MA BẮT VÍA GỐC KƠ-NIA ĐẮK LẮK - Chương 48: Chỉ Ngũ Sắc Buộc Cổ Tay Phải
Tám giờ hai mươi lăm phút tối, già làng Ama Y Krông Niê nâng sợi chỉ ngũ sắc lên khỏi hộp gỗ bằng cả hai tay. Sợi chỉ năm màu đã thấm rượu cần, mùi rượu…
Nội dung chương
Tám giờ hai mươi lăm phút tối, già làng Ama Y Krông Niê nâng sợi chỉ ngũ sắc lên khỏi hộp gỗ bằng cả hai tay.
Sợi chỉ năm màu đã thấm rượu cần, mùi rượu thơm nhẹ quyện vào mùi khói đuốc, đầu sợi thắt sẵn một nút nhỏ từ sáng sớm ở nhà dài.
Hằng đỡ cánh tay phải của Mai đặt lên một tấm lá sạch trên đầu gối cô, cổ tay ngửa lên, mạch đập yếu và đều dưới làn da gầy.
Già làng quỳ sát xuống, ông nhìn cổ tay ấy một lúc lâu, rồi bắt đầu vòng sợi chỉ quanh cổ tay phải của cô gái theo đúng tục buộc chỉ cho nữ.
Ông vòng sợi chỉ chậm rãi, mỗi vòng đều được ông đọc thầm theo một nhịp khấn riêng mà chỉ những người ngồi gần mới nghe được tiếng lầm rầm.
- Chỉ này buộc cho người nữ thì buộc tay phải. - Ông nói rõ cho cả vòng lễ cùng nghe. - Buộc một lần này thôi, giữ vía ở lại, đóng cửa sinh môn cho người bệnh.
Vòng chỉ đầu tiên nằm xuống da cô mát lạnh vì rượu cần, vòng thứ hai chồng lên ngay ngắn, năm màu xoắn vào nhau nổi rõ trong ánh đuốc.
Tới nút thắt cuối cùng, hai bàn tay già nua của ông dừng lại một nhịp, ông hít một hơi dài rồi mới siết nút lại cho chắc.
Nút thắt ấy được ông gọi là nút phong ấn cửa sinh môn, thắt xong là sợi chỉ ở lại trên cổ tay cô, không ai được tự ý tháo ra sau này.
Bà H'Yên Niê quỳ phía sau chồng, hai tay bà nâng chén rượu cần đã rót sẵn, bà trao chén cho ông bằng một động tác chậm và trang trọng.
Già làng nâng chén rượu lên, ông khấn gọi vía lần cuối qua chén rượu cần, gọi tên Trần Ngọc Mai rõ ràng hơn mọi lần khấn trước trong đêm.
Ông gọi cô về với người nhà đang chờ ở bến nước, về với chị họ đang ngồi ngay bên tay phải, về với tổ lâm trường và căn phòng ký túc quen thuộc.
Ông gọi ba lần, mỗi lần cách nhau một khoảng lặng dài, và sau mỗi lần gọi, cả vòng lễ lại cùng chờ trong im lặng tuyệt đối.
Sau lần gọi thứ ba, ông đặt chén rượu xuống, chấm nhẹ đầu ngón tay vào rượu rồi điểm lên nút chỉ vừa thắt trên cổ tay cô gái.
Mai vẫn nhắm mắt, nhưng mí mắt cô bắt đầu rung nhẹ, như người đang ở rất sâu dưới nước và bắt đầu nghe thấy tiếng gọi từ trên bờ.
Hơi thở của cô đổi nhịp, từ đều đều xa vắng chuyển thành những nhịp ngắn hơn, gần hơn, như người đang dần trồi lên khỏi một giấc ngủ dài.
Hằng ngồi sát bên, chị nhìn gương mặt em họ không chớp mắt, hai tay chị nắm chặt vào nhau trên đùi để không đưa ra lay cô dậy.
Bởi già làng đã dặn, sau khi buộc chỉ, phải để cô tự tỉnh theo nhịp của mình, không lay gọi, không vỗ về, không làm vía giật mình quay lại.
