NỎ THẦN KIM QUY Ở CỔ LOA - Chương 19: Bốn vật trong hộp
Sáng mười lăm tháng bảy, Bảo đứng ở ngoài vòng dây căng quanh ô đào K0+462, nhìn mặt nắp đá mà gầu máy của anh đã sượt qua hai ngày trước. Hai ngày giữ…
Nội dung chương
Sáng mười lăm tháng bảy, Bảo đứng ở ngoài vòng dây căng quanh ô đào K0+462, nhìn mặt nắp đá mà gầu máy của anh đã sượt qua hai ngày trước.
Hai ngày giữ nguyên hiện trường không làm ai trong tổ thấy nhẹ nhõm hơn. Bạt che đã được căng lại hai lần vì gió. Mưa đêm qua làm thành ô đào ngấm nước, một góc bạt trũng xuống thành túi chứa nước mưa phải xả đi từ sớm. Người gác thay nhau trực ở ngoài dây. Và trong hai ngày đó, một câu hỏi thực tế lớn dần lên, không ai né được nữa.
Thành ô đào đang yếu đi.
Hằng đo lại các mép ô vào sáng nay và ghi nhận một vết nứt mới ở thành phía trong. Nếu để hộp đá nằm nguyên trong lòng ô thêm nhiều ngày mưa nữa, thành ô có thể sập xuống chính nó, làm nứt vỡ cấu trúc và chôn lại mọi dấu vết trong bùn. Việc mở nắp không còn là chuyện tò mò. Nó là việc phải làm để xác định cấu trúc bên trong, đánh giá sức nặng và tình trạng của hộp, trước khi quyết định cách bảo vệ hoặc di chuyển nó.
Ý kiến chuyên môn qua ảnh cũng đi theo hướng đó. Hằng đã gửi cho Châu toàn bộ ảnh và biên bản trong hai ngày qua. Châu xác nhận qua điện thoại rằng nhóm được phép mở nắp trong khu vực đã căng dây. Điều kiện của cô rất rõ. Phải ghi hình và chụp ảnh đầy đủ từng bước. Không vật nào bị lấy ra khỏi khu vực trước khi cô tới kiểm kê.
Những người có mặt trong vòng dây sáng hôm đó được ghi tên vào biên bản trước khi bất cứ việc gì bắt đầu. Thịnh. Bảo. Hằng. Lâm. Dũng. Khánh. Sáu người. Không thêm ai khác.
Hằng đọc lại quy trình một lượt, giọng rõ ràng.
- Chụp ảnh nắp trước khi chạm. Nới nắp từng góc. Khi nắp mở, chụp toàn bộ bên trong trước khi bất kỳ vật nào bị chạm vào. Không ai tự ý cầm vật lên. Khánh ghi ký hiệu ngay tại chỗ.
Thịnh là người chỉ huy việc mở. Ông chọn bắt đầu ở góc đông bắc, nơi dải chì đã nứt từ trước. Dụng cụ là một xà beng ngắn, một nêm gỗ và một vồ gỗ. Không dùng máy. Không dùng búa sắt.
Bảo được giao phụ việc ở góc đó, vì tay anh quen với lực nhỏ qua cần máy và vì anh là người đã chạm vào hộp đầu tiên. Anh cầm xà beng, quỳ xuống ở mép ô, chờ hiệu của Thịnh.
- Đưa mũi vào khe ở đoạn chì đã đứt. - Thịnh nói. - Nới một phân thôi. Nghe tiếng đã.
Bảo đưa đầu xà beng vào khe ghép. Kim loại chạm đá, rồi chạm vào phần chì mềm đã nứt. Anh ấn nhẹ. Một tiếng rắc nhỏ vang lên trong khe. Dải chì ở góc đông bắc đứt rời ra một đoạn, rơi xuống nền đất đã lót vải sạch.
Đó là lúc niêm phong của hộp bị phá hoàn toàn.
Không có tiếng động lớn nào đi theo. Không có luồng khí lạ, không có ánh sáng, không có gì bay ra khỏi khe hẹp vừa mở. Chỉ có mùi đất ẩm lâu năm thoảng lên, một mùi tanh và lạnh, giống mùi ở các lớp sét sâu mà tổ đã đào qua nhiều lần.
