MIÊU QUỶ CHỐN HẬU ĐÌNH - Chương 47: Hai Cha Con Và Bản Tấu
Cuối tháng Năm, Thôi Văn Hiến đọc bản tấu hoàn chỉnh trong thư phòng của cha mình, và lần đầu tiên sau nhiều tháng, hai cha con ngồi đối diện nhau mà…
Nội dung chương
Cuối tháng Năm, Thôi Văn Hiến đọc bản tấu hoàn chỉnh trong thư phòng của cha mình, và lần đầu tiên sau nhiều tháng, hai cha con ngồi đối diện nhau mà không có người thứ ba chen vào giữa.
Thư phòng của Thôi Cảnh vẫn giữ nguyên vẻ nghiêm trang của một Thừa tướng đương triều. Kệ sách cao tới trần. Nghiên mực đá đặt ngay ngắn. Những cuốn tấu chương cũ buộc dây xếp theo niên hiệu. Nhưng người ngồi sau bàn đã không còn là người đàn ông từng ra lệnh bịt miệng lang trung và đòi rút mật chỉ của ngự sử nữa. Ông gầy đi, áo quan mặc ở nhà cũng rộng ra, và bàn tay đặt trên mép bàn thỉnh thoảng lại run một cái rất nhẹ mà ông cố giấu bằng cách nắm chặt lấy tay áo.
Văn Hiến đặt bản tấu lên bàn, mở từ trang đầu.
- Đây là bản tấu của Lục ngự sử, đã hoàn chỉnh sau khi bổ sung chợ quỷ và hộp gỗ sau chuồng ngựa. Người của Ngự sử đài cho con đọc trước một bản sao để phủ biết nội dung, vì trong tấu có phần viết về cha và về nhà này. Con muốn cha đọc cùng con trước khi bản chính được dâng lên.
Thôi Cảnh nhìn chồng giấy, không đưa tay ra ngay.
- Nó viết gì về ta?
- Cha tự đọc sẽ rõ hơn con nói.
Ông kéo bản tấu lại gần, bắt đầu đọc.
Văn Hiến ngồi yên nhìn cha đọc. Anh đã đọc bản tấu này một lần ở Ngự sử đài. Anh biết ở những trang nào cha mình sẽ dừng lại lâu. Trang viết về chín đêm vàng bay và sổ kho khớp với nhật ký cơn đau. Trang viết về lang trung Tần Bá Ước bị gọi ra nói chuyện riêng và hồ sơ y lý bị sửa. Trang viết về lần Thôi Cảnh đòi rút mật chỉ, giới hạn ngự sử thêm ba ngày trong khi bệnh của vợ mình đang nặng dần. Và trang khó nhất: trang viết rằng Thừa tướng đã biết trong phủ có điều không thường từ rất sớm. Từng lỡ miệng nhắc tới một vụ mèo lớn hơn trong triều đình vừa bị ém, nhưng vẫn chọn giữ thể diện cho phủ thay vì để quốc pháp vào nhà mình sớm hơn.
Thôi Cảnh đọc tới đó thì dừng lại thật.
Ông đặt tay lên trang giấy, mắt không rời dòng chữ.
- Câu lỡ miệng ấy, nó cũng ghi vào sao?
- Ghi. Lục ngự sử ghi mọi thứ có nhân chứng nghe được. Hôm cha đòi rút mật chỉ, không chỉ có một mình ông ấy nghe.
- Ta nhớ hôm ấy. Ta nói trong lúc giận. Ta tưởng dọa được nó lui ra, ai ngờ chính câu ấy giữ nó ở lại.
Ông cười một tiếng khô, không thành tiếng cười.
- Cả đời ta giữ miệng trước triều đình, chưa từng để lộ một câu không nên nói trong nghị sự. Vậy mà ở nhà mình, vì một người đàn bà nằm bệnh và một người đàn bà khác đang diễn vai hiền, ta lại nói hớ câu nguy hiểm nhất.
