Linh Quang Giám Bảo - Quyển 1: Nhặt Rác Tìm Châu - Chương 4: Huyết Tẩm Men Cổ
Căn phòng trọ mười hai mét vuông nằm sâu trong con hẻm ngoằn ngoèo của khu xóm chiếu quận Bốn hầm hập hơi nóng. Mái tôn fibro xi măng hấp trọn cái nắng…
Nội dung chương
Căn phòng trọ mười hai mét vuông nằm sâu trong con hẻm ngoằn ngoèo của khu xóm chiếu quận Bốn hầm hập hơi nóng. Mái tôn fibro xi măng hấp trọn cái nắng trưa của đất trời phương Nam Biến không gian bên dưới thành một chiếc lò xông ngột ngạt. chiếc quạt bàn cũ kỹ quay phần phật ở góc tường, cánh quạt bám đầy bụi đen, mỗi lần đảo chiều lại phát ra những tiếng cót két khan đặc.
Lâm Tuấn khép chặt cánh cửa gỗ ép đã cong vênh, cài chốt sắt rỉ sét cẩn thận. Anh đặt bọc giấy báo cũ dính đầy dầu mỡ lên chiếc bàn gỗ tạp kê sát vách tường loang lổ vết ẩm mốc.
Mồ hôi túa ra đầm đìa trên trán, chảy dọc theo sống mũi rồi rỏ từng giọt xuống mặt bàn. Cả cơ thể anh rã rời sau chặng đường dài đi bộ từ gầm cầu về đây dưới ánh nắng gắt gỏng Nhưng hai bàn tay vẫn giữ chặt lấy gói đồ bọc báo, không để va đập dù chỉ là một chấn động nhỏ.
Tuấn hít một hơi thật sâu, tháo từng nếp gấp của tờ giấy báo bám bụi đất.
Khối đất bùn sẫm màu hiện ra trọn vẹn trước mắt anh. Bùn phù sa trộn lẫn cát mịn đáy sông đã khô cứng lại sau nhiều ngày phơi nắng Tạo thành một lớp vỏ xám xịt, xù xì bao bọc lấy toàn bộ cấu trúc bên trong. những mảng vôi hàu kết tinh bám chặt thành từng cụm lồi lõm, lẫn vào đó là vài mảnh vụn gỉ sắt đỏ quạch từ những chiếc đinh thuyền mục nát. nhìn bề ngoài, vật này chẳng khác nào một cục xỉ than hay khối đá tạp chất bị người ta vứt bỏ bên vệ đường.
Nhưng dưới lớp bùn thô ráp ấy, Tuấn vẫn cảm nhận rõ rệt từng đường gờ nổi uốn lượn hình cánh hoa sen.
Anh với tay lấy chiếc thau nhựa màu đỏ đã ố vàng dưới gầm giường, mang ra góc nhà vệ sinh xả đầy nước lạnh. Từ trong góc bàn làm việc ngổn ngang sách vở cũ, Tuấn lục tìm hộp đồ nghề phục chế mà cha anh để lại mười năm trước Một chiếc bàn chải lông lợn rừng đã mòn vẹt đầu, một con dao trổ khắc gỗ cán tre cùn mép, vài mẩu bông gòn y tế và một chai cồn đỏ sát trùng.
Tuấn bưng thau nước đặt lên bàn. Anh dùng hai tay nhấc khối đất bùn, chậm rãi hạ xuống lòng thau.
Bọt khí li ti lập tức sủi lên ùng ục từ các kẽ nứt của lớp bùn khô. Tiếng xì xào khe khẽ vang lên khi đất phù sa ngậm nước Hòa tan vào chất lỏng trong veo. mùi tanh nồng đặc trưng của bùn đáy sông sài gòn quyện với mùi rỉ sét kim loại bốc lên nồng nặc trong gian phòng chật chội.
Tuấn ngồi xuống ghế đẩu, kiên nhẫn chờ đợi. Trong nghề đồ cổ, việc làm sạch một món đồ gốm vớt từ dưới nước lên đòi hỏi sự cẩn trọng tột độ. Lớp trầm tích bám quanh cổ vật giống như một tấm giáp bảo vệ Nhưng đồng thời cũng là cái bẫy chết người. nếu dùng hóa chất tẩy rửa mạnh hoặc dùng lực thô bạo cạo bỏ, lớp men cổ nghìn năm tuổi vốn đã bị môi trường kiềm hóa dưới đáy sông ăn mòn sẽ lập tức bong tróc, vỡ vụn thành từng mảng, biến một bảo vật vô giá thành phế phẩm không thể cứu vãn.