- Tiếp góc thứ hai. - Thịnh nói.
Hai người đi vòng quanh nắp theo chiều ngược nhau, nới từng góc một. Nêm gỗ được chèn vào các khe đã hở để nắp không sập trở lại. Tới góc cuối cùng, cả nắp đá đã lỏng trên thân hộp, chỉ còn trọng lượng của chính nó giữ nó ở yên.
Bốn người cùng nâng nắp. Thịnh và Bảo ở một phía. Lâm và Dũng ở phía còn lại. Hằng đứng ở đầu hộp chụp ảnh liên tục. Khánh giữ sổ và đọc lại từng bước khi nó diễn ra. Nắp đá nặng hơn Bảo tưởng. Nó được đặt nghiêng lên một khung gỗ đã kê sẵn ở cạnh ô, để lộ mặt dưới còn ẩm và phần khe chì đứt chạy quanh mép.
Hằng ra hiệu dừng tất cả.
- Không ai chạm vào bên trong. Chụp ảnh trước.
Cô chụp từ trên xuống. Dũng đọc tọa độ lần cuối. Khánh mở sổ, bút sẵn trong tay. Rồi cả nhóm mới nhìn rõ những gì nằm trong hộp.
Bên trong hộp không có ngăn phụ. Không có lớp lót thứ hai. Đáy hộp là một lớp vải đã mục gần hết, chỉ còn giữ được hình của thứ từng là vải ở những chỗ khô nhất. Trên lớp vải đó, đặt song song với nhau, là ba vật bằng đồng dài, thân có ba cạnh, đầu nhọn, chuôi ngắn.
Và nằm riêng ở phía còn lại của khoang hộp là một mảnh cong, dẹt, mặt ngoài ánh lên sắc vàng dưới ánh sáng ban ngày lọt qua bạt che.
Bảo nhìn ba vật bằng đồng đó rất lâu.
Chúng sáng. Không phải sáng như đồ mới đánh bóng. Bề mặt của chúng có màu đồng trầm, có những vết xước nhỏ và dấu thời gian rõ ràng. Nhưng trên cả ba, từ đầu nhọn tới chuôi, không có một vệt gỉ xanh đen nào. Không có một mảng oxy hóa nào như lớp gỉ dày đã phủ kín mảnh đồng vụn mà anh đào được hôm ba mươi tháng sáu ở K0+431. Ba vật này đã nằm trong đất ẩm, trong một hộp đá dưới chân lũy, qua một quãng thời gian mà không ai ở đây dám nói con số. Và chúng không gỉ.
Câu nói đùa của Bảo ở rãnh dẫn tạm bỗng quay lại trong đầu anh, rõ từng chữ. Đồng cổ nào cũng phải gỉ như thế. Không gỉ thì không phải đồng cổ.
Anh đã sai. Anh đang nhìn vào cái sai của mình, nằm yên trên lớp vải mục.
- Ba mũi tên đồng ba cạnh. - Hằng nói khẽ, vừa ghi vừa đọc thành tiếng để Khánh ghi theo. - Và một mảnh mai rùa.
- Hóa thạch. - Thịnh sửa nhẹ. - Ghi là mảnh mai rùa hóa thạch, theo lời cô Châu đã dặn qua điện thoại.
Khánh lập ký hiệu ngay tại chỗ, đọc to từng ký hiệu khi ghi vào sổ. Mũi tên thứ nhất, NT-01, dài mười một phẩy tám xăng ti mét sau khi được đo bằng thước đặt cạnh, không cầm lên. Mũi tên thứ hai, NT-02, dài mười hai phẩy một xăng ti mét. Mũi tên thứ ba, NT-03, dài mười một phẩy sáu xăng ti mét. Mảnh mai rùa, MR-04, dài mười bốn phẩy ba xăng ti mét, rộng chín phẩy bảy xăng ti mét, dày một phẩy một xăng ti mét.
Bốn vật. Không hơn.
