NỎ THẦN KIM QUY Ở CỔ LOA - Chương 48: Nước qua mương mới
Ngày 7 tháng 8, tuyến mương tiêu C2 mở nước thử trên toàn bộ chiều dài của nó. Buổi nghiệm thu bắt đầu từ đầu tuyến, lúc mặt trời còn chưa lên khỏi rặng…
Nội dung chương
Ngày 7 tháng 8, tuyến mương tiêu C2 mở nước thử trên toàn bộ chiều dài của nó.
Buổi nghiệm thu bắt đầu từ đầu tuyến, lúc mặt trời còn chưa lên khỏi rặng cây phía đông. Tổ nghiệm thu gồm Hằng đại diện giám sát của chủ đầu tư, người chỉ huy trưởng mới của nhà thầu, Thành đại diện xã và Thịnh với tư cách tổ trưởng tổ thi công đã làm đoạn khó nhất. Dũng mang máy toàn đạc và sổ quan trắc. Bảo đi trong đoàn ở vị trí hướng dẫn mặt đất, áo phản quang, cổ tay phải đã tháo băng cứng và chỉ còn quấn một lớp băng mềm khi làm việc nặng.
Sáu trăm tám mươi mét mương. Đó là con số thiết kế gốc của toàn tuyến, còn giấy tờ nghiệm thu ghi tổng hoàn công 718 mét, vì đoạn giữa đã không còn đi theo đường thẳng ban đầu mà vòng cong dài hơn 38 mét. Từ K0+418 tới K0+503, tuyến mương vòng ra ngoài theo đường cong dài 123 mét. Phần còn lại của tuyến đi qua những đoạn đất bình thường. Ở đó công việc trong tháng 6 và tháng 7 đã diễn ra không biến cố. Chỉ có mưa, bùn và những ngày công được tính như mọi công trình thoát nước khác ở vùng đồng bằng này.
Cống đầu tuyến được mở lúc 7 giờ sáng.
Nước từ kênh dẫn phía trên chảy vào mương mới, đầu tiên chậm và đục vì cuốn theo lớp bụi đất còn sót trong lòng mương vừa hoàn thiện, rồi trong dần và đều dần. Đoàn nghiệm thu đi bộ dọc bờ mương theo chiều dòng chảy, dừng lại ở từng điểm kiểm tra đã đánh dấu. Ở mỗi điểm, Dũng đọc mực nước, Hằng đối chiếu với thông số thiết kế, người của nhà thầu ghi lại thời gian dòng nước đi qua từng cọc mốc.
Tới đầu đoạn cong, đoàn chậm lại.
Đây là đoạn mọi con mắt đều dồn vào. Nước tới điểm bắt đầu cong ở K0+418, đổi hướng theo bán kính 46 mét, đi qua điểm lồi tối đa nơi tim tuyến cách xa chân lũy nhất, rồi trở lại hướng cũ ở K0+503. Thịnh đứng trên bờ phía ngoài, nhìn dòng nước đi qua khúc cong mà tổ của ông đã đào từng lớp một trong sáu ngày cuối tháng 7 và đầu tháng 8. Dòng nước chậm lại một chút ở giữa khúc cong, đúng như mô hình đã dự báo, bề mặt chỉ gợn nhẹ. Nó không xoáy vào bờ trong. Nó không dồn vào bờ ngoài. Nó không tìm cách xói vào phía chân lũy, vì giữa nó và chân lũy bây giờ là 8 mét đất nguyên vẹn, một khoảng cách mà ai đứng ở đây cũng nhìn thấy được bằng mắt thường, rộng như một sân nhà nhỏ.
- Mực nước ở điểm lồi ổn định, Dũng đọc. Không dao động ngoài biên độ cho phép.
