, vẫn có mùi thuốc quen thuộc ru thầy vào giấc ngủ.
Nắng trong tranh vàng rực rỡ, ấm áp, như nắng sớm mà anh đã thấy hôm ghé vườn thầy. Gió trong tranh nhẹ nhàng, mang theo mùi thuốc Nam thơm dịu. Và thầy Tám trong tranh, dù còng lưng, nhưng khuôn mặt rạng rỡ niềm vui, niềm vui của một người đang ở giữa vườn thuốc của mình, giữa cả cuộc đời mình.
Hồn thầy Tám đứng cạnh, nhìn bức tranh hiện dần, mắt rưng rưng. Cả đời ông chữa bệnh cứu người, chưa bao giờ nghĩ mình sẽ được ai đó vẽ cho một bức tranh đẹp như vậy. Ông đứng lặng hồi lâu, tay vuốt vuốt chòm râu bạc, rồi khẽ nói, giọng nghẹn ngào:
- Đẹp quá, thằng cháu. Vườn của thầy, đúng là vườn của thầy. Luống nào ra luống nấy, không sai một luống. Mà... mày còn vẽ thêm cái võng cho thầy nữa à? Thầy thích lắm, trưa nào thầy cũng ngủ trên đó, ngửi mùi thuốc mà ngủ, ngủ một giấc đến chiều.
Diệp An mỉm cười trong nước mắt, tay vẫn không ngừng vẽ. Anh vẽ thêm những chi tiết cuối cùng: một con bướm đậu trên luống ngải cứu, một chú chim sẻ đậu trên giàn thiên lý, và ở góc vườn, một ấm trà còn bốc khói, như thầy vừa pha xong để mời khách. Anh còn vẽ thêm một hàng rào tre bao quanh vườn, trên hàng rào có mấy chậu lan treo lủng lẳng, hoa nở tím ngắt.
Nét cọ cuối cùng vừa chạm gỗ, Diệp An bỗng thấy trời đất quay cuồng. Đầu anh choáng váng, mắt mờ đi, tay buông thõng, cây cọ rơi xuống đất đánh cạch một tiếng khô khốc. Anh cố gắng đứng dậy, nhưng chân không còn sức, cả người đổ ập xuống nền gạch lạnh. Hũ mực bên cạnh đổ theo, mực đen loang ra, thấm vào nền gạch thành một vệt dài.
- Thầy... xong rồi... vườn của thầy... đẹp lắm... - anh thì thào.
Trong cơn mê man, anh nghe văng vẳng tiếng Bé Ba hét lên thất thanh, tiếng chân người chạy rầm rập, tiếng A Lực gọi tên anh hoảng hốt. Nhưng anh không còn sức để đáp lại. Cơ thể anh đã đến giới hạn cuối cùng: nắp hòm thứ ba trong một tuần.
Theo luật nghề mà chú Bảy dặn: vẽ quá ba nắp trong một tuần thì ngất xỉu, phải nghỉ dưỡng ba ngày mới cầm cọ lại được. Anh đã biết trước, nhưng anh vẫn vẽ, vì đây là thầy Tám, vì anh đã hứa "vẽ đẹp vào nhé", vì anh không thể để thầy chờ lâu hơn nữa.
Trong bóng tối chập chờn, anh thấy thầy Tám đứng đó, mắt rưng rưng, vò đầu bứt tai, miệng lẩm bẩm tự trách mình:
- Khổ thân thằng nhỏ, tại ông già này đòi vẽ vườn... Tại ông, tại ông hết.
Diệp An muốn nói "không phải tại thầy", nhưng môi anh không nhúc nhích nổi, cổ họng khô khốc. Mọi thứ trước mắt nhòe đi, tiếng Bé Ba gọi tên anh xa dần, xa dần, rồi chìm hẳn vào bóng tối.