MA CÀ RỒNG RÚT RUỘT MƯỜNG LÒ - Chương 4: Con Bò Thứ Hai Không Còn Máu
Buổi sáng 15/12/2026 bắt đầu ở chuồng bò nhà Ơn bằng tiếng chửi thề của chính chủ nhà. Ơn xuống cho đàn ăn từ lúc trời còn tối đất, tay xách thúng cám,…
Nội dung chương
Buổi sáng 15/12/2026 bắt đầu ở chuồng bò nhà Ơn bằng tiếng chửi thề của chính chủ nhà. Ơn xuống cho đàn ăn từ lúc trời còn tối đất, tay xách thúng cám, chân bước quen qua ba ô chuồng đầu không việc gì. Tới ô thứ tư, con bò cái tơ của anh nằm sóng soài bên máng, cổ rách toác, đầu gục vào đống rơm. Thúng cám rơi khỏi tay anh, cám đổ tung tóe. Anh đứng chết trân mất mấy nhịp thở, rồi gào lên gọi người, tiếng gào làm cả đàn trâu bò trong các ô bên dồn lại một góc, mắt trắng dã nhìn ra.
Thẳm tới nơi lúc 06:40, theo sau là Khăm chạy bộ từ nhà mình sang, áo còn chưa mặc xong. Khăm vừa nhìn thấy tư thế nằm của con bò đã hiểu ngay, mặt anh trắng bệch. Anh nói không cần ai giải thích anh cũng biết nó chết cùng một kiểu với con trâu của anh, vì cái cách đầu nó gục xuống và thân nó xẹp lép bám vào khung xương giống hệt như đúc. Ơn nghe vậy càng nổi nóng, đấm tay vào cọc chuồng đánh rầm, hỏi giữa sân rằng nhà anh rào hai lớp, cổng khóa bằng xích sắt, đàn chó bốn con, vậy mà vẫn mất bò ngay trước mũi, thì cái bản này còn biết trông vào đâu.
- Anh Ơn bình tĩnh, để thầy xem đã. Nóng giận lúc này chỉ làm mất dấu thôi, nhà cháu trải qua rồi cháu biết.
- Mất dấu thì sao, bò nhà tôi đã chết nằm đây, dấu với vết để làm gì nữa. Tôi cần bắt được nó, không cần ghi chép.
Thẳm không tranh cãi. Ông tháo cuốn sổ khỏi ngực áo, rút cây que tre đã đánh dấu khoảng cách hai răng từ vụ trâu nhà Khăm, que tre ông vẫn găm theo trong ống tay áo hai ngày nay. Ông quỳ xuống bên cổ con bò, nâng đầu nó lên bằng cả hai tay cho Khăm giữ đèn sát vào. Vết cắn thứ hai trong bản hiện ra dưới ánh đèn: đường rách gọn, sâu, nằm đúng vị trí dưới hàm như vụ đầu, mép thịt khô, không một giọt máu nào còn rỉ. Ông đặt que tre vào hai dấu răng sâu nhất trên cổ con bò. Khăm nín thở nhìn: hai đầu vạch dấu trên que tre khớp với hai dấu răng này gần như không lệch một ly nào.
- Cùng một miệng cắn, thầy ạ. Que của thầy đo ở cổ trâu nhà cháu, giờ đặt lên cổ bò nhà anh Ơn mà vừa khít thế này thì không thể là hai con thú khác nhau được.
- Khớp. Ghi vào sổ là khớp. Còn miệng ấy thuộc về vật gì thì que tre không trả lời được.
Ơn nghe hai người nói, cơn giận của anh chùng xuống, nhường chỗ cho một nỗi sững sờ nặng trĩu. Anh cúi xuống tự tay sờ vào sườn con bò của mình. Da nó cũng xẹp sát xương sườn, chân cứng đơ, mắt mở trừng. Anh rụt tay lại, giọng hạ xuống hẳn: con bò này là con anh quý nhất đàn, mới đẻ lứa đầu năm ngoái, sữa nhiều, anh định để gây giống cả đàn bò cho mấy năm tới. Nó khỏe tới mức hai người đàn ông ghì sừng còn khó, vậy mà nó chết không một tiếng kêu nào đủ lớn để đánh thức anh ngủ trên sàn ngay phía trên chuồng. Anh ngẩng lên nhìn nền sàn nhà mình, tự hỏi đêm qua anh đã ngủ say tới mức nào, hay là thứ kia giết gia súc mà không cần gây ra một tiếng động tử tế nào.
