MA HÓ CÂY SA MỘC ĐỈNH CỔNG TRỜI - Chương 32: Toán Lâm Tặc Chia Việc

Đầu giờ chiều ngày hai mươi tám tháng mười hai, trong chiếc lán bạt vách nứa dựng sau mỏm đá Cổng Trời. Nguyễn Văn Kiên trải tấm bạt nhỏ ra giữa nền đất…

Nội dung chương

Đầu giờ chiều ngày hai mươi tám tháng mười hai, trong chiếc lán bạt vách nứa dựng sau mỏm đá Cổng Trời. Nguyễn Văn Kiên trải tấm bạt nhỏ ra giữa nền đất của lán và đặt từng món đồ nghề lên đó, lặng lẽ như người bày bàn cờ trước một ván cờ đã tính sẵn nước đi từ nhiều ngày trước. Buổi trưa lặng gió ngoài kia cũng lặng luôn cả trong lán: bốn người đàn ông không ai nói to, không ai cười, chỉ có tiếng kim loại chạm vào nhau khô khốc mỗi khi một món đồ được nhấc lên rồi đặt xuống. Họ đã chờ ngày này từ khi vào bản với vỏ bọc mua dược liệu, đã dò đường, đã giấu đồ nghề, đã cưa thử một cành nhỏ để thăm dò, và chiều nay. Khi người gác của bản vừa rời mỏm đá vì việc nhà, khi mây đen đang kéo về che kín đỉnh đèo, Kiên nói một câu ngắn gọn mở đầu buổi chia việc: làm trong chiều nay, xong trước khi trời tối hẳn.

Kiên là người chia việc, và anh ta chia bằng cái giọng của một thợ cưa chính đã đứng đầu nhiều chuyến xẻ gỗ lén trong rừng sâu. Việc nặng nhất và cũng là việc quyết định nhất, anh ta nhận về mình: cầm cưa máy, đứng sát thân cây, là người duy nhất đặt lưỡi cưa vào gỗ. Anh ta nói rõ không ai khác được chạm vào cưa máy khi máy đã nổ, không ai được đứng ở phía lưỡi cưa văng mùn. Và khi anh ta ra hiệu dừng thì tất cả phải dừng, còn khi anh ta chưa ra hiệu thì dù có nghe thấy tiếng động gì dưới bản cũng không ai được bỏ vị trí. Ba người còn lại nghe mà không ai cãi một lời. Trong toán này, Kiên là người cầm tiền cọc của ông Thành, là người nói chuyện trực tiếp với ông chủ ở Hà Nội. Và cũng là người duy nhất từng xẻ những cây gỗ quý lớn hơn cây này, theo lời anh ta vẫn kể trong những đêm nằm lán chờ thời cơ.

Trần Văn Đức được chia việc giữ dây và thang. Một cuộn dây thừng dài đã nằm sẵn ở góc lán từ hôm chuyển đồ lên núi, cùng một chiếc thang tre gác vào vách đá sau lán. Đức sẽ buộc đầu dây vào phần thân cây phía trên chỗ cưa, vòng dây qua một chạc đá chắc chắn. Giữ căng để khi thân cây bắt đầu nghiêng thì hướng đổ nằm trong tầm kiểm soát của toán, không đổ về phía lán, không đổ xuống đường mòn của bản. Anh ta cũng là người dựng thang, giữ chân thang cho Kiên khi cần cưa ở vị trí cao hơn mặt đất. Và là người đứng gần Kiên nhất trong suốt buổi cưa, gần tới mức nếu có chuyện gì xảy ra với người cầm cưa thì Đức là người đầu tiên phải đỡ lấy. Đức nghe phần việc của mình, gật đầu, rồi lặng lẽ kiểm tra lại từng nút thắt trên cuộn dây, kéo thử từng đoạn thừng qua lòng bàn tay để tìm chỗ sờn, việc mà anh ta làm chậm và kỹ hơn hẳn mọi ngày.

