MA CÀ RỒNG RÚT RUỘT MƯỜNG LÒ - Chương 3: Vết Sẹo Đỏ Quanh Cổ
Sáng 14/12/2026, Thẳm dậy sớm hơn thường lệ. Ông ngồi bên bếp lửa trong nhà sàn của mình, giở cuốn sổ tay ra xem lại hai trang ghi của hai ngày qua: một…
Nội dung chương
Sáng 14/12/2026, Thẳm dậy sớm hơn thường lệ. Ông ngồi bên bếp lửa trong nhà sàn của mình, giở cuốn sổ tay ra xem lại hai trang ghi của hai ngày qua: một con trâu chết khô máu trong chuồng nhà Khăm, một đêm vệt lân tinh xanh lè trôi qua mái nhà trong sương. Hai việc ấy nằm cạnh nhau trong sổ, và ở giữa chúng là một khoảng trống mà ông chưa điền được: thứ bay trong đêm ấy bắt đầu từ đâu, và nó trở về đâu trước khi gà gáy canh năm.
Ông quyết định tới nhà sàn cũ ở cuối bản, nơi Lò Thị Sên sống một mình từ ngày cha mẹ mất. Cô gái mười chín tuổi, mồ côi cả cha lẫn mẹ, ít nói, khép kín, là người mà dân bản bắt đầu nhắc tới bằng giọng nói gần nói xa kể từ khi con trâu đầu tiên chết. Thẳm không tới để hỏi tội. Ông tới để nhìn tận mắt những điều người ta đang đồn, vì ông biết lời đồn trong bản đi nhanh hơn chân người, và nó đã đi trước ông nhiều bước rồi.
Sên đang phơi ngô ngoài sân khi ông tới. Cô gái gầy, tóc búi cao, tay làm việc thoăn thoắt nhưng ánh mắt luôn tránh người đối diện. Thấy thầy cúng tới, cô hơi giật mình, vội bỏ dở rổ ngô, chạy vào nhà lấy nước ra mời. Hai tay cô bưng bát nước hơi run, một cái run rất khẽ mà chỉ người ngồi gần mới thấy. Thẳm nhận bát nước, cảm ơn, và hỏi han chuyện nương, chuyện củi, chuyện mùa đông năm nay lạnh hơn mọi năm, tuyệt nhiên không đả động gì tới chuyện trâu chết hay chuyện bay đêm.
Khi Sên ngẩng mặt lên che nắng để nhìn theo hướng ông chỉ ngoài cánh đồng, Thẳm nhìn thấy rõ điều mà dân bản vẫn đồn. Quanh cổ cô, ngay dưới đường tóc gáy, có một vết sẹo đỏ vòng gần kín cổ. Buổi sáng mùa đông nắng gắt lên nhanh, và trong ánh nắng ấy, vết sẹo hiện ra ở mức đầu tiên mà ông ghi vào sổ sau này: vết sẹo đỏ mờ như sợi chỉ. Mảnh và nhạt, như một sợi chỉ máu ai khâu vòng quanh cổ một người đang ngủ say.
Cùng lúc ấy, ông để ý đôi mắt của cô. Khi nắng chiếu thẳng vào mặt, Sên nheo mắt lại, quay mặt đi, đưa tay lên che trán, nét mặt thoáng nhăn lại như bị chói tới đau. Cô nói cô sợ nắng gắt từ nhỏ, cứ nắng to là nhức đầu, nên cô toàn làm việc sớm hoặc làm lúc chiều mát, giữa trưa thì ở trong nhà. Ông ghi nhận thêm một dòng: mắt sợ nắng gắt, nhức đầu khi nắng to, là dấu hiệu có từ nhỏ chứ không phải mới xuất hiện mùa đông này.
- Cháu ngủ đêm có yên không, dạo này bản có chuyện, người ta thức canh suốt, cháu ở cuối bản một mình có sợ không.
