MIÊU QUỶ CHỐN HẬU ĐÌNH - Chương 48: Triều Nghị
Lục Tử Khiêm không có mặt trong mọi buổi triều nghị bàn về bản tấu của mình. Nhưng từng lời tranh cãi quan trọng đều được ghi lại trong biên bản của Ngự…
Nội dung chương
Lục Tử Khiêm không có mặt trong mọi buổi triều nghị bàn về bản tấu của mình. Nhưng từng lời tranh cãi quan trọng đều được ghi lại trong biên bản của Ngự sử đài và đưa về tay ông trong những ngày cuối tháng Năm và đầu tháng Sáu.
Đó là cách triều đình xử lý những vụ việc vừa động đến nội đình, vừa động đến phủ Thừa tướng, lại vừa mang hai chữ tà thuật mà ai cũng muốn tránh nói to. Không ai muốn đứng ra giữa triều đường mà kể chuyện một con mèo. Nhưng bản tấu đã dâng. Hồ sơ đã đủ. Và một tờ nhận tội có dấu riêng của chính Thừa tướng đang nằm kèm trong phong bì. Vụ án không còn là lời đồn ở chợ nữa. Nó đã là giấy tờ của triều đình.
Hướng đầu tiên lên tiếng là hướng ém nhẹm.
Những người theo hướng này nói năng rất chừng mực. Họ không phủ nhận hồ sơ. Họ không dám phủ nhận, vì hồ sơ có sổ kho, có y lý, có vật chứng, có lời khai và có cả xương mèo được đối chiếu khớp nhau. Họ chỉ nói rằng sự thật không nhất thiết phải được công bố. Triều đình đã từng xử lý êm một vụ tương tự trong nội đình năm trước. Việc ém nhẹm khi ấy đã giữ được thể diện cho hoàng tộc và cho cả triều. Nay phủ Thừa tướng cũng là cột trụ của triều đình. Nếu công khai ban chiếu cấm một thứ tà thuật mà dân chúng phần lớn chưa từng nghe tên, chẳng phải chính triều đình sẽ dạy cho thiên hạ biết tới nó sao? Kẻ gian nghe chiếu, thay vì sợ, lại đi tìm cách học. Người dân nghe chiếu, thay vì yên, lại đồn thổi thêm trăm chuyện ma quỷ khác.
Lập luận ấy không yếu. Nó thắng thế trong hai ngày đầu.
Khiêm đọc biên bản ở Ngự sử đài, tay lật từng trang, lòng nặng dần. Ông đã lường trước hướng ém sẽ mạnh. Nó mạnh vì nó khoác áo lo cho thiên hạ. Nó mạnh vì nó cho mọi người một lối ra dễ dàng: chôn vụ án này xuống như đã chôn vụ trước, giáng chức một vài người trong im lặng. Lưu đày một bà lão bán mèo ở chợ đêm, rồi để Trường An quên đi như quên mọi chuyện sau cổng các phủ lớn.
Nếu hướng ém thắng, chính thất phủ Thôi vẫn sống, kẻ nuôi vẫn đã chết, Hắc Bà vẫn bị xử. Nhưng sẽ không có chiếu cấm. Sẽ không có lời cảnh cáo cho những hậu đình khác, những phủ đệ khác, những người đàn bà khác đang bị dẫn ra chợ quỷ trong những chuyến đi chùa cầu tự. Và quan trọng hơn, sẽ không có một văn bản nào của triều đình nói rằng việc này là tội. Nó sẽ chỉ là một tai nạn kín trong một nhà quan.
Ngày thứ ba, hướng ban chiếu bắt đầu phản công.
Người của Ngự sử đài đọc lại hồ sơ trước triều nghị, lần này đọc chậm và đọc tới những chi tiết mà hướng ém muốn lướt qua. Chín đêm vàng bay khớp chín cơn đau. Máu nôn đen tanh như máu mèo. Hai lần bóng đầu mèo mình người trên mái ngói có nhân chứng. Hai lần thử nghiệm chu sa bốc khói xanh. Hũ sành, bàn thờ tà, vật dẫn là tóc và móng của chính thất. Sổ hàng của chợ quỷ. Vòng cổ và phần xương còn thiếu khớp với bộ xương trong hũ. Mỗi chi tiết được đọc lên, căn phòng nghị sự lại lặng đi một chút.