Hoàng Văn Sơn nhận việc khuân vác và giữ can xăng. Sơn là người khỏe nhất toán, vai rộng, quen vác gỗ qua những quãng rừng không có đường xe. Phần việc của anh ta bắt đầu từ lúc cây đổ: xẻ thân thành từng khúc vừa sức vác, khuân từng khúc xuống điểm tập kết ở chân dốc phía sau, nơi chiếc xe bán tải sẽ vòng lên đón khi trời đã tối hẳn. Trước giờ cưa, Sơn giữ hai can xăng ở cửa lán, trông chừng không để xăng đổ ra nền đất gần bếp lửa, và chuẩn bị sẵn dầu nhớt bôi xích cùng mấy chiếc nêm gỗ để chèn vào vết cưa khi cần. Sơn ít nói từ sáng tới giờ. Anh ta chỉ hỏi Kiên một câu duy nhất: tuyết mà đổ xuống giữa chừng thì đường vác gỗ xuống dốc đá có trơn tới mức không đi được không. Kiên đáp tuyết càng tốt, tuyết phủ lên dấu chân và vệt kéo gỗ, sáng mai ai lên cũng chỉ thấy một mỏm đá trắng xóa như chưa từng có người tới. Sơn nghe xong không nói gì thêm, quay ra cửa lán nhìn bức vách mây đen đang hạ thấp, rồi quay vào lặng lẽ sắp lại mấy chiếc nêm gỗ thành một hàng ngay ngắn.

Lý Văn Thắng, người trẻ nhất toán, được chia việc canh ở chân dốc. Thắng sẽ ngồi ở khúc quanh của đường mòn phía sau, chỗ có thể nhìn thấy cả hai hướng lên xuống mà người từ dưới đi lên khó phát hiện ra anh ta trước. Việc của Thắng là canh người của bản: nếu thấy người gác quay lại mỏm đá, thấy trưởng bản dẫn người lên. Hay nghe tiếng còi tre từ dưới bản vọng lên, anh ta phải huýt sáo theo hiệu đã hẹn để cả toán trên mỏm đá kịp dừng tay và rút vào lán. Thắng cũng là người giữ chiếc điện thoại còn sóng duy nhất của toán, để liên lạc với ông Thành khi việc đã xong xuôi. Nghe phân công, Thắng nuốt khan một cái rồi hỏi nhỏ rằng nếu người của bản lên thật thì anh ta phải làm gì ngoài việc huýt sáo. Kiên nhìn thẳng vào mặt người trẻ nhất toán và nói: việc của mày là nhìn và báo, không phải việc đối đầu với ai, bản này có lệ của bản này, mình chỉ lấy gỗ rồi đi, không lấy thêm chuyện gì khác mang về.

Sau khi chia việc xong, bốn người cùng kiểm tra lại chiếc cưa máy, món đồ quyết định của cả buổi chiều. Chiếc cưa được mang từ kho thóc cuối bản lên lán từ mấy hôm trước, bọc trong bao tải phủ rơm, lưỡi cưa còn mới, xích sáng loáng dưới ánh sáng yếu ớt lọt qua khe bạt. Kiên tự tay đổ xăng vào bình, lắc nhẹ cho xăng và nhớt trộn đều, rồi kiểm tra xích cưa bằng cách kéo xích chạy quanh lam cưa bằng tay đeo găng, từng mắt xích một, chậm rãi và thành thạo. Anh ta tra thêm dầu vào lam, siết lại hai con ốc giữ nắp máy, và thử giật dây khởi động hai lần mà chưa cho máy nổ hẳn. Chỉ để nghe tiếng máy bắt lửa rồi tắt, vì hiệu lệnh của toán là chưa tới giờ thì chưa để tiếng cưa vang lên trên mỏm đá. Đức đứng bên cạnh nhìn, bỗng hỏi một câu rất khẽ, khẽ tới mức Sơn ở cửa lán không nghe thấy: cây này khác những cây trước, anh có thấy thế không. Kiên không trả lời ngay. Anh ta đặt chiếc cưa xuống tấm bạt, nhìn qua khe vách nứa về phía thân cây sa mộc đang đứng lặng trong sương phía ngoài lán, rồi nói cây nào cũng là gỗ, gỗ nào cũng có giá của nó. Và giá của cây này là hai tỉ đồng mà ông Thành đã hứa, trong đó năm trăm triệu đã nằm trong tay toán từ mấy hôm nay, không làm thì phải trả lại từng đồng một.