Sau nửa giờ đồng hồ ngâm nước, lớp bùn mềm dần và rã ra từng mảng lớn, lắng xuống đáy thau thành một lớp bùn nâu sẫm.
Tuấn xắn tay áo lên quá khuỷu, nhúng bàn chải lông mềm vào nước rồi bắt đầu quét nhẹ lên bề mặt khối gốm. Từng vệt chuyển động đều đặn, tỉ mỉ theo chiều xoay tròn, gạt đi lớp cát mịn bám ngoài cùng.
Dưới lớp bùn dày, hình dáng thực sự của món đồ dần dần lộ diện.
Đó là một chiếc bát gốm có miệng uốn lượn thành sáu cánh hoa sen cách điệu. Thành bát thoai thoải, nở rộng dần từ phần chân đế vững chãi rồi thu nhẹ lại ở sát vành miệng. Dáng dấp thanh thoát Đĩnh đạc mang đậm dấu ấn mỹ thuật phật giáo thời kỳ đỉnh cao.
Đặc biệt, tại vị trí vết mẻ lớn ở mép miệng bát, nơi gã buôn ve chai từng dùng búa gõ thử, phần thịt gốm bên trong lộ ra trần trụi dưới ánh đèn tuýp le lói.
Tuấn nín thở, ghé sát mắt quan sát phần xương gốm gãy mép.
Màu trắng ngà tinh khiết không một gợn đục. Hạt gốm mịn màng đến mức mắt thường không thể nhìn thấy bất kỳ lỗ xốp hay bọt khí nào.
Đây chính là kỹ thuật tạo cốt gốm "xương trắng như ngọc" lừng danh của triều đại nhà Lý.
Tuấn nhớ lại những trang sổ tay ố vàng của cha mình từng ghi chép về kỹ nghệ gốm ngự dụng Thăng Long thế kỷ mười một. Để tạo ra được chất xương gốm tinh khiết đến mức này Những người thợ gốm tài hoa của kinh thành thăng long xưa đã phải lấy đất sét trắng từ vùng bãi bồi phù sa sông hồng, sau đó tiến hành quá trình lắng lọc qua chín tầng bể bùn riêng biệt.
Mỗi tầng bể bùn lại giữ lại một lớp tạp chất khác nhau. Bể thứ nhất loại bỏ rễ cây Rác rưởi hữu cơ. bể thứ hai, thứ ba lắng đọng cát hạt to và sỏi vụn. đến các tầng bể thứ sáu, thứ bảy, người thợ dùng nước tro thảo mộc để kết tủa hoàn toàn các oxit sắt tự nhiên - kẻ thù số một tạo ra những vết ố đen và làm xỉn màu xương gốm khi nung ở nhiệt độ cao. chỉ có phần bùn mịn nhất, sánh như sữa đọng lại ở tầng bể thứ chín mới được vớt lên, phơi trong bóng râm suốt ba năm ròng để khử hết tính nóng của đất trước khi đưa lên bàn xoay.
Chính nhờ quy trình lắng lọc chín tầng bể bùn kỳ công ấy, cốt gốm thời Lý mới đạt được độ tinh khiết tuyệt đối, trắng mịn như ngọc thạch, gõ vào phát ra âm vang thanh tao như tiếng khánh đồng.
Tuấn đặt ngón tay cái lên mép gãy, nhẹ nhàng miết qua. Cốt gốm mịn màng đến khó tin, cảm giác trơn láng truyền qua đầu ngón tay như đang chạm vào một miếng ngọc bích chưa qua mài giũa.
Tuy nhiên, bao bọc bên ngoài lớp xương gốm tuyệt mỹ ấy lại là một lớp men xám đục ngầu, sần sùi và đầy rãnh nứt.
Trải qua gần một nghìn năm nằm sâu dưới đáy sông, bị dòng nước cuốn theo phù sa mài mòn Lại chịu sự xâm thực của các hợp chất canxi từ vỏ hàu và phèn chua, lớp men ban đầu đã bị biến tính nặng nề. toàn bộ bề mặt chiếc bát phủ một màu xám tro u ám, tựa như làn da của một người già nua ốm yếu qua đời đã lâu. rất nhiều mảng vôi hàu bám chết vào các rãnh lõm của cánh sen, đóng thành từng tảng cứng như đá vôi.
