MA HÓ CÂY SA MỘC ĐỈNH CỔNG TRỜI - Chương 31: Trưa Yên Tĩnh Trước Giông Tuyết

Buổi trưa ngày hai mươi tám tháng mười hai trên mỏm đá Cổng Trời yên tĩnh tới mức Giàng A Sùng nghe rõ tiếng thở của chính mình. Anh ngồi ở thềm đá dưới…

Nội dung chương

Buổi trưa ngày hai mươi tám tháng mười hai trên mỏm đá Cổng Trời yên tĩnh tới mức Giàng A Sùng nghe rõ tiếng thở của chính mình. Anh ngồi ở thềm đá dưới mỏm đá cùng người anh họ được phân ca chiều, đúng vị trí hai người đã bàn với trưởng bản Hạng A Dì từ lúc trưa. Lưng tựa vào một phiến đá khuất gió, gói cơm nắm vợ gói đặt trên đầu gối, cây gậy chống ở bên tay trái. Bàn tay phải của anh vẫn băng vải trắng, mu bàn tay sưng tím dưới lớp băng, các ngón tay co lại được một nửa rồi khựng lại vì đau. Nên từ sáng tới giờ mọi việc cần cầm nắm anh đều làm bằng tay trái, chậm chạp và vụng về hơn hẳn ngày thường. Từ thềm đá này nhìn lên, cây sa mộc đứng sừng sững trên đỉnh mỏm đá, thân thẳng như ngọn giáo chọc vào lớp mây thấp, nửa thân cháy đen vì vết sét năm xưa quay về phía hai người ngồi như một lời nhắc không cần nói thành tiếng.

Điều lạ đầu tiên của buổi trưa hôm ấy là gió. Suốt mấy ngày sương muối vừa qua, gió trên Cổng Trời chưa lúc nào ngừng hẳn: nó luồn qua các kẽ đá, rung những cành cây khô, thổi sương thành từng vệt mỏng bay ngang mặt người ngồi gác. Trưa nay gió bỗng lặng đi một cách khó hiểu. Lá trên những bụi cây quanh thềm đá không lay, khói bếp từ dưới bản dâng thẳng lên một đoạn rồi tan ngay trong không khí đặc quánh. Và mặt đá dưới chân hai người lạnh theo một kiểu khác hẳn cái lạnh của gió: lạnh từ trong đá lạnh ra, thấm qua đế giày, qua lớp áo bông, đi thẳng vào xương sống của người ngồi lâu. Sùng đưa tay trái lên ngang mặt để thử gió, rồi hạ xuống, nói khẽ với người anh họ rằng trưa nay núi im quá. Người anh họ gật đầu, đáp rằng những ngày đi chăn dê trên sườn núi, trước khi trời đổ tuyết lớn, núi cũng im đúng như thế này, im tới mức dê không buồn kêu, chim không buồn bay, chỉ có mây là kéo về mỗi lúc một thấp.

Mây đen quả thật đang kéo về từ phía Đồng Văn. Từ lúc hai người lên tới thềm đá, chân trời phía ấy còn là một dải xám nhạt, vậy mà chỉ qua một bữa cơm nắm ăn chậm rãi. Dải xám đã sẫm thành một bức vách mây đen kịt, mép mây cuộn lại và hạ thấp dần xuống các đỉnh núi xa, nuốt chửng từng đỉnh một theo hướng gió cũ. Sùng nhìn bức vách mây ấy rất lâu. Anh là người đi rừng từ nhỏ, thuộc từng cơn gió đổi chiều trên mỏm đá này, và anh biết mây kéo về kiểu đó không phải mây của một trận mưa rào qua nhanh. Mà là mây của một đêm tuyết lớn, thứ tuyết sẽ phủ kín đường mòn, lấp các lối xuống núi và giữ người ta lại trên đỉnh Cổng Trời lâu hơn họ tính. Trong lòng anh chợt dấy lên một ý nghĩ khó chịu: nếu chiều nay có việc gì xảy ra trên mỏm đá, tuyết lớn sẽ cắt đứt mọi đường đi lại giữa mỏm đá và bản, giữa bản và trạm kiểm lâm dưới Quản Bạ. Anh nói ý nghĩ ấy với người anh họ, và hai người nhất trí hễ thấy tuyết bắt đầu rơi dày là phải thổi còi tre gọi thêm người của bản lên thềm đá ngay, không đợi tới khi đường đã lấp.