Nhưng chi tiết làm cán cân nghiêng hẳn không phải là xương mèo hay khói xanh.
Đó là câu nói lỡ miệng của Thôi Cảnh.
Biên bản ghi lại rằng khi đòi rút mật chỉ, Thừa tướng đã nói một câu ám chỉ triều đình vừa ém một vụ mèo lớn hơn nhiều. Câu nói ấy, khi sự việc mới xảy ra, chỉ là một lời dọa trong cơn giận của một ông chồng muốn đuổi ngự sử ra khỏi nhà mình. Nay đặt trước triều đình, nó trở thành bằng chứng rằng người đứng đầu phủ đã biết tính chất của vụ việc từ rất sớm. Ông biết đây không phải bệnh thường. Ông biết triều đình từng có tiền lệ. Ông biết, và ông vẫn chọn ém.
Ngay sau chi tiết ấy, tờ nhận tội của Thôi Cảnh được đọc lên.
Căn phòng im lặng theo một cách khác hẳn. Người ta có thể tranh cãi với một ngự sử hàn môn xới tung hậu đình nhà người khác. Người ta khó tranh cãi hơn nhiều với chính Thừa tướng, khi ông tự tay ký rằng mình không tề gia, bịt miệng lang trung, cản trở mật chỉ và xin chịu tội. Khi người đứng đầu phủ còn tự nhận tội, triều đình không còn lý do gì để ém thay cho ông ta nữa. Ém nhẹm lúc này không còn là bảo vệ thể diện của họ Thôi. Nó sẽ là triều đình tự tay che đậy một tội mà chính người có tội đã khai ra.
Khiêm đọc tới đoạn biên bản này ở Ngự sử đài vào buổi tối, một mình dưới đèn. Ông nhớ lại buổi chiều Văn Hiến ôm phong bì rời phủ. Ông nhớ câu nói mà Văn Hiến truyền lại: ta ký vì nó đúng. Một tờ giấy ký đúng lúc đã làm được việc mà mấy tháng điều tra suýt không làm nổi. Nó khóa miệng hướng ém bằng chính thể diện mà hướng ém muốn bảo vệ.
Từ đó, cuộc tranh cãi đổi chiều.
Phe ban chiếu nói, và lần này nói thắng thế: tà thuật này sống được nhờ im lặng. Nó sống trong phủ Độc Cô năm trước nhờ im lặng. Nó sống trong phủ Thôi năm nay nhờ im lặng. Nếu triều đình tiếp tục im lặng, lần thứ ba nó sẽ sống trong một phủ khác, với một chính thất khác, một con mèo khác bị bắt trộm từ một mái nhà nghèo khác. Ban chiếu không phải để dạy dân chúng biết tới tà thuật. Ban chiếu là để kẻ nào đang nuôi, kẻ nào sắp nuôi, kẻ nào bán mèo và bán cách nuôi, đều biết triều đình đã gọi tên tội này và đã định sẵn hình phạt nặng nhất cho nó.
Có người vẫn hỏi, hình phạt nặng tới mức nào là đủ? Có người nói chỉ cần xử kẻ nuôi và kẻ bán. Có người nói gia sản tà đạo phải tịch thu để cắt đường tiền bạc của chợ quỷ. Có người nói không răn đe tận gốc, các phủ lớn sẽ lại dùng tiền và gia pháp để chôn vụ việc.
Khiêm không có mặt để nghe đoạn bàn về hình phạt, nhưng biên bản ghi lại kết luận được trình lên: kẻ nuôi Miêu Quỷ sẽ bị xử theo tội nặng nhất, tru di tam tộc, để tuyệt giống tà thuật trong thiên hạ. Ông đọc dòng ấy và ngồi lặng rất lâu. Ông biết rõ hình phạt trong chiếu chỉ sắp ban sẽ không thi hành lên bất kỳ người nào trong vụ án này: kẻ nuôi đã chết vì ngải quật. Người nhà của bà ta không bị xử theo chiếu mới, đứa trẻ tám tuổi trong phủ Thôi đang được chính thất nuôi dưỡng. Chiếu chỉ là luật cho những vụ về sau, không phải bản án ngược về quá khứ. Nhưng hai chữ tru di vẫn nặng như đá. Nó cho thấy triều đình đã sợ thứ tà thuật này tới mức nào, sau hai lần nó suýt làm rung nội đình và phủ tể tướng.