Văn Hiến không an ủi cha bằng lời suông. Anh đã qua cái tuổi và qua cả những tháng ngày vừa rồi để còn nói những câu như cha làm vậy cũng vì muốn tốt cho nhà này. Anh biết cha mình làm vậy vì sĩ diện, vì sợ triều đình liên tưởng tới vụ việc trong nội đình năm trước, vì không muốn phủ Thừa tướng trở thành trò cười của Trường An. Những lý do ấy có thật, nhưng chúng không làm cho việc đã làm trở nên đúng.
- Trong tấu còn phần viết về mẹ. Mẹ qua cơn nguy, đang hồi phục. Phần viết về tang lễ kín và việc mẹ nhận nuôi Văn Bác cũng có. Lục ngự sử viết rất chừng mực. Ông ấy nói đó là gia pháp tự sửa của nhà này, là điểm khiến vụ án không kết thúc bằng thêm một đứa trẻ bị hủy hoại.
Thôi Cảnh ngẩng lên.
- Mẹ con thật sự muốn nuôi thằng bé lâu dài sao?
- Mẹ đã dặn dọn phòng, dặn giờ ăn, dặn gia sư. Mẹ nói nó gọi mẹ là mẹ lớn cũng được, gọi dì lớn cũng được, không ai được ép nó quên mẹ ruột, nhưng cũng không ai được nhắc mẹ ruột của nó bằng hai chữ tà thuật trước mặt nó. Cha, mẹ đã quyết rồi.
Thôi Cảnh im lặng rất lâu. Ông nhìn ra cửa sổ thư phòng. Ngoài sân, cây trong vườn đã vào đầu hạ, lá xanh đậm. Một năm trước, cũng trong thư phòng này, ông từng nghe báo vợ mình bệnh lạ và chỉ dặn mời lang trung giỏi, giữ kín chuyện. Ông đã nghĩ giữ kín là giữ nhà. Bây giờ ông mới hiểu giữ kín cũng là một cách mở cửa cho thứ ở trong tối lớn lên.
- Ta làm Thừa tướng bao nhiêu năm, xử việc nước, cân nhắc từng chữ trong chiếu chỉ của người khác. Về tới nhà mình, ta lại không tề nổi một hậu đình.
Ông nói câu ấy không phải để than thở. Ông nói như một người đang tự đọc bản án của mình thành tiếng.
Văn Hiến đẩy về phía cha một tờ giấy trắng và cây bút đã chấm mực sẵn, là thứ anh mang theo từ đầu buổi nhưng chưa nói rõ để làm gì.
- Lục ngự sử nói, nếu cha tự nguyện, cha có thể viết một bản nhận tội không tề gia xin kèm theo tấu. Không ai ép. Nhưng nếu bản tấu của ngự sử dâng lên một mình, triều đình sẽ đọc nó như lời buộc tội từ bên ngoài. Nếu có thêm lời tự nhận của cha, vụ việc sẽ khác. Nó thành một nhà tự khai ra sự thật của mình.
Thôi Cảnh nhìn cây bút.
- Viết rồi thì sao? Giáng chức? Cáo quan? Hay tệ hơn?
- Con không biết. Nhưng không viết thì cha cũng không giữ được như cũ nữa. Cha biết điều đó mà.
Hai cha con nhìn nhau. Trong ánh mắt của người cha có sự mệt mỏi của một người đã giữ ghế quá lâu và biết ghế sắp rời mình. Trong ánh mắt của người con không còn cơn giận bốc đồng như ngày anh mới từ Lạc Dương về, đòi phá cửa phòng thiếp ngay trong đêm đầu. Anh đã học được từ Lục Tử Khiêm một điều khó: muốn sự thật đứng vững, phải để nó đi bằng giấy tờ và thứ tự, không phải bằng nắm tay.
Thôi Cảnh cầm bút lên.
Ông viết chậm. Nét chữ ban đầu còn cứng theo thói quen viết công văn, rồi dần run hơn khi ông viết tới phần của mình. Ông nhận mình đã biết bệnh của vợ có điều lạ mà ém nhẹm vì sợ mất thể diện. Ông nhận mình đã bịt miệng lang trung, làm hồ sơ y lý bị sửa. Ông nhận mình đã cản trở mật chỉ, đòi giới hạn điều tra của ngự sử. Ông nhận tội không tề gia, để hậu đình sinh tà, để vợ suýt chết, để một người thiếp chết vì thứ mình nuôi trong nhà mình, và xin triều đình xử tội theo luật, không xin khoan hồng bằng công lao cũ.