Câu nói về tiền làm cả lán lặng đi một lúc. Mỗi người trong bốn người đều có phần của mình trong khoản tiền ấy, và mỗi người cũng đều hiểu khoản tiền ấy lớn tới mức không ai còn đường lùi dễ dàng nữa. Thắng ngồi ở góc lán, tay mân mê chiếc điện thoại, mắt thỉnh thoảng lại liếc về phía cửa lán như sợ có ai đang đứng ngoài nghe. Sơn xếp xong hàng nêm gỗ, bắt đầu mài lại con dao rựa của mình bằng một hòn đá nhỏ mang theo, tiếng đá chà lên lưỡi dao đều đều và khô khốc. Đức buộc lại nút thắt cuối cùng trên cuộn dây, treo dây lên cọc lán, rồi thử đặt chân lên chiếc thang tre, rung nhẹ để chắc chắn thang không ọp ẹp. Không ai trong bốn người nhắc tới lời dặn của bản về cây thiêng, không ai nhắc tới chuyện nhựa đỏ hay chuyện mù mắt mà người trong bản vẫn kể cho nhau nghe bên bếp lửa. Những chuyện ấy, trong buổi chia việc này, bị gạt ra ngoài lán như một thứ lời kể dành cho người khác, không dành cho những người đã nhận tiền cọc.

Giữa buổi chia việc, Thắng bỗng nhắc tới một điều làm cả lán khựng lại một nhịp: sáng nay người của bản còn ngồi gác ở thềm đá dưới mỏm đá. Hai người, ngồi từ lúc trưa, anh ta nhìn thấy rõ khi vòng qua đường sau mang nước lên lán. Kiên nghe xong, bước tới khe vách nứa nhìn xuống phía thềm đá một lúc lâu, rồi quay vào nói điều mà anh ta vừa nhận ra và cũng là điều cả toán chờ đợi suốt mấy ngày nay. Từ đầu giờ chiều nay, thềm đá chỉ còn một người ngồi, rồi người ấy cũng chống gậy đi xuống bản từ lúc nãy, mỏm đá giờ không còn ai canh nữa. Đức hỏi lại cho chắc rằng có thật không còn người nào của bản ở phía trên này không, và Thắng đáp anh ta đã ngồi ở khúc quanh chân dốc nhìn cả buổi, đường mòn chính vắng tanh, đường sau cũng không một bóng người. Sơn nghe tới đó thì đứng dậy, bắt đầu dỡ tấm bạt che đống đồ nghề ở góc lán. Cả bốn người đều hiểu, không cần ai nói thành lời, rằng khoảng trống người canh mà họ chờ đợi từ ngày dựng lán cuối cùng đã tới, và nó tới đúng vào buổi chiều mà mây đen đang che kín đỉnh đèo.

Khi mọi thứ đã sẵn sàng, Kiên đứng dậy, phủi đất trên đầu gối, nhìn một lượt ba người còn lại và chốt lại giờ giấc lần cuối. Thắng xuống chân dốc trước, ngồi vào vị trí canh khi trời còn sáng để thuộc hết các hướng nhìn. Đức mang dây và thang ra phía gốc cây sau khi có hiệu của Thắng báo đường vắng. Sơn ở lại lán giữ xăng và nêm gỗ, nghe tiếng cưa nổ thì mang đồ ra sau. Còn anh ta, người cầm cưa, sẽ là người bước ra khỏi lán cuối cùng và bước tới gốc cây đầu tiên trong toán khi mọi vị trí đã yên. Kiên nói xong, nhìn ra ngoài trời đang tối dần dưới lớp mây đen và nói câu cuối cùng của buổi chia việc, câu nói mà về sau Thắng còn nhớ rõ từng chữ khi kể lại. Làm xong trước khi trời tối hẳn thì xuống núi trong đêm, tuyết rơi là vừa đẹp, sáng mai mỏm đá này sạch như chưa từng có ai tới.

Chương khác

Xem thêm