Sên lắc đầu, nói đêm nào cô cũng ngủ sớm vì làm việc mệt, ngủ một mạch tới sáng, chỉ có điều sáng dậy cổ hay đau rát và người sốt nhẹ, hâm hấp như vừa qua một cơn cảm nhẹ. Cô nói tình trạng ấy đã kéo dài nhiều ngày, cô tưởng mình cảm sương mùa đông nên chỉ giã lá thuốc uống cầm chừng, không dám phiền tới ai, vì nhà cô neo người, phiền ai cũng ngại.
Thẳm nghe, ghi từng ý vào cột bên trái của cuốn sổ, cột dành cho những điều tận mắt thấy và tận tai nghe. Vết sẹo đỏ mờ như sợi chỉ. Mắt sợ nắng gắt. Sốt nhẹ mỗi sáng. Cổ đau rát mỗi sáng. Không nhớ gì về ban đêm ngoài một giấc ngủ sâu như chết. Ông không ghi một chữ nào vào cột bên phải, cột dành cho lời đồn, vì tới lúc này mọi thứ ông thấy mới chỉ là dấu hiệu trên thân một cô gái ốm yếu, chưa phải bằng chứng của bất cứ tội lỗi nào.
Ông đi một vòng quanh nhà sàn của Sên trước khi ra về. Nhà sàn cũ, mái nứa đã bạc, đầu hồi phía sau hướng ra bờ tre và lối xuống suối. Dưới gầm sàn không nuôi gia súc, chỉ có củi khô và mấy bao ngô giống. Ông để ý trên mái nứa phía đầu hồi có một vệt quệt dài, rêu khô bị gạt sang hai bên, giống hệt vệt quệt ông từng thấy trên mái chuồng nhà Khăm sau đêm đầu tiên nghe tiếng phần phật. Ông nhìn vệt quệt ấy hồi lâu nhưng không nói gì với Sên, chỉ ghi vào sổ một dòng có dấu hỏi ở cuối.
- Cháu cứ yên tâm làm ăn, có việc gì trong đêm thì cứ chạy sang nhà bác Sơn hoặc sang nhà tôi, đừng ở một mình chịu đựng. Bản có chuyện thì cả bản cùng lo, không ai phải lo một mình cả.
Sên gật đầu, mắt đỏ hoe. Cô nói từ ngày cha mẹ mất, ít ai tới nhà cô hỏi han tử tế như vậy, người ta toàn tới để nhìn vào cổ cô rồi bỏ đi, để lại cho cô một nỗi sợ không gọi được thành tên. Cô sợ nhất là sáng dậy thấy thêm một nhà nào trong bản mất gia súc, vì cô biết sau mỗi lần như thế, ánh mắt người bản nhìn cô lại nặng thêm một phần, dù cô không hề biết chuyện gì đã xảy ra trong đêm.
Trên đường về, Thẳm ghé qua nhà trưởng bản Sơn, thuật lại những gì ông tận mắt thấy, không thêm không bớt. Sơn nghe xong, im lặng hồi lâu, rồi nói rằng vết sẹo và chứng sợ nắng của Sên là chuyện cả bản biết từ lâu, nhưng biết một dấu hiệu lạ trên thân người ta khác hẳn với việc kết tội người ta. Ông dặn Thẳm cứ tiếp tục lần theo dấu vết của các vụ gia súc, đừng để bản đi tắt tới kết luận bằng con đường ngắn nhất và nguy hiểm nhất.
Buổi chiều hôm ấy, Thẳm ngồi ở nhà, trải cuốn sổ ra trước mặt và viết một trang tổng kết riêng cho cô gái cuối bản. Ông viết rằng Sên có đủ mọi dấu hiệu mà truyện Ma Lai trong dân gian vẫn mô tả: sống một mình, khép kín, vết sẹo đỏ quanh cổ, mắt sợ nắng, sốt nhẹ mỗi sáng không rõ cớ. Nhưng ông cũng viết ngay dưới đó một dòng gạch chân: dấu hiệu giống truyện kể không phải là bằng chứng, và một thầy cúng mà kết tội bằng truyện kể thì không khác gì dân bản kết tội bằng lời đồn.
