MA HÓ CÂY SA MỘC ĐỈNH CỔNG TRỜI - Chương 33: Sùng Bị Chậm Ở Chân Núi
Giàng A Sùng ở nhà với đứa con sốt cao vừa đủ lâu để thấy cơn sốt chịu xuống một nấc. Khăn ấm đổi liên tục trên trán đứa nhỏ, thuốc hạ sốt bắt đầu ngấm,…
Nội dung chương
Giàng A Sùng ở nhà với đứa con sốt cao vừa đủ lâu để thấy cơn sốt chịu xuống một nấc. Khăn ấm đổi liên tục trên trán đứa nhỏ, thuốc hạ sốt bắt đầu ngấm, mồ hôi rịn ra trên trán con và hơi thở của nó đều lại, không còn hổn hển như lúc anh mới bước vào nhà. Mỷ ngồi bên giường con, ngẩng lên nhìn chồng và nói một câu mà anh hiểu là chị đang thả anh về lại với phần việc của mình. Ở nhà đã có chị, sốt đã xuống, anh quay lên mỏm đá đi, đừng để cây đứng một mình trong buổi chiều này. Anh sờ trán con lần cuối bằng mu bàn tay trái, thấy da con đã mát hơn thật, rồi đeo lại túi vải, cầm gậy bằng tay trái và bước ra khỏi nhà khi mây đen đã che kín gần hết bầu trời trên bản. Đồng hồ trong nhà chỉ hơn hai giờ chiều một chút. Theo tính toán của anh, đi nhanh theo đường mòn chính, anh sẽ có mặt ở thềm đá trước ba giờ, còn thừa cả một buổi chiều dài để ngồi canh cùng người thay ca mà trưởng bản hứa cho lên.
Nhưng đường mòn chính hôm nay không còn là đường mòn của mọi ngày. Sùng đi qua đoạn dốc thứ nhất, qua khúc quanh nhìn xuống được mái nhà cuối bản, rồi tới đoạn đường hẹp chạy men theo vách đá, nơi đường mòn thu lại chỉ vừa một người đi và một bên là vực nông phủ đầy cây bụi. Chính ở đoạn ấy, một cây gỗ lớn nằm chắn ngang đường mòn, thân cây đổ chéo từ vách đá phía trên xuống mép vực phía dưới. Tán cành phủ kín toàn bộ lối đi trong một khoảng dài tới mức từ đầu này không nhìn thấy được đầu kia của đoạn đường bị chắn. Anh dừng lại, chống gậy, nhìn thân cây đổ rất lâu. Cây này anh biết: nó là một cây gỗ tạp già đứng ở mép trên của đường mòn, thân đã mục rỗng một phần từ mấy mùa mưa trước, người trong bản vẫn nói sớm muộn gì nó cũng đổ. Nhưng cách nó nằm trên đường mòn chiều nay thì không giống một cây tự đổ vì mục và vì gió chút nào.
Anh bước tới gần, xem kỹ bằng con mắt của một người thợ săn quen đọc dấu vết trong rừng. Gốc cây phía vách đá không bật rễ theo kiểu cây đổ tự nhiên, mà có những vết chặt mới toanh ở phần thân sát gốc, vết chặt chồng lên nhau thành một mặt cắt hình chêm, gỗ còn trắng, mùn còn tươi, chưa kịp ngả màu vì sương. Tán cây phía trên có dấu dây thừng cọ xát vào vỏ, mấy cành lớn bị chặt bớt ở đúng phía làm cho cây khi đổ sẽ ngả chéo xuống đường mòn thay vì ngả vào vách đá. Một vệt đất dài bị cào xới chạy từ phía trên dốc xuống tới gốc cây, dấu của một thân cây đã bị kéo, bị giật cho đổ theo hướng người ta muốn. Sùng đứng yên bên thân cây đổ, trong lòng lạnh dần đi theo từng dấu vết anh đọc được: cây này bị người ta kéo đổ xuống chắn đường từ buổi trưa, có tính toán, có dây thừng, có giờ giấc. Người kéo nó xuống biết rõ đường mòn chính là lối lên mỏm đá nhanh nhất của bản, và biết rõ buổi chiều nay bản sẽ cần tới con đường này.
