MA TRÀNH HỔ XÁM THẠCH THÀNH - Chương 9: Bóng Người Không Bóng Đổ
Rạng sáng hai mươi tám tháng mười một, sương dày đặc hơn mọi buổi sáng trước đó trong mùa đông năm ấy. Hà Văn Thao dậy từ lúc trời còn tối, khi tiếng gà…
Nội dung chương
Rạng sáng hai mươi tám tháng mười một, sương dày đặc hơn mọi buổi sáng trước đó trong mùa đông năm ấy. Hà Văn Thao dậy từ lúc trời còn tối, khi tiếng gà đầu tiên chưa gáy. Ông không đánh thức vợ con. Ông khoác áo bông dày, quấn khăn kín cổ, cầm gậy tre rồi lặng lẽ xuống cầu thang, ra khỏi nhà sàn khi cả bản Bưa còn chìm trong giấc ngủ và sương trắng. Ông định ra bìa rừng phía tây xem lại lối mòn lên nương, nơi Hà Văn Bổng đặt bẫy kẹp hai đêm trước, và xem thêm đoạn đường vòng của hổ ở gần Gò Trành trước khi trai bản ra đồng làm sương tan mất dấu.
Đất ngoài ngõ lạnh cứng dưới dép rơm. Sương muối bám trắng trên hàng rào tre, trên tàu lá chuối, trên cả vai áo của ông chỉ sau một quãng đường ngắn. Thao đi rất khẽ, bước chân của người thợ săn già dù tuổi đã cao vẫn êm và chắc, không làm gãy cành khô, không đá vào sỏi. Tới mép bãi cỏ phía tây, ông dừng lại sau một lùm cây rậm, đứng yên nghe ngóng rừng sáng sớm. Không có tiếng chim. Không có tiếng gió. Chỉ có sương rơi rất nhẹ trên lá khô và hơi thở của chính ông phả ra thành khói trắng rồi tan ngay.
Chính trong sự im lặng ấy, ông nhìn thấy con hổ.
Ở phía xa, trên mô đất cao mà dân bản gọi là Gò Trành, sương đang tan dần ở chỗ cao nhất, để lộ một khoảng đất trống và triền cỏ ngả màu xám trong ánh sáng yếu ớt đầu ngày. Một hình thù khổng lồ đang đi qua mô đất, chậm rãi, ung dung, từ phía rừng rậm hướng về phía lối mòn xuống bản. Thao nín thở, tay nắm chặt gậy tre, mắt không rời khỏi hình thù ấy. Đó là một con hổ lớn chưa từng thấy trong đời ông. Thân nó dài và nặng, vai cao, lông màu xám tro pha những vệt đen mờ, thứ màu lông lạ lùng hòa lẫn vào sương và đá xám của núi Thạch Thành, khiến nó lúc hiện lúc ẩn khi di chuyển. Đầu nó to, bước đi không một tiếng động, dù thân hình nặng nề đến thế. Mỗi bước chân của nó đặt xuống đều có chủ ý, êm như mèo lớn, nhưng sức nặng đè lên cỏ làm cỏ rạp xuống thành một vệt rõ ràng phía sau.
Nhưng điều làm Thao đứng chết lặng, làm máu trong người ông như ngừng chảy một nhịp, không phải là kích thước của con hổ. Mà là thứ đi phía trước mũi nó.
Cách đầu hổ chừng vài bước chân, có một bóng người đang lướt đi. Bóng ấy gầy, cao vừa phải, dáng hơi cúi, màu xám nhạt như được kết bằng sương và tro, không rõ mặt, không rõ áo quần chi tiết. Chỉ thấy một hình người mong manh di chuyển phía trước con hổ khổng lồ như người dẫn đường quen thuộc trong rừng. Bóng đi không vội, không sợ hãi, không hề quay đầu lại nhìn hổ. Con hổ đi sau bóng ấy, bước chân của nó chỉnh theo hướng bóng đi, khi bóng hơi lệch sang trái thì hổ cũng lệch sang trái, khi bóng đi thẳng qua khoảng đất trống thì hổ cũng đi thẳng theo. Cảnh tượng ấy diễn ra trong im lặng tuyệt đối, giữa sương sớm lạnh buốt, trên mô đất cao nhìn xuống bản Bưa còn đang ngủ yên.