Thẳm kiểm tra chuồng bò của Ơn theo một trình tự khác hẳn nhà Khăm. Chuồng này không nằm dưới gầm sàn mà dựng riêng ngoài vườn, mái lợp lá cọ dày, rào tre hai lớp, lớp ngoài còn cài thêm cành gai. Ông đi từ cổng xích sắt vào, xem ổ khóa: khóa nguyên, xích không vết cạy. Ông xem nền đất quanh rào: đất đông cứng vì sương muối, nếu có vật nặng giẫm qua phải để lại dấu lõm, vậy mà vòng quanh chuồng chỉ có dấu chân người nhà và dấu móng gia súc cũ đã đông đá từ mấy hôm. Ông trèo lên chiếc thang tre dựng ở hông chuồng, soi đèn dọc mái lá cọ. Khăm đứng dưới ngửa cổ nhìn theo. Tới đoạn mái ngay trên ô chuồng thứ tư, Thẳm dừng tay: lá cọ ở đó bị ép dẹp xuống thành một vệt dài, cong nhẹ, khác hẳn kiểu dẹp do mưa đá hay do người leo lên sửa mái. Vệt ép ấy đi từ mép mái ngoài cùng vào tới giữa chuồng, dừng đúng phía trên đầu con bò chết.
- Lại một vệt trên mái. Nó không vào chuồng của ai bằng cửa cả, hai vụ đều thế.
Câu nói ấy của Thẳm làm cả ba người cùng im lặng nhìn lên mái chuồng. Ơn hỏi, nửa tin nửa ngờ, rằng trên đời thật có thứ bay được tới rút máu gia súc hay sao. Anh sống ba mươi bốn năm ở bản này, nghe các cụ kể chuyện ma lai rút ruột từ nhỏ, cứ tưởng ấy là chuyện bịa để dọa trẻ con không ra đường đêm. Thẳm đáp rằng chuyện các cụ kể có phần ông tin có phần ông chưa tin, nhưng hai xác gia súc trong ba ngày thì không phải chuyện kể. Nó nằm ngay trước mắt họ đây, và nhiệm vụ của ông là đi theo cái có thật trước, cái chưa rõ thì cứ để nó chưa rõ cho tới khi đủ chứng cứ.
Trước khi rời khỏi ô chuồng thứ tư, Thẳm còn làm hai việc mà chỉ người khám hiện trường nhiều năm mới nhớ làm. Việc đầu, ông xem bốn vó con bò: móng sạch, không dính đất mới, chứng tỏ nó không hề chạy hay giãy đạp xa khỏi chỗ nằm, nó bị hạ ngay tại ổ rơm của nó, nhanh tới mức không kịp đứng dậy. Việc thứ hai, ông vạch môi nó ra xem nướu và lưỡi: lưỡi trắng bệch, nướu nhợt nhạt như nướu một người mất máu lâu ngày. Ông quay sang gọi Ơn lại gần, chỉ cho anh xem hướng xé của vết cắn: thịt rách từ trên ép xuống, hai dấu răng sâu nhất nằm ở phía trên cổ, nông dần về phía dưới. Một con thú đứng trên mặt đất cắn cổ con bò thì dấu sâu phải ở phía ngang hoặc phía dưới. Hướng rách này cho thấy miệng cắn áp xuống từ phía trên cao, từ mái chuồng ép xuống, khớp với vệt lá cọ bị dẹp ngay phía trên đầu nó. Ơn nghe xong, tự ngẩng lên mái lần nữa, lần này anh không nói được câu nào, chỉ nuốt khan nghe rõ tiếng trong cổ họng.
Khăm, trong lúc giữ đèn cho thầy, bỗng kể một chi tiết anh vừa nhớ ra từ nhà mình: con trâu của anh chết rồi mà bốn vó cũng sạch nguyên như thế. Không một móng nào dính bùn mới, trong khi lối ra máng nước nhà anh sáng nào cũng lầy. Ba ngày nay anh cứ tự hỏi sao con trâu hơn ba trăm cân lại không giãy nổi một vệt đất cho ra hồn. Giờ nghe thầy phân tích hướng cắn từ trên xuống, anh mới rùng mình hiểu ra: từ đầu tới cuối, cả hai con vật đều không có cơ hội chống cự, vì kẻ tấn công chúng không đứng trên mặt đất ngang hàng với chúng.