Anh thử tìm cách qua đoạn đường bị chắn. Trèo qua thân cây thì không khó với một người khỏe mạnh có đủ hai tay, nhưng đoạn chắn dài, cành cây chằng chịt, thân cây phủ một lớp rêu và sương trơn trượt, và bàn tay phải của anh lúc này không nắm được vào bất cứ thứ gì. Anh thử đưa tay phải lên một cành cây ngang tầm ngực, các ngón tay co lại trên vỏ cây rồi tuột ra ngay khi anh vừa dồn sức, cơn đau nhói chạy thẳng lên vai như một lời từ chối dứt khoát của chính cơ thể mình. Chui qua các khoảng trống dưới tán cành cũng không được, vì cành đổ ép sát mặt đường, khoảng trống nào cũng hẹp và đầy cành nhọn chĩa ngược. Đi vòng phía dưới, theo mép vực, là cách cuối cùng trên đoạn này, nhưng mép vực phủ đá vụn và đất ẩm, một người tay phải không dùng được mà trượt chân ở đó thì sẽ lăn xuống tận khe suối dưới chân dốc. Anh đứng lại, thở mạnh, tự buộc mình phải nghĩ như một người gác chứ không phải một người đang hoảng. Quay lại bản gọi thêm người lên cưa dọn cây đổ thì mất ít nhất hai giờ đồng hồ và kéo người của bản vào đúng cái bẫy chậm trễ mà toán trên núi đã giăng ra. Còn một lối khác mà anh biết từ nhỏ: vòng qua vách đá phía tây, lối đi của thợ săn, xa hơn đường mòn chính gần gấp đôi, dốc hơn, nhưng thông thẳng lên tới thềm đá dưới mỏm đá mà không qua đoạn đường bị chắn.
Trước khi rẽ vào lối vòng, anh rút điện thoại ra gọi cho kiểm lâm Nông Văn Quyết. Đây là việc kiểm lâm đã dặn rõ trong buổi sáng: có diễn biến mới thì gọi ngay cho trạm, bất kể giờ giấc. Sùng leo lên mỏm đất cao nhất gần đoạn đường bị chắn, nơi mọi ngày sóng điện thoại bắt được tốt nhất, giơ điện thoại lên ngang đầu bằng tay trái và bấm số của Quyết. Màn hình sáng lên một lúc, vạch sóng nhấp nháy ở mức thấp nhất rồi tắt hẳn. Anh bấm gọi lại lần thứ hai, lần thứ ba, đi dọc mỏm đất từ đầu này sang đầu kia tìm một điểm sóng, nhưng sương muối và mây đen dày đặc trên đầu đã nuốt chửng thứ sóng yếu ớt của vùng núi này. Cuộc gọi không đi được. Tin nhắn anh soạn vội mấy chữ báo cây đổ chắn đường cũng nằm yên trong máy với dấu chờ gửi, không thoát ra khỏi chiếc điện thoại cũ. Anh đứng trên mỏm đất, nhìn màn hình tối dần, và hiểu rằng buổi chiều nay, giữa anh và mọi lực lượng có thể giúp bản, chỉ còn lại đôi chân của chính anh trên lối vòng qua vách đá.
Lối vòng qua vách đá phía tây đón anh bằng một con dốc đứng phủ đá tai mèo và những bụi cây gai mọc sát mặt đường. Ngày thường, đi lối này anh mất chừng một giờ. Chiều nay, với một bàn tay phải không dùng được, mỗi đoạn dốc cần bám tay anh đều phải dừng lại, tìm chỗ đặt gậy, đặt tay trái, rồi mới nhích người lên từng chút một. Mây đen hạ thấp dần theo từng đoạn anh leo, ánh sáng cuối ngày vốn đã yếu vì mùa đông lại bị mây che sớm hơn thường lệ, sương quấn quanh các vách đá làm mặt đá trơn như bôi mỡ. Có một đoạn, anh trượt chân trên một phiến đá nghiêng, cả người đập vào vách đá, may mà tay trái kịp bám vào một rễ cây chìa ra và giữ anh lại ở mép của một cú ngã mà anh không dám nghĩ tiếp. Anh ngồi thở ngay tại chỗ bám ấy, nhìn lớp băng vải ở tay phải đã thấm bẩn vì cọ vào đá. Và tự nhủ phải đi chậm lại, vì một người ngã gãy chân trên lối vòng này chiều nay sẽ không giúp được gì cho cây sa mộc cả.
