NỎ THẦN KIM QUY Ở CỔ LOA - Chương 24: Điều ba mũi tên không có
Sáng 18 tháng 7, Châu trải một tấm vải sạch lên bàn trong phòng làm việc tạm tại Ủy ban xã. Phòng này vốn là phòng họp nhỏ, được xã cho mượn làm nơi làm…
Nội dung chương
Sáng 18 tháng 7, Châu trải một tấm vải sạch lên bàn trong phòng làm việc tạm tại Ủy ban xã.
Phòng này vốn là phòng họp nhỏ, được xã cho mượn làm nơi làm việc của nhóm khảo cổ trong những ngày hiện vật còn ở hiện trường. Cửa sổ nhìn ra sân Ủy ban. Ngoài sân, mưa đã tạnh, nhưng mặt đất vẫn ướt và bầu trời vẫn thấp.
Khánh mang tủ hiện vật tới bằng xe đẩy, đi cùng là Hằng.
Đó là một trong số ít lần hiện vật rời văn phòng công trường, và nó đi theo đúng thủ tục. Sổ xuất nhập ghi giờ mở tủ. Hai chìa khóa được tra vào hai ổ bởi hai người khác nhau. Khay được đặt vào hộp vận chuyển có đệm, khóa lại, rồi mới đưa lên xe. Châu đi theo xe suốt quãng đường ngắn ấy, dù không ai yêu cầu cô phải làm vậy.
Trong phòng, cô đeo găng, mở hộp vận chuyển và đặt từng khay lên tấm vải.
Ba mũi tên nằm song song.
Mảnh mai rùa nằm trên khay thứ hai.
Hằng đứng ở phía đối diện, cầm máy ảnh.
- Chị cần em chụp những góc nào?
- Chụp toàn cảnh trước. Sau đó chụp từng mũi theo ký hiệu. Không chụp mảnh mai rùa chung khung với mũi tên ở loạt này. Tôi muốn tách hai nhóm dữ kiện.
Châu bắt đầu bằng những việc đơn giản nhất.
Cô đo lại từng mũi tên bằng thước cặp.
NT-01 dài 11,8 xăng ti mét.
NT-02 dài 12,1 xăng ti mét.
NT-03 dài 11,6 xăng ti mét.
Số đo khớp với biên bản ngày 16 tháng 7.
Cô kiểm tra trọng lượng tương đối bằng cân tiểu ly mượn của phòng thí nghiệm huyện. Ba mũi có trọng lượng phù hợp với kích thước và chất liệu đồng. Không có khoang rỗng lớn nào bị phát hiện qua gõ nhẹ và quan sát. Không có bộ phận nào chuyển động khi cô nghiêng mũi tên theo nhiều hướng.
Cô dùng kính lúp xem bề mặt.
Bề mặt vẫn sáng bất thường.
Không có lớp oxy hóa xanh đen như mảnh đồng vụn Bảo đào được ngày 30 tháng 6. Mảnh đồng vụn ấy đang nằm trong một túi mẫu riêng ở góc bàn, phủ đầy gỉ, xỉn và thô. Đặt hai thứ cạnh nhau trong cùng một ánh sáng, sự khác biệt rõ tới mức không cần chuyên môn cũng nhìn thấy.
Hằng nói khẽ.
- Cùng là đồng. Cùng nằm trong đất ẩm. Một cái gỉ kín, ba cái này thì không.
- Đó là điều duy nhất tôi có thể ghi là bất thường vật chất cho tới lúc này.
Châu đáp, tay vẫn giữ kính lúp.
Cô kiểm tra từ tính bằng một nam châm nhỏ và một kim chỉ hướng.
Không có phản ứng bất thường.
Ba mũi tên không hút kim. Không làm lệch hướng kim ngoài mức nhiễu thông thường của các vật kim loại trong phòng. Cô ghi lại kết quả âm tính ấy với cùng sự cẩn thận như khi ghi một kết quả dương tính. Trong nghề của cô, điều không xảy ra cũng là dữ kiện, miễn là cách kiểm tra được ghi rõ.
Cô dùng đèn pin chiếu xiên qua thân từng mũi tên.
Không có ánh sáng nào phát ra từ chính mũi tên.
