MA BẮT VÍA GỐC KƠ-NIA ĐẮK LẮK - Chương 47: Thanh Nứa Cắt Đứt Chuỗi Hạt
Tám giờ mười lăm phút tối, già làng Ama Y Krông Niê quỳ xuống ngay trước mặt Mai, thanh nứa vạt nhọn nằm chắc trong tay phải của ông. H'Blia Niê quỳ…
Nội dung chương
Tám giờ mười lăm phút tối, già làng Ama Y Krông Niê quỳ xuống ngay trước mặt Mai, thanh nứa vạt nhọn nằm chắc trong tay phải của ông.
H'Blia Niê quỳ ở phía đối diện, hai tay cô nâng chiếc khăn trắng đã mở rộng, khăn căng phẳng ngay dưới cổ của Mai như một chiếc mâm mềm.
Hằng ngồi ở phía tay phải của Mai, chị đỡ nhẹ vai em họ cho cô ngồi thẳng, bàn tay chị run tới mức phải tựa vào chiếu mới giữ được thăng bằng.
Cả vòng lễ im lặng tới mức nghe rõ tiếng nhựa nứa tươi khẽ rít trong tay già làng mỗi khi ông đổi thế cầm cho thật chắc.
Mai vẫn nắm chặt chuỗi hạt bằng bàn tay phải, các ngón tay cô quấn quanh những hạt mã não đỏ sẫm như người đang giữ một vật sắp bị lấy mất.
Già làng nhìn bàn tay ấy một lúc, ông không gỡ tay cô ra ngay, ông nói khẽ bằng giọng chỉ đủ cho những người gần nhất nghe thấy.
- Buông tay ra cho già cắt, con. - Ông nói chậm rãi. - Giữ nữa là giữ cái lạnh ở lại với mình, buông ra thì mới có đường về nhà.
Không ai biết cô có nghe hiểu lời ông không, nhưng sau một lúc lâu chờ đợi, các ngón tay của Mai từ từ lỏng dần quanh chuỗi hạt.
Bàn tay cô trượt xuống, buông thõng trên đùi, và chuỗi hạt nằm lộ hẳn trên cổ cô, sợi dây đã mục căng nhẹ theo nhịp thở nông của cô.
Đó là giây phút cả Hằng và Hòa đều nín thở, bởi suốt mười hai ngày qua, chưa lần nào tay Mai chịu rời chuỗi hạt lâu và yên như vậy ngoài phần lễ.
Già làng đưa thanh nứa lại gần cổ cô, ông chọn đúng đoạn dây mục nằm giữa hai hạt ở phía sau gáy, nơi sợi dây đã sờn mỏng nhất.
Ông dặn H'Blia giữ khăn cho thật phẳng và thật gần, dặn Hằng giữ vai Mai không được giật mình, rồi ông hít vào một hơi dài.
- Cắt một lần này thôi. - Ông nói. - Trúng thì xong, trượt thì không có lần thứ hai, nên mắt ai cũng phải mở mà tay ai cũng phải yên.
Lưỡi nứa nhọn chạm vào sợi dây mục, già làng ấn tay xuống dứt khoát một nhịp duy nhất, không rạch qua rạch lại, không dừng giữa chừng.
Sợi dây đứt gọn với một tiếng tách rất nhỏ, nhỏ hơn cả tiếng đuốc cháy, vậy mà cả vòng lễ đều nghe thấy rõ như tiếng gõ vào đá.
Chuỗi hạt tuột khỏi cổ Mai, hai mươi bảy hạt mã não rơi xuống chiếc khăn trắng trong tay H'Blia, tiếng hạt chạm nhau lách cách một hồi ngắn.
Hạt cuối cùng, hạt giữa to bằng đầu ngón út với vết sứt nhỏ ở mép, lăn một vòng trên mặt khăn rồi nằm yên ở chính giữa đám hạt.
Mai rùng mình một cái rất mạnh ngay khi chuỗi rời khỏi cổ, cả thân người cô run lên như vừa bước ra khỏi mặt nước lạnh giữa đêm.