Để chắc chắn, theo yêu cầu của Châu qua điện thoại, Thịnh dùng đèn soi vào mọi góc của khoang hộp đã trống một phần tầm nhìn, và Hằng chụp thêm ảnh cận cảnh đáy hộp sau lớp vải mục. Không có ngăn bí mật. Không có bản đồ. Không có chữ khắc chỉ đường. Không có vật thứ năm nằm dưới lớp vải. Lớp vải mục được giữ nguyên vị trí, không ai lật nó lên trong ngày hôm đó.
Các mũi tên sau đó mới được nhấc lên lần lượt bằng găng sạch, đặt riêng trên một khay sạch có lót vải không xơ, theo đúng thứ tự ký hiệu. Mảnh mai rùa được đặt trên khay thứ hai, riêng một mình. Khánh ghi sổ xuất nhập hiện vật tại hiện trường. Hằng chụp ảnh từng khay. Ảnh được gửi ngay cho Châu, và cô xác nhận qua điện thoại từng ký hiệu, từng con số đo, hẹn sáng hôm sau sẽ có mặt để kiểm kê trực tiếp.
Lâm đứng ở mép ô suốt buổi, ít nói hơn thường ngày. Khi khay thứ hai được phủ vải sạch, ông mới hỏi một câu.
- Chỉ bốn vật này thôi à?
- Chỉ bốn. - Hằng đáp. - Đã kiểm tra toàn bộ khoang hộp và chụp ảnh. Không có ngăn phụ.
Ông gật đầu, nhìn hai chiếc khay như nhìn một bài toán mà lịch tiến độ của ông không có cột nào chứa được.
Trong lúc chờ Châu tới vào sáng hôm sau, Bảo không rời mắt khỏi hai chiếc khay khi chúng được phủ vải và niêm lại bằng băng giấy có chữ ký của Khánh ở mép. Anh nghĩ về việc mình vừa làm. Ở công trường, người ta vẫn nói tay máy của anh chính xác. Hôm nay sự chính xác đó không nằm trên cần điều khiển. Nó nằm ở một cái xà beng ngắn, ở lực ấn chỉ đủ làm đứt một dải chì già, và ở việc anh đã dừng đúng lúc ở từng góc theo lời Thịnh.
- Cậu là người cạy góc đầu tiên. - Thịnh nói khẽ khi hai người đứng riêng ở mép ô. - Việc đó ghi vào biên bản rồi. Sau này ai hỏi, cậu cứ nói đúng như thế. Đừng thêm, đừng bớt.
- Em có sợ đâu bác. - Bảo nói.
Nhưng giọng anh không chắc như lời. Anh không sợ biên bản. Anh chỉ có một cảm giác lạ ở bàn tay phải, bàn tay vừa cầm xà beng. Nó không run. Nó chỉ nhớ rất rõ cảm giác dải chì đứt dưới đầu thép, một cảm giác nhỏ và gọn, như mở một ổ khóa đã chờ quá lâu trong đất.
Chiều hôm đó, hai khay hiện vật được đưa về văn phòng công trường trong sự chứng kiến của cả nhóm, đặt tạm trong khu vực khóa riêng chờ tủ kim loại được chuẩn bị cho việc giữ dài hơn. Hộp đá trống được che lại bằng chính nắp của nó kê hở trên khung gỗ, giữ nguyên tại khu vực bảo quản hiện trường đã căng dây, chờ đo vẽ và bàn giao về sau.
Bảo là người cuối cùng rời ô đào. Anh đứng nhìn khoang hộp trống, lớp vải mục ở đáy, và vệt chì đứt nằm trên tấm vải lót sạch bên cạnh.
Hai ngày trước, anh chỉ làm một mặt đá kêu lên một tiếng.
Hôm nay, chính tay anh đã đưa xà beng vào khe niêm và làm dải chì đứt hẳn.
Bốn vật trong hộp đã lộ ra trước mắt mọi người. Nhưng điều làm Bảo đứng yên lâu nhất không phải là hình dạng của chúng.
Đó là ba mũi tên bằng đồng không một vết gỉ, và câu nói đùa của chính anh giờ đã không còn đúng nữa.