Gần đầu giờ chiều, người anh họ nhận được tin nhắn của người nhà qua chiếc điện thoại mang theo: đàn dê của nhà anh ta ốm cả lượt từ sáng. Hai con dê mẹ bỏ ăn, nằm thở khò khè trong chuồng, người nhà ở nhà một mình lo không xuể vì còn phải trông hai đứa nhỏ. Người anh họ nhìn Sùng, vẻ mặt khó xử thấy rõ. Anh ta là người được trưởng bản phân ca gác cùng Sùng trong buổi chiều quyết định này, và chính anh ta cũng hiểu buổi chiều nay không phải buổi chiều thường. Nhưng đàn dê là cả gia sản của một nhà người H'Mông trên cao nguyên đá, dê ốm không ai trông trong một buổi chiều lạnh thế này có thể chết cả đàn trước khi trời tối. Sùng suy nghĩ một lúc, rồi nói anh họ cứ về lo đàn dê, phần gác ở thềm đá để mình anh ngồi tới khi có người khác lên thay. Anh nói thêm rằng hai người đã hẹn trưởng bản sẽ cho người lên thay ca vào giữa buổi chiều, khoảng trống giữa hai ca chắc chỉ chừng một giờ đồng hồ. Và trong một giờ ấy anh sẽ ngồi yên ở thềm đá, không lên sát gốc cây, đúng như lời đã hứa với vợ và với kiểm lâm.

Người anh họ còn chần chừ thêm một lúc, dặn đi dặn lại rằng nếu nghe thấy bất cứ động tĩnh gì lạ trên mỏm đá thì Sùng phải thổi còi ngay, đừng tự mình leo lên xem như chiều hôm qua. Rồi anh ta khoác áo, chống gậy đi xuống đường mòn, bóng người khuất dần sau khúc quanh phủ sương. Thềm đá chỉ còn lại một mình Sùng với gói cơm ăn dở, chiếc còi tre đeo ở cổ và cây sa mộc đứng lặng phía trên. Anh ngồi thêm chừng nửa giờ nữa trong cái im lặng mỗi lúc một dày. Không có tiếng người từ phía lán trại sau mỏm đá vọng xuống, không có tiếng búa, tiếng dao như mấy hôm trước. Sự im lặng ấy, thay vì làm anh yên lòng, lại làm anh bồn chồn theo cái cách của một người thợ săn nghe rừng bỗng ngừng mọi tiếng động quen thuộc: rừng chỉ im như vậy khi có một điều gì đó lớn hơn đang tới gần.

Đúng lúc anh định đứng dậy đi một vòng quanh thềm đá cho đỡ tê chân, chiếc điện thoại trong túi áo rung lên. Sùng Thị Mỷ gọi, giọng chị qua lớp sóng yếu nghe vừa lo vừa cố giữ bình tĩnh: đứa con nhỏ của hai vợ chồng sốt từ đầu giờ chiều, trán nóng hầm hập, người lả đi, uống nước cũng nôn ra. Chị đã đắp khăn ấm, đã cho con uống thuốc hạ sốt của trạm y tế bản còn giữ trong tủ, nhưng cơn sốt chưa chịu xuống, và chị ở nhà một mình với con trong khi ngoài trời mây đen đang kéo kín. Chị nói chị không muốn gọi anh về, vì chị biết buổi chiều nay anh đang ngồi ở đâu và vì việc gì, nhưng đứa nhỏ cứ gọi tên cha trong cơn mê sảng, và chị sợ một mình không xoay xở nổi nếu con sốt cao hơn nữa. Sùng đứng giữa thềm đá, điện thoại áp vào tai bằng tay trái, nhìn lên cây sa mộc trên đỉnh mỏm đá, rồi nhìn xuống con đường mòn hun hút về phía bản. Bàn tay phải băng vải của anh nhói lên một cơn đau âm ỉ như nhắc anh rằng ngay cả việc bế con lúc này anh cũng chỉ làm được bằng một tay.