Thao dụi mắt, tưởng sương làm mắt già của mình hoa lên. Ông nhìn lại, nhìn rất kỹ xuống mặt đất dưới chân bóng người ấy, nơi ánh sáng đầu ngày dù yếu cũng đủ để mọi vật có hình đều phải đổ bóng xuống đất. Dưới chân con hổ, có một cái bóng lớn sẫm màu di chuyển theo thân nó trên mặt cỏ. Dưới chân những thân cây quanh mô đất, cũng có bóng đổ dài. Chỉ riêng dưới chân bóng người gầy xám kia, mặt đất trống trơn. Không có bóng đổ. Bóng người lướt đi trên cỏ ướt sương mà cỏ dưới chân nó gần như không rạp xuống, như nó không có sức nặng, không thuộc về mặt đất này.
Ông nhớ lại ngay lời mình vừa kể ở sân đình mười một ngày trước, lời về cấm kỵ thứ hai của người đi rừng đêm, thấy bóng người không có bóng đổ thì không lại gần. Lời ấy, khi ông kể cho dân bản nghe, vẫn còn là lệ xưa, là truyền thuyết. Bây giờ, lệ xưa ấy đang đứng trước mắt ông trên Gò Trành, trong sương sớm, dẫn đường cho con hổ lớn nhất vùng núi này. Tay ông run lên, không phải cái run thường ngày của tuổi già, mà là cái run của người thợ săn vừa chạm vào một sự thật vượt ngoài mọi kinh nghiệm săn bắn của mình. Ông muốn gọi tên ai đó, muốn có người thứ hai cùng nhìn thấy để chứng thực rằng mắt ông không lầm, nhưng cổ họng ông khô cứng, và lý trí của người đi rừng giữ ông đứng yên tuyệt đối sau lùm cây. Chỉ một tiếng động nhỏ lúc này, con hổ kia quay đầu lại, thì khoảng cách vài trăm bước chân cũng không cứu được một ông già tay run cầm gậy tre.
Bóng người gầy xám dẫn hổ đi hết khoảng đất trống trên Gò Trành, rồi từ từ khuất vào triền rừng phía bên kia mô đất, nơi sương còn dày nhất. Con hổ đi theo sau, thân hình xám tro của nó lẫn dần vào sương và bóng cây, cuối cùng chỉ còn tiếng cỏ rạp rất khẽ rồi im hẳn. Cả quá trình chỉ kéo dài trong ít phút ngắn ngủi, nhưng với Thao, nó dài như một canh giờ. Khi mô đất trống trở lại, chỉ còn sương trắng và cỏ ướt, ông vẫn đứng yên sau lùm cây thêm một lúc lâu nữa, đợi cho tim mình đập chậm lại, đợi cho đôi chân hết run mới dám bước ra.
Ông không lần theo hổ vào rừng. Ông quay về bản ngay, đi nhanh hơn lúc đi, nhưng vẫn cố giữ bước chân êm để không làm kinh động điều gì còn lảng vảng quanh bìa rừng. Trên đường về, đầu óc người thợ săn già quay cuồng với những điều mắt ông vừa thấy. Ông tự hỏi mình đi hỏi lại, có phải sương sớm đánh lừa mắt già không, có phải ông vì nghe tiếng khóc, vì kể chuyện ma trành, vì lo nghĩ nhiều ngày mà sinh ra ảo giác không. Ông là người tin vào dấu vết, ông tự trách mình không có bằng chứng gì ngoài đôi mắt sáu mươi ba tuổi trong sương dày. Nhưng hình ảnh bóng người không bóng đổ đi trước mũi hổ, và cách con hổ chỉnh bước theo bóng ấy, thì rõ ràng đến mức ông không thể tự dối mình rằng không có gì xảy ra trên Gò Trành sáng nay.
