Rừng Cao Su - Chương 3: Nhát Cạo Đầu Tiên
Bóng lưng còng queo của Bảy Cang tan biến hoàn toàn vào màn sương đục ngầu, bỏ lại Sơn đứng trơ trọi giữa khoảng đất trống đầu luống số một. Gió đêm rít…
Nội dung chương
Bóng lưng còng queo của Bảy Cang tan biến hoàn toàn vào màn sương đục ngầu, bỏ lại Sơn đứng trơ trọi giữa khoảng đất trống đầu luống số một.
Gió đêm rít qua những tán lá rậm rạp trên cao, tạo thành những chuỗi âm thanh xào xạc kéo dài bất tận. Sơn đưa mu bàn tay áo quẹt nhanh lớp mồ hôi lạnh đang rịn ra trên sống mũi. Tiếng còi xe đò từ quốc lộ xa xôi vọng lại mờ nhạt, rồi bị rừng cây bạt ngàn nuốt chửng trong tích tắc. Mọi dấu vết về sự hiện diện của con người xung quanh lô mười ba đã dứt hẳn.
Sơn hạ thấp vành nón bảo hộ có gắn đèn pin xuống trán. Chùm sáng vàng đục từ chiếc bóng đèn led quét qua không gian, phơi bày những thân cây cao su thẳng tắp nối đuôi nhau chạy dài hun hút. Từng hàng, từng cột tăm tắp như những song sắt khổng lồ cắm sâu xuống lòng đất đỏ. Điểm dừng của ánh đèn chỉ với tới thân cây thứ tư, toàn bộ phần còn lại phía sau chìm nghỉm trong lớp sương mù đặc quánh đang cuộn tròn sát mặt đất.
Sơn thò tay vào túi hông của chiếc giỏ mây, kiểm tra lại đồ nghề lần cuối. Hộp đá mài dầu nhỏ bằng hai ngón tay, mấy cuộn dây kẽm dự phòng, một bó máng tôn mới cắt hình lưỡi gà nhét gọn gàng bên góc. Cây dao cạo mủ loại dao móc nằm vừa vặn trong lòng bàn tay phải của cậu. Cán gỗ mun đã lên nước bóng lẫy, còn phần lưỡi thép uốn cong hình lòng máng thì sắc lẹm, phản chiếu vệt sáng lạnh tanh dưới ánh đèn đội đầu.
Để kiếm được sáu triệu đồng mỗi tháng ở vùng đất này, một người thợ cạo phải trả giá bằng giấc ngủ và đôi đầu gối rệu rã. Sơn tự nhủ thầm điều đó. Cậu tốt nghiệp cấp ba xong không có tiền học tiếp lên cao đẳng, bươn chải đủ thứ việc phụ hồ, bốc vác ở thị trấn trước khi nộp đơn vào nông trường cao su này. Lô mười ba nằm ở bìa ranh hẻo lánh, chỉ tiêu sản lượng lại cao hơn các lô nội bộ mười phần trăm, nhưng mức phụ cấp độc hại và tiền thưởng vượt khoán cũng nhỉnh hơn hẳn. Sơn cần tiền để gửi về quê chữa bệnh khớp cho mẹ. Nỗi sợ vô hình vừa rồi dù có làm chân tay cậu run rẩy, cũng không thắng nổi áp lực cơm áo gạo tiền đang đè nặng trên vai.
Sơn hít một hơi dài. Không khí ẩm ướt lùa vào cuống họng mang theo mùi đất mùn ngai ngái, pha lẫn mùi chua nồng đặc trưng của mủ cao su ủ men lâu ngày bám trên các thân cây.
Cậu bước tới gốc cây đầu tiên của luống số một.
Cây cao su này có chu vi chừng sáu mươi phân, thân cây tròn trịa, lớp vỏ màu xám mốc phủ đầy những đốm địa y trắng loang lổ. Miệng cạo cũ của Bảy Cang nằm nghiêng một góc ba mươi hai độ từ trái sang phải, kéo dài từ độ cao ngang ngực người lớn chếch dần xuống gốc. Sơn rọi đèn sát vào vết cắt cũ. Bảy Cang quả thực là một tay thợ cạo cự phách. Những đường cạo trước đó phẳng lì như được bào bằng máy, lớp vỏ tái sinh bên trên nhẵn nhụi, không để lại bất kỳ một vết lồi lõm hay u sẹo nào. Lớp gỗ giác trắng ngà bên trong không hề bị phạm phải dù chỉ một vết xước nhỏ.