Đoàn dừng lâu hơn ở điểm nối cuối đoạn cong, nơi mương cong nhập trở lại vào tuyến thẳng ở K0+503. Điểm nối là chỗ dễ xảy ra xói nhất, vì dòng nước vừa qua khúc cong phải lấy lại hướng cũ. Hằng yêu cầu người của nhà thầu thả xuống lòng mương các tấm đo lưu tốc ở ba vị trí liên tiếp và chờ đủ hai chu kỳ đọc. Kết quả khớp với thiết kế. Bờ trong của điểm nối không có vệt xói mới. Lớp gia cố bằng đá hộc ở hai điểm nối, thứ duy nhất được bổ sung trong quá trình thi công đoạn cong mà không làm thay đổi mặt cắt, nằm nguyên dưới dòng nước chảy qua.
- Đoạn này từ nay là đoạn phải kiểm tra đầu tiên sau mỗi đợt mưa lớn, Hằng nói với Thành. Không phải vì nó yếu. Mà vì nó là đoạn đã đổi hướng. Xã giữ lịch kiểm tra cùng với lịch quan trắc chân lũy, hai việc gộp làm một cho tiện.
Thành đồng ý và giao việc ấy cho tổ thủy nông của xã, với điều kiện nhà thầu bàn giao đủ bản vẽ hoàn công và vị trí các mốc. Người chỉ huy trưởng mới ghi nhận ngay tại chỗ. Anh ta làm việc đúng phong cách của một người vừa đọc hết hồ sơ của người tiền nhiệm: không hứa miệng điều gì, việc gì cũng yêu cầu ghi vào biên bản của buổi nghiệm thu.
- Các mốc quan trắc chân lũy? Hằng hỏi.
Dũng lật sổ, đọc lần lượt số đo của buổi sáng nay đối chiếu với số đo ngày hoàn thành đoạn cong. Ba mốc ở khu vực từng là các điểm A, B, C của những ngày quan trắc tháng 6 và tháng 7 không dịch thêm một mi li mét nào. Những cọc mốc ấy bây giờ chỉ còn là mốc kỹ thuật thuần túy. Không ai trong đoàn nhắc tới việc chúng từng là ba góc của một việc khác trong một đêm mưa. Việc ấy đã nằm trong hồ sơ hiện trường của tháng 7, đã đóng lại cùng biên bản bàn giao hiện vật, và không thuộc về buổi nghiệm thu một công trình thoát nước.
Hằng ký biên bản nghiệm thu kỹ thuật ở điểm cuối đoạn cong. Cô ghi rõ các nội dung: toàn tuyến đạt mặt cắt thiết kế, đoạn cong đạt lưu lượng yêu cầu, vùng đệm 8 mét giữa mép mương và chân lũy được giữ nguyên và bàn giao kèm hồ sơ quan trắc. Thành ký phần xác nhận của địa phương ngay dưới chữ ký của cô. Ông ký chậm, đọc kỹ từng dòng, rồi nói với đoàn một câu mang tính xã giao duy nhất trong buổi sáng hôm ấy.
- Nước về ruộng thấp từ mùa mưa này sẽ khác các năm trước. Làng ghi nhận việc này.
Ở đoạn cuối tuyến, một máy xúc của nhà thầu đang chờ để san gạt nốt phần bờ mương cuối cùng sau khi đoàn nghiệm thu đi qua. Đây là một chiếc máy khác, do một người lái khác điều khiển, làm việc trên nền đất khô và ổn định cách xa chân lũy. Bảo đứng trên bờ cao nhìn chiếc máy ấy một lúc. Trước khi người lái khởi động, anh bước xuống vị trí quan sát của tổ mặt đất, ra hiệu dừng bằng tay, rồi gọi to qua tiếng ồn của buổi sáng.
- Kiểm tra chuông cảnh báo nghiêng trước đã. Bật lên, nghe đủ tiếng rồi mới nổ máy.
Người lái máy, một thợ trẻ mới vào công trường được vài tuần, hơi ngạc nhiên nhưng làm theo. Tiếng chuông cảnh báo vang lên rõ ràng trong cabin và cả ở vị trí Bảo đứng. Anh gật đầu, giơ tay cho phép khởi động, rồi quay lại đoàn nghiệm thu. Không ai trong đoàn bình luận gì về việc vừa rồi. Hằng chỉ ghi thêm một dòng vào sổ tay của cô. Thịnh thì nhìn Bảo và thấy trong cử chỉ nhỏ ấy toàn bộ phần việc mà đêm bão đã làm với cậu thợ máy này. Ngày trước, chính Bảo là người tắt chuông cảnh báo vì cho rằng nó quá nhạy và phiền phức. Bây giờ anh là người đầu tiên trong ca yêu cầu nghe tiếng chuông ấy trước khi bất kỳ chiếc máy nào nổ máy.