Về tới đầu bản, mặt trời vẫn chưa lên hẳn, khói bếp trong các nhà mới bắt đầu bốc lên. Thao đứng lại ở ngõ nhà mình, nhìn xuống đôi bàn tay còn đang run, rồi ngẩng lên nhìn dãy núi phía tây chìm trong sương. Ông biết mình vừa nhận được một manh mối lớn nhất kể từ khi con hổ xuống bản, một manh mối không in trên đất, không đo được bằng gang tay. Nhưng nó khớp một cách đáng sợ với lệ xưa ông kể, với tiếng khóc ngoài bìa rừng, với đường vòng khôn ngoan của hổ. Ông quyết định chưa nói ngay với dân bản, vì một lời nói chưa có chứng cứ rõ ràng từ miệng ông lúc này sẽ làm cả bản hoảng loạn hoặc sẽ làm trò cười cho những người trẻ không tin. Ông cần thêm thời gian, thêm dấu vết, thêm một lần nhìn nữa nếu trời cho. Nhưng trong lòng ông, từ buổi sáng sương dày trên Gò Trành ấy, mọi chuyện đã khác hẳn. Con hổ xám ở núi tây không còn đi một mình trong rừng nữa, ít nhất là trong con mắt của người thợ săn già vừa tận mắt nhìn thấy bóng dẫn đường không có bóng đổ của nó.
Cả buổi sáng hôm ấy, Thao làm việc ở sân đình cùng trai bản mà tâm trí không lúc nào rời khỏi Gò Trành. Ông kiểm tra lại từng bó chông tre mới vót, xem từng mũi chông có nhọn đều không, góp lời về chỗ nên cắm thêm cọc đánh dấu quanh miệng hầm. Nhưng mỗi khi có ai hỏi ông sao hôm nay ít nói thế, ông chỉ cười trừ, bảo đêm qua sương xuống nặng nên người già khó ngủ. Ông không thể kể điều mình thấy cho những người trẻ này nghe lúc này. Ông hiểu quá rõ, một câu chuyện về bóng người dẫn đường cho hổ, kể ra từ miệng ông trong lúc dân bản đang căng thẳng vì mất trâu, sẽ lan đi rất nhanh và biến dạng còn nhanh hơn. Người tin thì hoảng loạn, cho rằng bẫy nào cũng vô ích. Người không tin thì cười ông già lẩm cẩm, mắt mờ thấy bậy trong sương. Cả hai phản ứng ấy đều làm hại việc trị hổ mà cả bản vừa mới bắt tay vào làm.
Cho nên ông giữ kín, và tự mình quay lại bìa rừng một lần nữa vào lúc gần trưa, khi nắng đã lên và sương đã tan hết trên Gò Trành. Ông đứng ở đúng khoảng đất trống nơi buổi sáng ông thấy hổ đi qua, cúi xuống xem xét mặt cỏ và nền đất từng tấc một. Dấu chân hổ còn đó, in rõ trên đất ẩm, bốn dấu lớn đi qua khoảng trống theo một đường gần như thẳng, hướng từ rừng rậm sang phía lối mòn. Ông đo lại dấu, đối chiếu với những dấu trước, khẳng định không sai, đó là cùng một con hổ xám khổng lồ. Nhưng đi cùng hàng dấu chân hổ ấy, trên khắp khoảng đất trống mà ông xem xét tỉ mỉ đến mức quỳ cả xuống nền đất lạnh, ông không tìm thấy bất cứ một dấu chân người nào, dù là dấu mờ nhất. Cỏ ở phía trước mũi hướng đi của hổ, nơi bóng người gầy xám lướt qua lúc rạng sáng, chỉ hơi rạp xuống một vệt rất nhẹ, không thành hình bàn chân, không có gót, không có ngón. Đúng như một làn sương dày hơn bình thường vừa lướt qua mặt cỏ rồi tan đi.
Thao đứng dậy, phủi đất ở đầu gối, nhìn khoảng đất trống lần cuối. Bằng chứng của ông, nếu gọi là bằng chứng, chỉ là hàng dấu chân hổ đi thẳng qua Gò Trành và một vệt cỏ rạp không thành dấu ở phía trước nó. Đem điều ấy ra nói với ai, người ta cũng có thể bảo gió sớm làm cỏ rạp. Nhưng người thợ săn già tin vào đôi mắt của mình, đôi mắt đã nhìn dấu vết rừng núi suốt một đời người và chưa từng bịa ra một con thú không có thật. Ông quay về bản, trong lòng đã quyết, từ nay mọi hầm chông, mọi bẫy kẹp của bản đặt ra, ông sẽ xem xét với một con mắt khác hẳn trước đây. Ông sẽ không chỉ tính đường đi của hổ, ông sẽ tính cả đường đi của kẻ vô hình đi trước nó, kẻ không để lại dấu chân, không có bóng đổ. Và dường như biết rõ từng lối mòn, từng chỗ đặt bẫy của người trong bản này như lòng bàn tay của chính nó vậy.