Hằng ôm chặt lấy vai cô, giữ cô ngồi yên trên chiếu, miệng chị lặp đi lặp lại một câu không thành tiếng rằng xong rồi, xong rồi.
Ngay giây phút ấy, quầng sương đen sau lưng Mai mỏng đi thấy rõ, nó loãng dần như khói tan trong gió, dù buổi tối nay vẫn không có gió.
Hơi lạnh phả vào gáy những người ngồi gần cũng rút đi từng lớp, tới khi chỉ còn lại hơi nước mát thường thấy của một bến nước về đêm.
Tiếng lá xào xạc trong tán Kơ-nia, thứ tiếng đã đuổi theo sau lưng họ suốt mười hai ngày, dừng hẳn và không vang lên thêm một lần nào nữa.
Sự im lặng sau đó là một thứ im lặng khác hẳn, im lặng của một bãi đất bình thường trong đêm, có tiếng nước chảy và tiếng côn trùng xa.
H'Blia cúi xuống chiếc khăn trắng, hai tay cô còn run, cô bắt đầu đếm lại từng hạt mã não trước mặt mọi người theo lời già làng dặn.
- Một, hai, ba. - Cô đếm chậm rãi, mỗi con số đều rõ ràng. - Bốn, năm, sáu, bảy, tám, chín, mười.
Cô đếm tới đâu, các ngón tay cô chạm nhẹ vào hạt ấy tới đó, chuyển hạt đã đếm sang một góc khăn riêng cho không một hạt nào bị đếm lại hai lần.
- Mười một, mười hai, mười ba, mười bốn, mười lăm. - Cô đếm tiếp. - Mười sáu, mười bảy, mười tám, mười chín, hai mươi.
Người trong vòng lễ cùng đếm thầm theo cô, tới những con số cuối cùng thì nhiều người đã vô thức nghiêng người về phía chiếc khăn trắng.
- Hai mươi mốt, hai mươi hai, hai mươi ba, hai mươi bốn, hai mươi lăm, hai mươi sáu. - Cô dừng lại một nhịp ngắn, nâng hạt cuối cùng lên trong ánh đuốc. - Hai mươi bảy.
- Đủ hai mươi bảy hạt. - H'Blia tuyên bố rõ ràng, giọng cô nghẹn lại ở những tiếng cuối. - Không thiếu hạt nào, không hạt nào lăn xuống đất.
Già làng gật đầu, ông bảo cô gói chiếc khăn lại cẩn thận, buộc bốn góc khăn vào nhau, và giữ gói hạt ấy trong tay cho tới khi ông dặn việc tiếp theo.
Ông đưa tay sờ nhẹ lên trán Mai, trán cô vẫn lạnh nhưng đã bắt đầu có hơi ấm mỏng trở lại dưới lớp mồ hôi vừa rịn ra.
Cô vẫn chưa tỉnh, mắt cô vẫn nhắm, hơi thở vẫn đều mà sâu hơn trước, như người vừa qua được một con dốc dài trong giấc ngủ.
Thanh nứa trong tay già làng được ông đặt xuống tấm lá sạch, lưỡi nứa đã mẻ một vết nhỏ đúng ở chỗ vừa cắt qua sợi dây mục.
Ông nhìn vết mẻ ấy rồi khẽ gật đầu một mình, như xác nhận thanh nứa đã làm xong phần việc duy nhất của nó trong đêm nay và không cần dùng lại nữa.
Cán bộ Thanh ở vòng ngoài khẽ giơ tay ra hiệu cho người buôn giữ yên vị trí, bởi ông biết lễ chưa xong và chưa ai được ùa vào lúc này.
Hai họ đứng ở hai phía mâm cúng nhìn nhau qua vành sáng đuốc, trên gương mặt họ là sự nhẹ nhõm chưa dám tin hẳn của những người vừa qua cơn ngặt.
Đối với Mai, giây phút sợi dây đứt không vang thành tiếng, nó chỉ là một cảm giác nhẹ bẫng đột ngột ở cổ, nơi cô đã mang một sức nặng lạnh suốt nhiều ngày.
Trong vùng mờ tối của cô, sức nặng ấy rời đi như một bàn tay lạnh vừa buông khỏi gáy, và hơi thở của cô tự nhiên sâu xuống tận bụng.