Đi được nửa lối vòng, anh gặp một rãnh nước nhỏ cắt ngang đường, nước trong rãnh đóng một lớp băng mỏng ở hai bên bờ. Những ngày thường, qua rãnh này chỉ cần hai bước chân dài. Chiều nay anh phải ngồi xuống bờ rãnh, thả gậy sang bờ bên kia trước, rồi chống tay trái xuống mặt đá lạnh buốt mà trườn người qua, đầu gối quần cọ vào đá tới rách một vệt nhỏ. Qua được rãnh, anh ngồi thở một lúc, tự thấy giận chính mình hơn là giận bất cứ ai: giận bàn tay phải vô dụng, giận buổi trưa mình đã rời thềm đá. Và giận cả cái khoảng trống người canh đầu giờ chiều mà anh đã chấp nhận quá dễ dàng khi nói với người anh họ rằng chỉ chừng một giờ đồng hồ thôi. Một giờ đồng hồ ấy, trên mỏm đá này, hóa ra là cả một buổi chiều quyết định.
Càng lên cao, anh càng cố lắng nghe động tĩnh từ phía mỏm đá. Lối vòng này chạy chếch phía dưới mỏm đá một quãng khá xa, gió và vách đá chặn hầu hết âm thanh từ trên đỉnh vọng xuống. Chỉ thỉnh thoảng có một tiếng động mơ hồ lọt qua khe đá rồi tan ngay, không đủ để anh đoán được trên mỏm đá đang yên tĩnh hay đã bắt đầu một việc gì. Sự không biết ấy gặm nhấm anh theo từng bước chân còn hơn cả cơn đau ở tay. Anh đã đọc được dấu vết của một cái bẫy chậm trễ được giăng ra từ buổi trưa, anh đã biết mỏm đá trống người canh từ đầu giờ chiều. Và anh biết bốn người đàn ông trong chiếc lán sau mỏm đá không kéo đổ một cây gỗ xuống đường mòn chỉ để cho vui. Mọi thứ trong buổi chiều này đều đang chỉ về một hướng duy nhất, và đôi chân anh, dù đã cố hết sức trên lối vòng xa nhất của thợ săn, vẫn đang đi chậm hơn cái hướng ấy.
Khi anh leo tới một mỏm đá cao trên lối vòng, từ đó nhìn chếch lên thấy được một phần tán cây sa mộc và khoảng trời phía trên mỏm đá. Anh dừng lại, rút chiếc đồng hồ cũ trong túi áo ra xem bằng ánh sáng cuối ngày còn sót lại. Kim đồng hồ đã chỉ quá bốn giờ chiều từ lâu. Anh tính nhẩm quãng đường còn lại: từ mỏm đá này lên tới thềm đá dưới mỏm đá, đi lối vòng trong sương và trong ánh sáng đang tắt dần, ít nhất cũng phải mất thêm một giờ nữa nếu không có gì cản trở. Cộng cả quãng chậm ở đoạn cây đổ và những đoạn dốc phải bò từng chút vì bàn tay bị thương. Buổi chiều nay anh đã bị chậm đi ít nhất một giờ so với đường mòn chính, một giờ bị đánh cắp một cách có tính toán bởi những người đang ở trên đỉnh núi. Sùng đứng giữa lối vòng, gió bắt đầu nổi lên qua các kẽ đá mang theo hơi lạnh của tuyết sắp đổ, nhìn đồng hồ trong tay một lần nữa. Và biết rõ ràng một điều mà anh không muốn biết chút nào: với quãng đường còn lại trước mặt, anh không kịp có mặt ở mỏm đá trước khi trời tối hẳn nữa.