MA BẮT VÍA GỐC KƠ-NIA ĐẮK LẮK - Chương 44: Đêm Mộng Du Thứ 7
Mai đứng dậy khỏi chiếu chậm rãi và vững vàng hơn bất kỳ lần nào Hằng từng thấy trong những đêm dài vừa qua ở ký túc. Hai bàn tay cô buông thõng bên…
Nội dung chương
Mai đứng dậy khỏi chiếu chậm rãi và vững vàng hơn bất kỳ lần nào Hằng từng thấy trong những đêm dài vừa qua ở ký túc.
Hai bàn tay cô buông thõng bên thân, đầu ngẩng thẳng, mắt mở nhìn về phía gốc Kơ-nia như nhìn một con đường đã thuộc lòng.
Đồng hồ trên tay cán bộ Thanh chỉ sáu giờ hai mươi phút tối, và già làng khẽ gật đầu một cái, rất nhẹ, như xác nhận giờ đã tới.
Vậy là đêm mộng du thứ 7 của Mai bắt đầu ngay tại bến nước, trước mặt cả buôn, thay vì bắt đầu trong căn phòng khóa trái ở ký túc.
Sáu đêm trước, mỗi lần cô đứng dậy như thế này là một lần Hằng và Hòa cuống cuồng kéo cô lại, khóa cửa, canh chừng tới sáng.
Đêm nay, theo lời già làng dặn đi dặn lại từ buổi chiều, không ai kéo cô về nữa, mà dìu cô đi trọn quãng đường cuối cùng này.
Hằng bước lên bên trái Mai, vòng tay qua eo em họ, bàn tay chị nắm chắc mà không ghì, để cô vẫn bước theo nhịp của chính mình.
Hòa đi bên phải, cánh tay anh đỡ hờ dưới khuỷu tay cô, bước chân anh chậm lại cho khớp với từng bước nhỏ của người đang mộng du.
Mai bước đi đều đều trên bãi đất ẩm của bến nước, chân trần dẫm lên lá ướt mà không hề vấp, như có gì đó dẫn đường dưới chân cô.
Sương đen mờ đi theo sau lưng ba người, không quấn lấy họ, chỉ trườn chậm trên mặt đất như một dải khăn tối bị kéo lê.
Hơi lạnh từ dải sương ấy phả vào gót chân Hằng sau mỗi bước, lạnh tới mức chị phải nghiến răng để không buột miệng gọi tên em.
Bởi già làng đã dặn, từ lúc Mai đứng dậy, không ai được gọi tên cô ngoài lời khấn của chủ lễ trong buổi lễ sắp bắt đầu.
Đoàn người trong vòng lễ tự động dạt ra hai bên, mở một lối đi hẹp từ chỗ chiếu tới khoảng đất trống ngay trước gốc Kơ-nia.
Hai họ đứng ở hai phía mâm cúng quay đầu nhìn theo, không một tiếng xì xào, chỉ có tiếng đuốc cháy lách tách và tiếng bước chân trên đất ướt.
Mai đi qua trước mâm cúng mà mắt không hề liếc xuống, cô đi thẳng về phía gốc cây, nơi có một tấm chiếu thứ hai đã trải sẵn.
Đó là chỗ ngồi già làng cho người trải từ buổi chiều, ngay trong vòng lễ, đủ gần gốc cây để vía nghe lời khấn, đủ xa mặt nước để người trông giữ.
Khi còn cách tấm chiếu vài bước, bước chân Mai chậm lại, đầu cô hơi ngẩng lên nhìn vào tán cây tối om trên đầu một lúc lâu.
Hằng và Hòa dìu cô đi nốt những bước cuối, rồi cùng cô quỳ xuống, đặt cô ngồi xuống chiếu một cách nhẹ nhàng như đặt một vật dễ vỡ.
Mai ngồi xuống ngay ngắn, hai tay lại đặt lên đùi như lúc ở chiếu cũ, chuỗi hạt trên cổ cô ánh lên một vệt đỏ trong ánh đuốc.
Cô đã đi trọn quãng đường của đêm nay, quãng đường dài nhất trong bảy đêm, và lần đầu tiên cô tới nơi mà không bị ai kéo giật lại giữa chừng.