Ánh sáng trên bề mặt chỉ là phản xạ của đèn và của cửa sổ. Khi cô tắt đèn và che cửa sổ, ba mũi tên tối đi như mọi vật kim loại khác. Chúng không tự phát sáng. Chúng chưa bao giờ tự phát sáng. Châu ghi dòng ấy vào sổ tay bằng chữ rõ ràng, vì cô biết tin đồn ở ngoài kia rất có thể đã thêm chi tiết này vào từ lâu.
Tiếp theo, cô xem kỹ rãnh nông chạy theo thân mỗi mũi tên.
Rãnh không sâu.
Nó chạy dọc theo một cạnh, đều và có chủ ý, không giống vết nứt hay vết ăn mòn. Cô đưa mũi tên lên ngang tầm mắt, xoay chậm. Hằng đứng bên, bất giác hạ giọng.
- Rãnh này để làm gì, chị?
- Có vài khả năng. Giảm trọng lượng. Tạo đường dẫn khi mũi tên còn được dùng như một vật thật. Hoặc tạo âm khi có luồng khí mạnh đi qua đúng hướng.
- Tạo âm?
- Như lưỡi sáo. Không khí đi qua một rãnh và một cạnh ở góc thích hợp có thể tạo tiếng huýt. Tôi chưa thể khẳng định. Nhưng cấu trúc này cho phép khả năng đó về mặt âm học.
Cô đặt mũi tên xuống.
Cô không nói thêm một ý nghĩ vừa thoáng qua. Nếu một đêm bão nào đó cả ba mũi tên cùng ở ngoài trời, ở ba vị trí khác nhau, và gió đi qua cả ba cùng lúc, âm thanh tạo ra có thể sẽ rất khác. Nó sẽ không còn là tiếng huýt của một mũi đơn lẻ. Ý nghĩ ấy thuộc về suy luận, chưa thuộc về biên bản. Cô giữ nó trong đầu, không viết xuống.
Cô cũng kiểm tra lại hộp đá vôi đang được giữ ở phòng bên.
Hộp được ghép từ các phiến đá, kích thước ngoài 68 nhân 42 nhân 28 xăng ti mét, đúng như biên bản ngày phát hiện. Cô soi đèn vào lòng hộp. Lớp vải mục ở đáy đã được giữ nguyên vị trí chụp ảnh. Không có ngăn phụ. Không có lớp lót thứ hai. Không có khe ẩn nào ở thành hộp mà mắt thường và que thăm mảnh có thể phát hiện. Cô cho que thăm đi dọc từng khe ghép. Mọi khe đều nông và kết thúc ở mặt đá.
Cô ghi thêm một dòng vào sổ.
Hộp không chứa thêm cấu trúc nào ngoài khoang chứa chính đã kiểm kê.
Dòng ấy nghe đơn giản, nhưng cô biết nó sẽ cắt đứt rất nhiều lời đồn về bản đồ, về cơ quan bí mật và về một bảo vật thứ ba chưa được tìm thấy. Ở hiện trường này, sự trống rỗng của hộp sau khi lấy bốn vật ra cũng là một dữ kiện phải được bảo vệ như chính các hiện vật.
Khánh đứng ở cửa, tay ôm sổ xuất nhập, hỏi nhỏ.
- Chị Châu, nếu người ta cứ hỏi trong hộp còn gì nữa không, em trả lời sao?
- Em trả lời đúng một câu. Trong hộp có bốn vật đã kiểm kê và không có vật nào khác. Ai hỏi thêm, em mời họ đọc biên bản.
- Dạ.
Châu đóng nắp hộp đá lại, nhưng không niêm phong nó như một hiện vật đang chứa đồ. Hộp giờ là một vật chứa đã rỗng, cần được đóng gói và bàn giao cùng bốn hiện vật vào cuối đợt. Cô ghi tình trạng ấy vào sổ, ký tên, rồi mới quay lại bàn chính.
Sau đó cô chuyển sang mảnh mai rùa.
MR-04 dài 14,3 xăng ti mét, rộng 9,7 xăng ti mét, dày 1,1 xăng ti mét.
Mặt ngoài ánh vàng dưới ánh đèn.