"Phải bóc tách lớp cặn vôi này ra trước," Tuấn lẩm bẩm một mình.
Anh nhấc chiếc bát ra khỏi thau nước, đặt lên một chiếc khăn bông khô rải trên mặt bàn. Anh cầm con dao trổ cán tre lên Cẩn thận đặt lưỡi thép cùn vào mép của một mảng vôi hàu đang bám chặt ngay sát vết mẻ ở vành bát.
Lớp vôi hóa này dày gần hai milimet, cứng quắc do ngậm khoáng chất đáy sông qua hàng thế kỷ. Tuấn dùng ngón tay cái tì vào lưng dao Ngón trỏ giữ chặt vành gốm, vận một lực vừa phải để nạy mảng vôi lên.
"Tách."
Một mẩu vụn vôi nhỏ bắn ra, để lộ một chấm men xám phía dưới.
Tuấn thở phào, tiếp tục chuyển mũi dao sang góc tiếp theo. Mồ hôi trên trán chảy xuống đuôi mắt cay xè Nhưng anh không dám đưa tay lên lau. toàn bộ sự tập trung của anh dồn cả vào đầu mũi dao bằng thép. chỉ cần một cú trượt tay, lưỡi kim loại có thể làm trầy xước vĩnh viễn bề mặt men gốm bên dưới, hủy hoại tính nguyên vẹn của cổ vật.
Anh lại ấn nhẹ mũi dao vào chân mảng vôi thứ hai.
Lần này, mảng vôi bám chặt hơn dự tính. Dường như rễ của trầm tích đã ăn sâu vào một đường nứt tế vi trên thân gốm Tạo thành một khối liên kết vô cùng chắc chắn. tuấn tăng thêm một chút lực ở cổ tay, cố gắng nạy từ từ để mảng vôi tự bong ra theo thớ.
Bất ngờ, mảng vôi bị vỡ vụn dưới áp lực quá lớn.
Lực cản đột ngột biến mất khiến mũi dao trổ mất đà, trượt phăng đi trên mặt men trơn ướt.
Tuấn giật mình, theo phản xạ của người thợ phục chế, anh thu tay lại để tránh mũi dao đâm vào thân bát. Nhưng quán tính lao đi quá nhanh Cạnh gốm vỡ sắc như dao cạo ở ngay mép miệng bát sượt thẳng qua lòng bàn tay trái của anh.
Một vết cắt sâu hoắm ngọt sớt kéo dài từ gốc ngón tay trỏ chéo qua giữa lòng bàn tay.
Cơn đau nhói buốt chạy dọc cánh tay khiến Lâm Tuấn choáng váng. Cảm giác đau rát tột cùng như có một thanh sắt nung đỏ áp thẳng vào da thịt Truyền thẳng lên các dây thần kinh tủy sống làm toàn thân anh run rẩy.
Tuấn khẽ rên lên một tiếng, con dao trổ tuột khỏi tay phải rơi "keng" một tiếng xuống mặt bàn gỗ.
Máu tươi từ vết thương rách toạc trào ra xối xả. Dòng máu đỏ thẫm, ấm nóng tuôn thành dòng, chảy tràn qua kẽ ngón tay rồi nhỏ xuống chiếc bát gốm đang nằm ngửa trên khăn bông.
"Chết tiệt..." Tuấn cắn chặt môi đến bật máu, cố gắng dùng tay phải bóp chặt lấy cổ tay trái để ngăn dòng máu chảy. Anh vội vã với người về phía trước, định tìm cuộn băng gạc y tế trong hộp đồ nghề.
Nhưng ngay khi anh chuẩn bị nhấc tay ra, một cảnh tượng dị thường diễn ra ngay trước mắt khiến toàn bộ cử động của anh đông cứng lại.
Những giọt máu tươi đỏ thẫm rơi xuống lòng chiếc bát gốm không hề chảy tràn ra xung quanh, cũng không đọng lại thành từng giọt tròn trượt xuống đáy như quy luật vật lý thông thường.
Dòng máu vừa chạm vào bề mặt men xám đục liền bị hút chặt lấy.