Hòa buông tay khỏi khuỷu tay cô mà hai bàn tay anh vẫn run, anh lùi lại một bước, đứng vào vị trí trông giữ phía sau chiếu như đã định.
Hằng ngồi xuống bên cạnh em, lần này chị không ôm ghì cô nữa, chị chỉ ngồi gần đủ để cô biết có người nhà ở ngay bên mình.
Sương đen sau lưng Mai dừng lại ở mép chiếu, nó không tràn lên chỗ cô ngồi, chỉ lặng lẽ đặc lại thành một quầng tối sau lưng cô.
Tiếng lá xào xạc vang lên một đợt ngắn trong tán cây rồi tắt hẳn, như một tiếng thở dài vừa khép lại ở đâu đó trên cao.
Già làng chống gậy đứng dậy từ trước phiến đá, ông đi chậm tới đứng cách chỗ Mai ngồi vài bước, nhìn cô một lúc lâu không nói.
Gương mặt ông trong ánh đuốc vừa nghiêm vừa mệt, gương mặt của một người đã chờ đúng giây phút này qua mười hai ngày dài.
Ông quay lại nhìn khắp vòng lễ, từ hai họ ở hai phía mâm cúng, tới cán bộ Thanh ở đầu lối đi, rồi tới người buôn đứng vòng ngoài.
- Từ giờ phút này, lễ bắt đầu. - Ông tuyên bố, giọng ông vang rõ trong bãi đất yên lặng của bến nước. - Không ai được gọi tên con bé ngoài lời khấn của già.
Ông dặn thêm rằng ai yếu bóng vía thì đứng xa mép suối, ai đang bế con nhỏ thì lùi ra sau hàng người lớn, giữ cho vòng lễ được yên.
Cán bộ Thanh nhắc lại lời dặn ấy cho vòng ngoài bằng giọng trầm của mình, và từng tốp người lặng lẽ điều chỉnh chỗ đứng theo lời ông.
H'Blia lật trang sổ mới, cô ghi giờ bắt đầu phần lễ chính, ghi việc Mai đã được dìu tới chỗ ngồi trong lễ thay vì bị kéo về ký túc.
Bà H'Yên Niê đứng dậy, hai tay nâng chiếc ché nhỏ đựng rượu cần lên ngang ngực, chờ già làng bước về trước phiến đá để bắt đầu lời khấn.
Đuốc quanh vòng lễ được châm thêm, ánh lửa sáng hơn một vòng, đẩy quầng sương tối quanh bãi đất lùi ra xa thêm một khoảng.
Mai ngồi giữa vành sáng ấy, yên lặng và xa vắng, như một người đang đứng ở ngưỡng cửa giữa hai bờ mà chưa bờ nào gọi được cô về hẳn.
Hằng nhìn em họ, nước mắt chị chảy xuống lặng lẽ, chị biết phần khó nhất của đêm nay vẫn còn ở phía trước, sau lưng là mười hai ngày đã qua.
Nhưng lần đầu tiên sau nhiều ngày, trong lòng chị có một điểm tựa rõ ràng, bởi cô gái ấy đang ngồi đúng chỗ cần ngồi, vào đúng đêm cần tới.
Trên quãng đường ngắn từ chiếu cũ tới chiếu mới, có một đoạn đất lầy ngay sát hàng rễ nổi của gốc cây, nơi nước mưa đọng thành vũng nông.
Những đêm trước, Hòa từng phải bế thốc Mai qua những chỗ như thế trong bóng tối, vừa chạy vừa sợ cô vùng ra khỏi tay mình.
Đêm nay anh chỉ đỡ tay cô, và chính cô tự bước qua vũng nước đọng ấy, chân trần lội qua lớp nước lạnh mà mặt không hề đổi sắc.
Hằng đi bên cạnh, tà áo của chị sũng nước tới đầu gối, chị không buồn kéo lên, mắt chị chỉ dõi theo từng bước chân của em họ.
Khi Mai ngồi xuống chiếu mới, bà H'Yên từ phía phiến đá nhìn sang, bà khẽ gật đầu với Hằng, một cái gật đầu vừa mừng vừa lo.