Cô dùng kính lúp xem lớp khoáng chất bám trên bề mặt. Lớp ấy mỏng, không đều, có chỗ dày, có chỗ chỉ là một vệt mờ. Đó là khoáng chất tích tụ trong môi trường chôn vùi, không phải vàng nguyên chất. Cô đã kiểm tra sơ bộ bằng quan sát và đối chiếu mẫu. Cô ghi rõ: ánh vàng do khoáng chất, không kết luận là vàng.
Mặt trong của mảnh mai xám nâu, thô hơn, đúng với cấu trúc của mai rùa hóa thạch.
Không có chữ khắc.
Không có ký hiệu nhân tạo nào trên cả hai mặt.
- Có người ở làng gọi đây là móng của Kim Quy, chị Châu.
Hằng nói câu ấy rất khẽ, như sợ làm vỡ không khí trong phòng.
- Trong biên bản, nó là mảnh mai rùa hóa thạch. Người làng gọi theo truyền tích của họ. Hai cách gọi ở hai lớp khác nhau. Tôi không trộn chúng vào nhau.
- Em hiểu.
Buổi kiểm tra kéo dài tới gần trưa.
Châu lập một bản ghi riêng, liệt kê thành hai cột.
Cột thứ nhất là những điều đã quan sát được. Bề mặt ba mũi tên không oxy hóa. Rãnh nông có khả năng tạo âm khi gió mạnh đi qua đúng hướng. Lớp khoáng chất trên mảnh mai rùa tạo ánh vàng.
Cột thứ hai dài hơn hẳn.
Những điều ba mũi tên không có.
Không phát sáng.
Không nhiễm từ bất thường.
Không có cơ cấu chuyển động.
Không tự hành.
Không có thêm vật nào khác trong hộp ngoài bốn vật đã kiểm kê.
Châu nhìn cột thứ hai rất lâu. Trong nhiều vụ việc cô từng xử lý, chính cột này mới là cột giữ cho mọi người khỏi trượt đi quá xa. Khoa học, ở hiện trường này, không chứng minh được truyền tích là thật. Nhưng nó khóa được những điều chắc chắn không xảy ra, và việc khóa ấy có giá trị của nó.
Trước khi khóa tủ, Hằng hỏi thêm một câu mà cô đã giữ từ sáng.
- Chị có nghĩ ba mũi tên này là của Cao Lỗ không?
Châu tháo găng tay, đặt xuống bàn một cách chậm rãi.
- Tôi không kết luận điều đó. Tôi xác nhận được niên đại tương đối qua bối cảnh, chất liệu qua quan sát và tình trạng bề mặt qua đối chiếu. Ai chế tạo chúng và chúng từng được dùng vào việc gì, hồ sơ hiện tại chưa trả lời được. Tôi sẽ không viết vào biên bản một câu mà dữ kiện chưa gánh nổi.
- Kể cả khi người làng tin chắc?
- Kể cả khi người làng tin chắc. Niềm tin của họ là dữ kiện về cộng đồng. Nó không tự biến thành kết luận khảo cổ.
Hằng gật đầu, ghi lại câu trả lời vào sổ của mình theo cách của một kỹ sư. Châu nhìn cô và thấy dễ chịu. Ở công trường này, ít nhất còn có những người chịu giữ ranh giới giữa các lớp dữ kiện, dù áp lực từ mọi phía đều muốn xóa nhòa chúng.
Cuối buổi, cô và Khánh đưa các khay trở lại tủ.
Hai ổ khóa đóng lại.
Sổ xuất nhập ghi giờ nhập.
Hằng đi cùng cô ra hiên Ủy ban. Trời đang chuyển xấu rất nhanh. Mây đen kéo thấp từ phía xa. Gió đổi hướng, mang theo mùi mưa nặng và mùi đất ẩm. Điện thoại của Hằng rung lên. Cô đọc tin nhắn từ công trường rồi ngẩng lên, mặt căng thẳng.
- Anh Lâm vừa ký lệnh mở ca đêm nay để bù tiến độ.
Châu nhìn về phía chân lũy, nơi ánh đèn công trường đã bắt đầu bật lên giữa ban ngày âm u.
- Tôi đã khóa những gì hiện vật không làm được. Phần còn lại đêm nay không nằm trong tủ này.
Cô nói chậm, mắt vẫn nhìn về phía mây đang kéo xuống thấp dần.
- Khoa học có thể khóa điều không xảy ra, nhưng đêm nay hiện trường sẽ quyết định phần còn lại.