Trong những ngày chờ kết quả, Khiêm vẫn tới Ngự sử đài làm việc như thường. Ông tự tay kiểm tra lại kho vật chứng một lần cuối: hũ sành đã vỡ được gói giữ các mảnh chính, hộp gỗ sau chuồng ngựa niêm phong riêng, vòng cổ của con mèo đặt trong một túi vải có nhãn ghi tên góa phụ chủ cũ. Một thư lại trẻ hỏi ông vì sao triều đình đã có biên bản đầy đủ rồi mà đại nhân vẫn phải xuống kho nhìn lại từng món. Ông đáp rằng giấy tờ là thứ người ta sẽ đọc trong triều nghị, nhưng vật chứng là thứ nhắc người làm án nhớ mình đang nói về những sinh linh và những mất mát thật, không phải những dòng chữ tranh cãi cho vui miệng. Thư lại nghe xong, từ đó mỗi lần chép biên bản đều cẩn thận hơn trước.
Cũng trong những ngày ấy, tin đồn ngoài chợ đã bắt đầu chạy trước chiếu chỉ. Người ta kể với nhau những phiên bản méo mó của vụ án: mèo thành tinh ăn vàng, thiếp lẽ hóa quỷ, ngự sử mời thần tiên xuống phá án. Khiêm nghe được vài lời qua người đưa thư, chỉ lắc đầu. Ông càng hiểu vì sao Trình Đạo Huyền dặn đừng để vụ này thành chuyện ma quỷ cho dân chúng đồn thổi. Một khi lời đồn thắng hồ sơ, sự thật sẽ chết thêm một lần nữa, lần này chết trong miệng thiên hạ. Đó là lý do bản tấu của ông viết khô khan, chi tiết và không hề tô vẽ: để bất kỳ ai đọc nó cũng phải đi theo sổ sách, chứ không đi theo trí tưởng tượng của mình.
Đêm cuối cùng của đợt triều nghị, bản tấu được trình lên ngự án cùng toàn bộ hồ sơ và tờ nhận tội.
Khiêm nhận được tin vào gần nửa đêm, khi một người đưa thư của Ngự sử đài gõ cửa nhà ông. Tin chỉ có vài dòng. Hoàng đế đã xem tấu, xem hồ sơ, và phê hai chữ lên bản tấu.
Chuẩn tấu.
Hai chữ ấy, trong triều đình, là hai chữ kết thúc mọi tranh cãi. Việc soạn chiếu được giao ngay trong đêm cho các quan chuyên trách, với lệnh phải xong để ban xuống trong tháng Sáu. Ngự sử đài được dặn chuẩn bị phần thi hành: tịch thu gia sản tà đạo trong vụ phủ Thôi, xử lưu đày Hắc Bà, và ghi rõ phần trách nhiệm của các bên liên quan để chiếu vừa xuống là mọi việc phải đi theo.
Khiêm gấp tờ tin lại, đặt nó lên trên chồng hồ sơ sao chép của mình.
Ông không mừng thành tiếng. Trong nhà ông chỉ có một ngọn đèn, một bàn gỗ và những chồng giấy đã theo ông suốt mấy tháng. Vợ ông đã mất ba năm. Không có ai để ông nói câu chúng ta thắng rồi. Và thật ra ông cũng biết thắng lợi này chưa phải đoạn kết. Chiếu xuống sẽ kéo theo phần giá phải trả. Trong thánh chỉ khám phủ ngày mồng ba tháng Năm từng có một dòng chữ nhỏ về trách nhiệm khi phá tà gây chết người. Dòng chữ ấy đã nằm yên trong hồ sơ suốt một tháng. Nay án đã thắng, sẽ có người lôi nó ra.
Nhưng đó là chuyện của những ngày tới.
Đêm nay, lần đầu tiên kể từ đêm rằm tháng Ba, hướng đi của vụ án đã không còn nằm trong tay những người muốn chôn nó xuống nữa. Nó đã nằm trong một chiếu chỉ sắp được viết ra cho cả thiên hạ.
---