Biên bản hoàn thành toàn tuyến được ký tại lán điều hành vào cuối buổi sáng. Trong đó có một dòng mà Thịnh đọc đi đọc lại hai lần trước khi đặt bút ký phần xác nhận của tổ thi công. Toàn tuyến hoàn thành ngày 7 tháng 8 năm 2027, chậm hai ngày so với mốc hoàn thành gốc ngày 5 tháng 8 năm 2027. Hai ngày. Cái giá bằng thời gian của toàn bộ câu chuyện này, khi nén vào một dòng biên bản, chỉ là hai ngày. Còn cái giá bằng tiền là 486 triệu đồng ở đoạn cong. Còn những cái giá không nằm trong biên bản nghiệm thu thì nằm trong các hồ sơ khác. Hồ sơ kỷ luật của một chỉ huy trưởng. Hồ sơ y tế của một người lái máy. Và hồ sơ bảo quản của bốn hiện vật đang nằm trong kho của Viện Khảo cổ học.
Sau buổi nghiệm thu, Bảo ở lại lán điều hành một lúc để giao lại bộ thẻ dừng và danh mục kiểm tra mặt đất cho tổ trực hoàn thiện. Anh làm việc ấy cẩn thận như giao lại một chiếc máy. Khi chỉ còn hai bác cháu, anh hỏi Thịnh một câu mà anh đã giữ từ ngày quay lại hiện trường.
- Bác Thịnh, sau này cháu có được lái máy lại không?
- Được, Thịnh nói. Khi tay khỏi hẳn và khi cháu lái với cái đầu của người đã từng gọi dừng máy. Máy không thiếu người lái giỏi. Nó thiếu người lái biết sợ đúng lúc.
Bảo gật đầu, cất thẻ dừng của mình vào túi áo như cất một vật còn dùng lâu dài.
Buổi chiều, sau khi đoàn nghiệm thu đã về, Thịnh đi bộ một mình dọc đoạn cong lần cuối trước khi bàn giao mặt bằng.
Ông đi chậm, theo bờ mương phía ngoài, nghe tiếng nước chảy đều dưới đáy mương thay cho tiếng đất rơi mà ông đã nghe quá nhiều trong tháng 7. Lúa ở ruộng thấp phía đông đã xanh trở lại sau đợt bão. Vài người dân đi làm đồng về ngang qua đường công vụ, chào ông như chào một người làng vừa xong một việc chung, không ai nhắc tới đêm 24 tháng 7 nữa. Với làng, công trình đã xong là một việc tốt, và những việc tốt thì người ta để nó yên.
Ông dừng lại ở khoảng đất trống giữa đoạn cong và chân lũy.
Đó là vị trí từng đặt điểm T0. Bây giờ ở đó chỉ còn một bãi đất đã được san phẳng, phủ lớp đất mặt, với một cọc mốc quan trắc nhỏ cắm ở rìa. Không còn tấm ván kê. Không còn dấu vết nào của một đêm mà một mảnh hóa thạch bọc vải điều đỏ từng nằm ở đây, giữa ba mũi tên đồng cắm ở ba phía quanh một khối đất đang trượt. Một người qua đường nhìn vào bãi đất này sẽ chỉ thấy đất trống, và thấy nó trống một cách hoàn toàn bình thường.
Thịnh đứng đó một lúc, tay không, không mang theo dụng cụ gì.
Rồi ông quay lưng lại với chân lũy, đi tiếp dọc bờ mương về phía cuối tuyến, nơi tiếng nước chảy ra khỏi đoạn cong hòa vào phần mương thẳng cuối cùng và đi về phía ruộng thấp của xã Cổ Loa.