Thời gian từ lúc buộc chỉ tới lúc chờ cô tỉnh là quãng thời gian dài nhất của cả đêm lễ đối với những người ngồi trong vòng đuốc.
Đuốc cháy thấp dần, có người lặng lẽ thay cây đuốc mới vào vành sáng mà không gây một tiếng động nào đáng kể trong bãi đất.
Hai họ vẫn đứng ở hai phía mâm cúng, không ai rời vị trí, thẻ tre đã chắp trên phiến đá nằm yên như một chứng nhân lặng lẽ của đêm nay.
H'Blia ghi vào sổ giờ buộc chỉ là tám giờ hai mươi lăm phút, cô ghi thêm rằng sợi chỉ buộc đúng cổ tay phải và chỉ buộc đúng một sợi duy nhất.
Rồi, vào lúc chín giờ tối, Mai mở mắt.
Đó không phải cái mở mắt trống rỗng của những ngày ngây dại, mà là cái mở mắt của một người vừa tỉnh dậy sau một giấc ngủ dài và sâu.
Cô nhìn vành đuốc quanh mình một lúc, ánh mắt cô dừng lại, có tiêu điểm, có sự nhận biết đang quay lại từng chút một trong đôi mắt ấy.
Ánh mắt cô lướt qua già làng đang quỳ trước mặt, qua bà H'Yên ở phía sau, rồi dừng lại ở gương mặt người phụ nữ ngồi ngay bên tay phải mình.
- Chị Hằng. - Mai gọi, giọng cô yếu và khàn sau nhiều ngày không nói trọn câu, nhưng cái tên ấy rõ ràng và đúng người. - Chị Hằng, em đang ở đâu vậy.
Hằng bật khóc thành tiếng ngay khi nghe câu gọi ấy, chị nắm lấy bàn tay trái của Mai, áp lên má mình, khóc như một đứa trẻ giữa vòng lễ.
- Em ở bến nước, ở buôn Kô Siêr này. - Chị vừa khóc vừa nói. - Em về rồi, Mai ơi, em nhận ra chị rồi, em gọi đúng tên chị rồi.
Mai nhìn chị một lúc lâu, cô khẽ nhíu mày như đang sắp xếp lại những mảnh ký ức rời rạc trong đầu mình sau một cơn mê dài.
- Em nhớ em nhặt được một chuỗi hạt ở bờ suối. - Cô nói chậm rãi. - Rồi sau đó em không nhớ gì nữa, sao em lại ở đây, sao đông người vậy chị.
Hòa đứng phía sau nghe cô nói trọn vẹn hai câu ấy mà hai tay anh phải bịt chặt miệng mình để không bật ra tiếng reo giữa buổi lễ.
Già làng đưa tay ra hiệu cho mọi người ngồi yên thêm một lúc nữa, ông chưa cho ai ùa tới quanh cô gái vừa tỉnh lại.
Ông quỳ gần xuống, nhìn thẳng vào mắt Mai, giọng ông chậm và rõ như khi ông hỏi một người vừa qua cơn bệnh nặng trong buôn.
- Con tên là gì, con nói cho già nghe. - Ông hỏi.
- Con là Trần Ngọc Mai. - Cô đáp, giọng còn yếu nhưng không hề ngập ngừng. - Con làm ở tổ lâm trường, con ở cùng phòng với chị Hằng.
Ông gật đầu, hỏi tiếp cô có nhận ra người đang đứng phía sau chiếu không, và Mai quay đầu lại nhìn Hòa đang đứng lặng ở đó.
- Anh Hòa, tổ trưởng của con. - Cô nói. - Sao anh cũng ở đây, sao mọi người nhìn con như vậy, con bị làm sao vậy.
Hòa nghe cô gọi đúng tên và đúng vai của mình thì không kìm được nữa, anh quay mặt đi một lúc rồi mới quay lại, mắt đỏ hoe.
- Em bệnh mười hai ngày nay rồi. - Anh nói khẽ. - Tối nay già làng làm lễ gọi vía cho em ở bến nước này, em vừa mới tỉnh lại đó.