Những đường rạn nứt tế vi chằng chịt trên lớp men - vốn chỉ mỏng như sợi tơ nhện và mắt thường khó lòng phân biệt - lúc này bỗng nhiên hé mở ra như những cái miệng đói khát ngàn năm. Máu tươi của Tuấn bị những rãnh nứt ấy hút cạn với tốc độ kinh hoàng.
Màu đỏ thắm của máu len lỏi chạy dọc theo các đường rạn, lan tỏa khắp lòng bát rồi bò ngược lên tận các cánh sen uốn lượn ở vành miệng. Từng đường chỉ máu li ti đan xen vào nhau Biến lớp men xám xịt thành một mạng lưới huyết mạch đỏ rực rỡ, sống động như hệ thống mạch máu dưới da của một sinh linh đang sống.
Tuấn mở to hai mắt, đồng tử co rút lại. Anh muốn rút tay về, nhưng lòng bàn tay trái đang chảy máu dường như bị một lực hút vô hình giữ chặt lấy vành bát.
Cơn đau buốt từ vết cắt không hề thuyên giảm mà càng lúc càng dữ dội hơn, nhưng dòng chảy của máu không còn là sự mất mát vô thức nữa. Anh cảm nhận rõ ràng từng đợt máu nóng từ tim mình đang bị hút thẳng vào bên trong xương gốm.
Máu thấm qua lớp men xám, ngấm sâu vào cốt gốm trắng muốt được lắng lọc qua chín tầng bể bùn sông Hồng.
Chất xương gốm ngàn năm tuổi vốn khô kiệt sau bao thăng trầm dường như đang tham lam nuốt trọn từng tế bào sống, từng hơi thở và sinh khí chứa đựng trong dòng máu của người thanh niên họ Lâm.
Đột nhiên, từ sâu thẳm bên trong thân bát phát ra những âm thanh kỳ lạ.
"Rắc... rắc..."
Tiếng kêu rất nhỏ, thanh mảnh và giòn tan, tựa như tiếng những tảng băng mỏng trên mặt hồ bắt đầu nứt toác dưới ánh mặt trời đầu tiên của mùa xuân.
Từng mảng men xám đục, từng vảy vôi hàu bám chặt hàng thế kỷ bắt đầu tự động rạn vỡ Bong tróc ra khỏi thân gốm. những mảnh vụn khoáng chất li ti bắn ra xung quanh, để lộ bên dưới một lớp men khác hoàn toàn.
Không còn là màu xám xịt chết chóc của bùn lầy đáy sông.
Ẩn hiện dưới những đường chỉ máu đỏ tươi đang rực cháy là một màu xanh huyền bí, sâu thẳm và trong vắt như làn nước mùa thu.
Cùng lúc đó, một chấn động vô hình truyền thẳng từ chiếc bát gốm qua vết thương hở, chạy dọc theo cánh tay trái xông thẳng vào lồng ngực Tuấn.
"Thình thịch!"
Lồng ngực Tuấn rung lên bần bật. Trái tim anh đập mạnh một nhịp dữ dội, đau nhói như bị ai đó bóp nghẹt.
Nhưng chấn động ấy không dừng lại.
"Thình... thịch... Thình... thịch..."
Chiếc bát gốm trong tay anh đang rung động theo một tần số kỳ dị. Nhịp rung ban đầu rời rạc, sau đó nhanh dần Mạnh dần, rồi dần dần hòa làm một với nhịp tim đang đập dồn dập trong lồng ngực của chính anh.
Một nhịp. Hai nhịp. Ba nhịp.
Mỗi lần trái tim Tuấn co bóp tống máu đi, chiếc bát gốm lại rung lên một đợt Phát ra những tiếng răn rắc nhỏ thấu tận xương tủy. hơi lạnh ngàn năm tích tụ dưới đáy sông sâu hòa quyện cùng hơi ấm nồng nàn của dòng máu tươi, tạo thành một luồng khí lưu kỳ dị quấn chặt lấy bàn tay anh, không cách nào dứt ra được.
Tuấn thở dốc, mắt dán chặt vào khối gốm cổ đang rạn nứt từng lớp vỏ bọc, lồng ngực phập phồng theo từng nhịp đập đồng điệu đến rợn người giữa huyết mạch của anh và linh hồn đang thức tỉnh bên trong lớp men cổ.