Anh cân nhắc rất nhanh, bằng tất cả những gì anh biết về buổi chiều hôm nay. Người anh họ đã về lo đàn dê. Trưởng bản đang ở dưới bản lo việc trình báo với xã và chờ tin kiểm lâm, theo lời hẹn sẽ cho người lên thay ca vào giữa buổi chiều. Từ thềm đá này xuống tới nhà anh, đi nhanh cũng mất gần một giờ đường dốc. Nếu anh về xem con rồi quay lên ngay, anh vẫn kịp có mặt ở thềm đá trước khi trời tối hẳn, trước cái giờ mà chính anh cũng không dám gọi tên trong đầu nhưng cả bản đều hiểu là giờ nguy hiểm nhất. Còn nếu anh ngồi lại đây, đứa con sốt cao ở nhà với một mình mẹ nó sẽ là một canh bạc khác mà anh không gánh nổi. Cuối cùng anh nói với vợ rằng anh về ngay, dặn chị cứ giữ khăn ấm trên trán con, và trước khi tắt máy, anh làm một việc mà sau này anh kể lại với một giọng rất chậm. Anh đứng thẳng trên thềm đá, nhìn lên gốc cây sa mộc và nói to một mình, như nói với cây, rằng anh chỉ xuống núi một lát rồi quay lên ngay, xin cây cứ đứng yên đó chờ anh.

Trước khi bước xuống, anh còn làm thêm hai việc theo thói quen của người đi gác. Việc thứ nhất, anh thổi thử chiếc còi tre một tiếng ngắn về phía bản để báo vị trí, và nghe tiếng còi của người gác ở đầu đường mòn phía dưới đáp lại cũng một tiếng ngắn, nghĩa là đường xuống vẫn có người của bản trông chừng. Việc thứ hai, anh leo lên mỏm đá nhỏ bên cạnh thềm đá, nhìn một lượt về phía lán trại sau mỏm đá bằng con mắt trần. Mái bạt của lán nằm im trong sương, cửa lán đóng, không khói bếp, không bóng người đi lại, lặng như một chiếc lán bỏ không. Chính cái lặng ấy làm anh do dự thêm một nhịp nữa trên mỏm đá nhỏ. Anh tự nhủ toán người lạ ở ngay sau lưng cây mà trưa nay không một tiếng động, hoặc là họ đã xuống núi hết, hoặc là họ đang chờ một điều gì đó mà chỉ họ mới biết giờ giấc. Anh không có cách nào kiểm chứng được điều thứ hai mà không phá lời hứa ngồi yên ở thềm đá. Nên anh ghi nhớ giờ giấc của buổi trưa lặng gió này vào cuốn sổ tay đi rừng, ghi rõ mỏm đá trống người canh từ đầu giờ chiều, rồi mới quay người đi xuống.

Sùng thu gói cơm, đeo túi vải lên vai, chống gậy bằng tay trái và đi xuống đường mòn. Đường xuống núi trưa nay vắng lặng một cách khác thường. Mọi ngày, dọc đường mòn vẫn có tiếng chim sâu lục lọi trong các bụi cây khô, tiếng gà rừng gáy xa, thỉnh thoảng tiếng chuông cổ dê của nhà nào chăn trên sườn núi vọng lại. Trưa nay không còn một tiếng nào trong số đó. Anh đi qua khúc quanh thứ nhất, không nghe tiếng chim. Qua khúc quanh thứ hai nhìn xuống được mái nhà của bản, vẫn không nghe tiếng chim. Xuống được nửa đường, khi mỏm đá đã khuất hẳn sau lưng và bức vách mây đen phía Đồng Văn đã che kín nửa bầu trời, anh dừng lại một nhịp giữa đường mòn và nhận ra điều làm sống lưng anh lạnh đi còn hơn cả gió núi. Từ mỏm đá phía sau anh cho tới bản làng phía trước, cả sườn núi rộng lớn này không còn một tiếng chim nào nữa. Như thể mọi con chim trên núi đã biết trước một điều gì sắp xảy ra và lặng lẽ rời đi từ lúc nào anh không hay biết.

Chương khác

Xem thêm