Mai nghe mà gương mặt cô dần hiện lên vẻ bàng hoàng, cô cúi xuống nhìn hai bàn tay mình, gầy và nhợt, như tay của một người khác.
Rồi cô nhìn xuống cổ tay phải của mình, nơi sợi chỉ năm màu còn ướt rượu cần đang buộc chặt, các ngón tay trái của cô khẽ chạm vào nút thắt.
- Cái này là gì vậy chị. - Cô hỏi Hằng.
- Là chỉ buộc vía già làng vừa buộc cho em. - Hằng đáp, chị lau nước mắt rồi nói chậm lại. - Em cứ để nguyên như vậy, không được tháo ra đâu.
Bà H'Yên Niê bưng tới một chén nước ấm, bà bảo Hằng đỡ Mai uống từng ngụm nhỏ, uống chậm thôi, người mới tỉnh không uống vội được.
Mai uống được mấy ngụm nước ấm, cô ho nhẹ một tiếng rồi thở ra dài, gương mặt cô hồng lên một chút trong ánh đuốc đang cháy thấp dần.
Người trong buôn ở vòng ngoài lúc này mới dám thở mạnh và xì xào mừng rỡ, nhưng cán bộ Thanh vẫn giữ họ đứng yên ở vòng ngoài thêm một lúc.
Ông nói lễ chưa tuyên bố xong, cứ để già làng làm nốt phần việc cuối, mừng thì để lát nữa về nhà dài mừng cũng chưa muộn.
H'Blia lật sổ, cô ghi giờ Mai tỉnh lại là chín giờ tối, ghi rõ cô nhận ra chị họ, gọi đúng tên chị họ và hỏi mình đang ở đâu.
Cô ghi thêm tên của già làng và Hòa mà Mai vừa gọi đúng, từng dòng chữ của cô nhanh hơn hẳn vì tay cô không còn run như lúc đầu buổi.
Già làng chống gậy đứng dậy, ông tuyên bố phần lễ gọi vía ở bến nước đã trọn, cảm tạ thần bến nước và cảm tạ cả buôn đã giữ đúng phép lễ.
Ông dặn người buôn thu dọn mâm cúng theo đúng thứ tự, ché rượu cần của buôn khiêng về nhà dài, còn gói khăn đựng hạt thì H'Blia ôm theo không rời tay.
Ông còn dặn Hằng và Hòa dìu Mai về thẳng nhà dài nghỉ đêm nay, không về ký túc vội, để bà H'Yên nấu cháo nóng cho cô ăn lại sức.
Mai được dìu đứng dậy, chân cô còn yếu, phải vịn vào hai người bên cạnh, nhưng đó là cái yếu của người vừa qua bệnh, không phải cái đi của người mộng du.
Cô đi từng bước chậm về phía nhà dài giữa hai hàng người trong buôn đang đứng dạt ra nhường lối, ai cũng nhìn cô bằng ánh mắt mừng rỡ lặng lẽ.
Đi được vài bước, cô dừng lại, quay đầu nhìn về phía gốc Kơ-nia và mặt suối tối đen sau lưng, nhìn một lúc lâu như cố nhớ lại điều gì.
- Em không nhớ gì về chỗ đó cả. - Cô nói nhỏ với Hằng. - Em chỉ nhớ là em đã đi rất xa, xa lắm, rồi có người gọi em quay lại.
Già làng nhìn cô gái đã tỉnh, gương mặt ông giãn ra lần đầu tiên trong cả đêm dài, ông khẽ gật đầu rồi nói với Hằng bằng giọng nhẹ hẳn đi.
- Người đã về rồi đó. - Ông nói. - Nhưng món nợ của người xưa thì phải tới sáng mai, trả xong bằng thóc và rượu trước mặt buôn, mới tính là trả xong.
Hằng gật đầu, chị dìu em họ đi tiếp về phía nhà dài, và lần đầu tiên sau mười hai ngày, chị bước đi mà không còn phải canh chừng một người mộng du nữa.