Mừng vì cô gái đã tới được chỗ ngồi trong lễ đúng như già làng dự liệu, lo vì từ đây trở đi, mọi bước đều không có đường làm lại.
Già làng đi một vòng chậm quanh chỗ Mai ngồi, ông xem lại hướng cô ngồi, khoảng cách tới mâm cúng, khoảng cách tới mặt nước phía sau.
- Chỗ ngồi này được rồi. - Ông nói với H'Blia đang đứng chờ ghi sổ. - Gần gốc, gần mâm cúng, lưng quay về phía buôn, mặt hướng ra bến nước.
Ông còn dặn Hòa và Hằng đổi vị trí cho nhau, để Hằng ngồi phía tay phải của Mai, phía mà lát nữa sợi chỉ ngũ sắc sẽ được buộc vào.
- Người nhà ngồi đúng phía tay buộc chỉ. - Ông giải thích ngắn gọn. - Khi vía về, người đầu tiên nó thấy phải là người thân nhất của nó.
Hằng làm theo ngay, chị vòng qua sau lưng Mai, ngồi xuống phía bên phải của cô, bàn tay chị đặt nhẹ lên vai em như mọi ngày.
Hòa lùi về phía sau chiếu, anh đứng ở vị trí có thể nhìn thấy cả Mai lẫn già làng, hai tay anh cuối cùng cũng thôi run.
Cán bộ Thanh tranh thủ những phút này đi dọc vòng ngoài một lượt cuối, ông dặn người buôn không đốt thêm đuốc ngoài vòng đã định.
- Ánh sáng đủ rồi. - Ông nói. - Thêm lửa chỉ thêm rối mắt, đêm nay việc lễ cần yên hơn cần sáng.
Người trong buôn nghe lời, mấy ngọn đuốc đang châm dở được dập xuống đất ẩm, chỉ còn vành đuốc quanh vòng lễ cháy đều trong đêm.
Từ phía bìa rừng, tiếng côn trùng râm ran lúc đầu buổi tối giờ cũng thưa dần, như cả khu rừng quanh bến nước đang cùng nín lại.
Mai ngồi yên giữa những chuẩn bị cuối cùng ấy, thỉnh thoảng lồng ngực cô phập phồng mạnh hơn một nhịp, rồi lại trở về nhịp thở đều đều.
Một lần, mí mắt cô khẽ rung, Hằng nín thở chờ, nhưng cô không mở mắt tỉnh ra, cô chỉ hơi nghiêng đầu về phía tiếng nước chảy.
Già làng nhìn đồng hồ trên tay cán bộ Thanh từ xa, ông không hỏi giờ thành tiếng, ông chỉ nhìn vị trí của vầng trăng mờ sau mây mà gật đầu.
Mọi thứ của đêm nay đều đã vào đúng chỗ của nó, người cần tới đã tới, người cần đứng đã đứng, vật cần dùng đã đặt đúng tầm tay.
H'Blia viết xong dòng cuối của phần chuẩn bị thì khép nhẹ cuốn sổ, cô ôm sổ trước ngực, đứng vào chỗ của mình ở mép vòng trong.
Cô đã ghi chép việc buôn nhiều năm, từ lễ cúng lúa mới tới việc phân rẫy, nhưng chưa đêm nào nét bút của cô phải cẩn thận như đêm nay.
Bà H'Yên đưa mắt nhìn khắp lượt con cháu trong vòng lễ, rồi bà quay sang nhìn chồng mình, người đàn ông đã gánh việc buôn suốt mấy chục năm.
Trong ánh mắt bà có sự tin cậy của một đời người đi bên nhau, và cả nỗi lo không giấu được cho cô gái xa lạ đang ngồi giữa vòng lễ.
Chỉ còn thiếu lời khấn đầu tiên vang lên ở bến nước này, lời khấn mà cả buôn đã chờ từ lúc hoàng hôn còn chưa buông xuống hẳn.
Già làng bước về trước phiến đá phẳng, quỳ xuống tấm lá chuối đã trải sẵn, hai tay ông đặt lên đầu gối, và cả bến nước cùng nín thở chờ lời khấn đầu tiên.