Việc xử lý xác bò được quyết ngay trong buổi sáng. Ơn ban đầu còn tiếc, nói hay là giữ lại phần thịt xa cổ xem có dùng được không, nhà anh đông miệng ăn. Thẳm nghiêm giọng ngăn lại: máu con vật đã bị rút bằng một đường lạ, không ai biết thứ rút máu ấy có để lại độc gì trong thịt hay không. Nhà Khăm đã chôn nguyên con trâu thì nhà anh cũng phải chôn nguyên con bò, bản không thể để người ăn vào rồi lăn ra bệnh mà không hiểu vì sao. Sơn không có mặt sáng nay, nhưng Khăm nhắc lại lời trưởng bản hôm trước, Ơn nghe xong gật đầu, tự tay cầm cuốc đi trước ra bãi đất cao, đào hố cho con bò của chính mình.
Con bê con của con bò chết đứng ở ô chuồng bên cạnh, thỉnh thoảng lại rống lên những tiếng ngắn, ngơ ngác, đầu cọ vào song rào về phía ổ rơm trống của mẹ nó. Ơn đi ngang qua, dừng lại xoa đầu nó một cái rồi quay đi rất nhanh, không muốn ai thấy mắt mình đỏ. Khăm nhìn cảnh ấy, nói khẽ rằng nhà anh không còn bê để rống, chứ còn thì chắc anh cũng không chịu nổi tiếng kêu ấy mỗi sáng. Hai người đàn ông mất của đứng cạnh nhau bên hàng rào, chẳng ai an ủi ai được câu nào tử tế, chỉ có Thẳm lên tiếng sau cùng. Ông dặn bê con từ nay phải được cho ăn thêm cháo loãng pha muối, vì mẹ nó mất sữa giữa mùa rét, phải chăm riêng không nó cũng theo mẹ. Ơn gật đầu, ghi nhớ, và cơn giận trong anh lúc này đã lắng xuống thành một quyết tâm khác: anh muốn tận mắt thấy cho được thứ đã giết gia súc của bản, dù phải thức trắng bao nhiêu đêm ở đầu bản.
Trong lúc chờ người sang giúp khiêng, Thẳm ngồi ở bậc thềm nhà Ơn, viết trang sổ thứ hai về gia súc chết. Ông ghi rõ giờ giấc, chủ hộ, vị trí ô chuồng, kết quả đo que tre, tình trạng ổ khóa, vệt ép trên mái lá cọ. Dòng khóa mà ông đã tự hứa với mình từ vụ đầu tiên là phải ghi đủ, ghi đúng, không phóng đại: con gia súc chết thứ 2. Viết xong, ông đọc lại cả hai trang, vụ trâu và vụ bò, đặt cạnh nhau trong đầu: cùng một khoảng cách răng, cùng kiểu rút cạn máu, cùng đi qua mái, cùng không để lại dấu chân trên mặt đất. Hai vụ cách nhau ba ngày. Nhà đầu ở gần bờ tre cuối bản, nhà thứ hai ở phía đầu bản. Nó không chọn nhà theo vị trí, nó chọn theo thứ khác mà ông chưa nhìn ra.
- Tối nay thầy tính sao. Nhà cháu còn tám con trong chuồng, đêm nay cháu không ngủ được nữa đâu.
- Tối nay chưa tính chuyện bắt. Tối mai, tôi sẽ rủ trưởng bản Sơn cùng anh Khăm đây, chọn một điểm cao ở đầu bản mà canh trọn đêm. Nó đã bay qua mái hai nhà rồi, tôi muốn tận mắt nhìn nó bay một lần cho rõ hình rõ dạng, thay vì chỉ nhìn dấu nó để lại.
Khăm nghe tới đó liền xin đi cùng, nói nhà anh mất trước, anh có quyền được nhìn thấy nó. Thẳm đồng ý, dặn cả hai người chuẩn bị áo ấm, đuốc không được châm vội, và quan trọng nhất là dù thấy gì cũng không được đuổi theo một mình trong sương. Ông gấp sổ, đứng dậy nhìn đàn trâu bò còn lại của nhà Ơn đang dồn nhau ở góc chuồng xa, thỉnh thoảng lại giật mình vì tiếng lá khô rơi trên mái. Ông nghĩ, gia súc là loài không biết nói, nhưng nỗi sợ của chúng sáng nay rõ ràng hơn mọi lời đồn: chúng đã ngửi thấy mùi của thứ ấy còn vương trong chuồng, và chúng biết thứ ấy sẽ còn quay lại.