Viết xong, ông đọc lại một lần, rồi ký tên và đóng dấu riêng.
- Ngươi biết không, Văn Hiến.
Ông đặt bút xuống.
- Ta từng nghĩ chức Thừa tướng là thứ cứu được nhà này. Giữ được chức thì giữ được họ Thôi. Bây giờ ta mới thấy, chức Thừa tướng không cứu nổi một người vợ đang bị cắn tạng từng đêm trong chính nhà mình. Thì giữ nó cũng vô ích.
Văn Hiến cúi đầu. Anh không nói cha nói đúng. Anh không nói cha yên tâm. Anh chỉ đưa hai tay đỡ lấy tờ nhận tội còn chưa khô mực, đặt nó ngay ngắn sau bản tấu, như đặt một hòn đá cuối cùng lên con đường mà cả nhà đã phải đi suốt mấy tháng.
- Con sẽ giao cả hai cho người của Ngự sử đài ngay hôm nay.
- Giao đi. Đừng để qua đêm. Giấy tờ để qua đêm trong nhà này lâu rồi.
Hai cha con ngồi lại với nhau thêm một lúc trong im lặng. Không có lời hòa giải ồn ào. Không có nước mắt. Chỉ có một ông già vừa tự ký vào phần tội của mình và một người con vừa học cách không quay mặt đi nữa. Ngoài thư phòng, tiếng người làm đi qua hành lang rất khẽ. Trong chính viện, Vi Ngọc Trinh đang tập đi những bước ngắn trong sân với Tiểu Thúy dìu bên cạnh. Trong phủ này, mỗi người đều đang làm một việc nhỏ để dựng lại những gì đã đổ.
Trước khi đứng dậy, Văn Hiến hỏi cha một câu mà anh đã giữ từ ngày cứu Tiểu Thúy ở ngõ sau.
- Cha, nếu triều đình giáng cha xuống, cha có giận Lục ngự sử không? Có giận con đã viết mật tấu đầu tiên không?
Thôi Cảnh nhìn con trai rất lâu, rồi lắc đầu chậm rãi.
- Giận thì ta đã giận từ tháng Tư rồi. Giận nó vào phủ, giận con gọi nó tới, giận cả mẹ con dám giao sổ sách ra. Nhưng giận không cứu được ai trong nhà này. Nếu con không viết mật tấu, mẹ con có lẽ đã chết trong một cơn đau nào đó mà sổ tang chỉ ghi hai chữ bệnh lạ. Nếu nó không vào phủ, ta vẫn ngồi ở ghế Thừa tướng, nhưng ngồi trên một căn nhà đã mục từ bên trong. Một cái ghế như vậy không đáng để ta giận con trai mình vì đã đánh mất nó.
Văn Hiến cúi đầu, mắt nóng lên. Anh chờ thêm một lời gì nữa, nhưng cha anh chỉ đưa tay vỗ nhẹ lên phong bì đã niêm phong, như dặn một việc làm ăn quan trọng phải đi cho kịp giờ. Với hai cha con họ Thôi, như vậy đã là hòa giải. Họ không quen nói những lời mềm mỏng với nhau. Họ chỉ quen cùng nhau gánh một việc nặng, và lần này, cuối cùng họ đã gánh cùng một phía.
Khi Văn Hiến đứng dậy, Thôi Cảnh gọi anh lại.
- Nói với Lục ngự sử một câu. Cảm ơn nó đã không cho nhà này chết chìm trong im lặng. Và nói thêm, ta ký tờ này không phải để mua lấy tiếng tốt. Ta ký vì nó đúng.
Văn Hiến gật đầu, ôm phong bì đã niêm phong cả bản tấu và tờ nhận tội trước ngực, đi thẳng ra cổng phủ.
Người của Ngự sử đài đang chờ sẵn ở ngoài. Phong bì được giao tận tay, niêm phong chung một dấu, và đưa thẳng lên Ngự sử đài ngay trong buổi chiều, không qua tay bất kỳ người trung gian nào khác.
---