Đêm 14/12, ông không ngủ sớm. Ông ngồi bên cửa sổ sàn nhà mình, nhìn về phía cuối bản chìm trong sương muối, lắng nghe từng tiếng động nhỏ của đêm. Không có tiếng phần phật nào trên mái nhà ông, không có vệt sáng nào trôi qua sân. Chỉ có tiếng chó sủa xa và tiếng mõ trâu khua khẽ trong chuồng của một nhà nào đó ở giữa bản. Ông ghi vào sổ trước khi đi nằm: đêm yên, nhưng sự yên này không có nghĩa là thứ kia đã đi xa, nó chỉ có nghĩa là đêm nay nó chưa tới, hoặc nó đã tới một nơi mà sáng mai bản mới biết.
Trước khi khép cửa, ông còn làm một việc mà ông đã định từ lúc ở nhà Sên về: ông sang nhà Khăm, cách nhà ông hai khoảnh nương, để xem lại mái chuồng nơi con trâu đầu tiên chết. Khăm đang ngồi canh bên bếp lửa ở gian ngoài, vợ con anh đã ngủ trong buồng kín. Hai người đội đèn dầu ra chuồng sau nhà. Lớp sương muối phủ trắng mặt đất, bước chân đi trên sương nghe giòn khẽ dưới đế dép. Thẳm giơ đèn sát mái chuồng, chỉ cho Khăm xem vệt quệt dài trên lớp nứa: rêu khô bị gạt sang hai bên thành một đường thẳng, đầu vệt hướng từ phía bờ tre vào, cuối vệt dừng ngay trên ô chuồng nơi con trâu từng nằm.
- Thầy nhìn xem, vệt này giống hệt vệt cháu thấy trên mái nhà mình đêm nghe tiếng phần phật. Nó sà từ trên mái xuống chứ không trèo từ dưới đất lên đâu.
Thẳm gật đầu, lấy que tre đo chiều dài vệt quệt, ghi con số vào sổ ngay dưới ánh đèn dầu. Ông nói với Khăm rằng từ nay mỗi nhà có chuồng bị động trong đêm, việc đầu tiên phải làm lúc trời sáng là giữ nguyên mái và nền chuồng cho ông tới xem. Không quét dọn, không lấp dấu, vì dấu vết trên mái và trên đất là thứ duy nhất không biết nói dối trong cả câu chuyện này. Khăm nghe, gật đầu lia lịa, nói anh sẽ nhắc lại điều ấy với các nhà có phiên canh.
Trở vào nhà, Inh đã thức giấc vì tiếng nói chuyện, cô ngồi dậy trong buồng, ôm con vào lòng. Thẳm đứng ở gian ngoài hỏi thăm qua vách, dặn cô giữ ấm cổ và ngực, ăn thêm cho lại sức. Inh nói cô vẫn còn yếu nhưng đêm qua ngủ yên, không nghe tiếng gì lạ trên mái. Ông ghi nhận câu nói ấy vào sổ, vì một đêm sản phụ ngủ yên cũng là một dữ kiện, nó cho biết thứ bay trong đêm không phải đêm nào cũng tới cùng một nhà. Và đường đi của nó còn tùy thuộc vào nhiều thứ ông chưa nắm hết: mùi tanh, hơi ấm, và cả sự canh giữ của người sống.
Về tới nhà mình thì trời đã khuya, sương xuống dày hơn, mái nứa trên đầu ông đọng một lớp trắng mỏng. Thẳm ngồi xuống bên bếp, mở lại trang sổ viết về Sên lúc chiều. Ông đọc chậm từng dòng, rồi viết thêm một câu hỏi lớn ở cuối trang, câu hỏi mà ông biết sớm muộn gì bản này cũng sẽ bắt ông phải trả lời: nếu cô gái cuối bản thật sự là người mang thứ bay trong đêm. Thì cô ta là kẻ ác, hay cô ta cũng chỉ là một nạn nhân đang bị một thế lực lạ dùng làm thân xác mà chính cô ta không hề hay biết. Ông chưa trả lời được câu hỏi ấy trong đêm nay, nhưng ông biết cách trả lời duy nhất là tiếp tục đi theo dấu vết, đêm này qua đêm khác, cho tới khi dấu vết tự nó nói ra sự thật.