Cô không biết mình đang ở đâu, không gọi được tên ai, nhưng thân thể cô phản ứng trước cả ý thức bằng một cái rùng mình dài rồi mềm hẳn xuống.
Hòa đứng phía sau chiếu, hai nắm tay anh mở ra từ lúc nào không hay, anh nhìn chiếc khăn trắng đựng hạt mà mắt cay xè.
Anh là người từng tự tay tháo chuỗi khỏi cổ cô giữa trưa hôm ấy và phải đeo lại trong cơn co giật của cô, nên anh hiểu rõ giây phút này khác thế nào.
Lần ấy sợi dây rời cổ trong hoảng loạn và làm bệnh nặng thêm, lần này nó rời cổ trong lễ, ở đúng bến nước, và cô mềm người ra thay vì giật lên.
H'Blia gói xong chiếc khăn thì lật sổ ghi lại giờ cắt chuỗi và số hạt thu hồi, cô ghi con số hai mươi bảy hai lần cho thật chắc.
Cô còn ghi thêm rằng hạt giữa có vết sứt nằm ở giữa khăn khi rơi xuống, đúng như mô tả trong lời kể gia phả mà bà H'Yên đã đối chiếu hôm trước.
Già làng tự tay kiểm lại nút buộc bốn góc khăn một lần cuối, ông dặn H'Blia ôm gói khăn trước ngực, không đặt xuống đất ẩm ở bến nước.
- Hạt này từ nay không thuộc về cổ ai nữa. - Ông nói. - Giữ cho kỹ tới ngày chôn lại, không mở ra đếm chơi, không cho ai cầm thử.
Bà H'Yên Niê nghe tới phần tiếp theo thì đã đứng dậy từ lúc nào, hai tay bà nâng chiếc hộp gỗ đựng sợi chỉ ngũ sắc lên ngang ngực.
Bà mở nắp hộp ra ngay trước mặt già làng, sợi chỉ năm màu thấm rượu cần nằm gọn bên trong, mùi rượu thơm nhẹ bay lên giữa mùi khói đuốc.
Sợi chỉ ấy bà đã se bằng tay mình từ sáng sớm, từng sợi màu xoắn vào nhau chậm rãi trong lúc cả nhà dài chuẩn bị cho buổi lễ này.
Bà trao hộp chỉ cho chồng bằng cả hai tay, động tác của hai ông bà ăn khớp nhau như đã làm chung việc lễ suốt mấy chục năm qua.
Người trong buôn ở vòng ngoài bắt đầu khẽ xì xào vì nhẹ nhõm, nhưng cán bộ Thanh chỉ cần giơ tay lên là tiếng xì xào lại tắt ngay.
Ông hiểu phần lễ còn lại tuy ngắn hơn nhưng cũng không kém phần quan trọng, và ông giữ vòng ngoài yên tĩnh cho tới khi già làng tuyên bố xong việc.
Già làng quay sang Hằng, người chị họ đang ôm vai Mai mà nước mắt chảy ướt cả hai má, giọng ông chậm và rõ từng tiếng một.
- Vía mới chỉ được thả ra thôi, chưa về hẳn đâu. - Ông nói. - Sợi chỉ mới là thứ giữ con bé ở lại với người nhà, giờ mới tới phần của sợi chỉ.
Hằng gật đầu liên tục, chị đưa tay đỡ cánh tay phải của Mai ra phía trước, đặt nhẹ lên đầu gối của cô, sẵn sàng cho phần việc cuối cùng của đêm lễ.
Cổ tay phải ấy gầy và lạnh, mạch đập dưới da yếu nhưng đều, và nó đang chờ sợi chỉ năm màu mà bà H'Yên vừa trao sang tay già làng.
Cả bến nước lại nín thở một lần nữa, lần nín thở cuối cùng của đêm nay.
Nó ngắn hơn những lần trước nhưng cũng nặng không kém chút nào, bởi ai cũng biết sợi chỉ sắp buộc xuống sẽ quyết định cô gái này ở lại hay đi tiếp.