Sơn lấy ngón tay trỏ bóc sợi mủ dây bám dọc theo máng dẫn. Mủ dây dẻo quánh, kéo ra thành một dải dài màu vàng đục như cao su chết. Cậu vo tròn nó lại, nhét vào túi mủ vụn bên hông giỏ. Dưới gốc cây, chiếc chén sành nung màu nâu đất nằm ngay ngắn trên chiếc kiềng dây kẽm quấn chặt quanh thân. Lòng chén khô cong, chỉ dính vài mẩu rác vụn và cánh kiến chết khô. Sơn dùng chổi lông gà mini gắn ở đuôi cán dao quét sạch lòng chén, chỉnh lại miệng chén cho khớp ngay dưới đầu nhọn của máng tôn dẫn mủ.
Mọi thao tác chuẩn bị hoàn tất. Sơn lùi lại nửa bước, hạ thấp trọng tâm cơ thể. Chân trái bước lên trước nửa bàn chân, chân phải hơi khuỵu xuống để làm trụ vững chắc. Hai tay nắm chặt cán dao móc, ngón cái tì chặt lên sống dao để điều chỉnh lực ấn.
Cạo mủ cao su là công việc đòi hỏi sự chuẩn xác tới từng milimet. Lớp vỏ cây chỉ dày chừng sáu đến tám milimet, gồm lớp vỏ cơ giới ngoài cùng, rồi đến lớp vỏ lụa chứa các mạch dẫn mủ li ti, cuối cùng là tầng tượng tầng tiếp giáp trực tiếp với thân gỗ. Thợ cạo giỏi phải lướt lưỡi dao ngọt xớt qua lớp vỏ lụa, mở toang các ống mủ mà tuyệt đối không được để mũi dao chạm vào tầng tượng tầng. Chỉ cần phạm nhẹ vào xương gỗ, cây sẽ bị xì mủ cục bộ, tạo thành những khối u lồi lõm dị dạng, làm hỏng vĩnh viễn vùng vỏ khai thác của năm sau.
Sơn nín thở. Cậu áp lưỡi dao móc vào điểm bắt đầu của đường cạo, ngay mép trên của vết cắt ngày hôm trước.
Lưỡi thép cắn vào vỏ cây phát ra tiếng *khực* khô khốc.
Sơn dùng lực cổ tay kéo nhẹ một nhát mở đường, sau đó hạ thấp cùi chỏ, dẫn lưỡi dao trượt dài theo độ dốc ba mươi hai độ của thân cây. Âm thanh xé vỏ vang lên đều đặn: *xoẹt... xoẹt... xoẹt...*
Mùi nhựa cây tươi hăng hăng xộc thẳng vào mũi. Dải dăm cạo mỏng tang như dải ruy băng mỏng từ từ cuộn tròn lại phía trên sống dao rồi rơi lả tả xuống gốc. Lát cắt mới lộ ra một màu hồng nhạt mịn màng như da thịt non nớt của trẻ con. Độ sâu vừa khít một milimet rưỡi, hoàn hảo đến mức Sơn cũng phải thầm thở phào nhẹ nhõm. Tay nghề của cậu sau sáu tháng học việc ở vườn ươm không hề bị mai một.
Khi lưỡi dao lướt tới điểm cuối cùng sát miệng máng tôn, Sơn khẽ giật cổ tay kết thúc đường cạo bằng một nhát bấm dứt khoát để ngắt mạch.
Từ trên đường rãnh vừa mở, những giọt chất lỏng màu trắng sữa bắt đầu rỉ ra từ các ống dẫn li ti. Chúng kết tụ lại thành từng hạt tròn xoe như hạt cườm, bám dính dọc theo vết cắt, rồi dần dần hòa vào nhau thành một dòng chảy liền mạch. Dòng nhựa trắng uốn lượn men theo đường rãnh nghiêng, chảy tuôn về phía chiếc máng tôn hình lưỡi gà, rồi tí tách nhỏ từng giọt đầu tiên xuống đáy chiếc chén sành.
*Tách.*
*Tách.*
Âm thanh kim loại và đất nung va chạm trong đêm tĩnh mịch nghe giòn giã lạ thường. Sơn đứng thẳng người lên, bẻ lại khớp lưng nghe răng rắc. Cậu mỉm cười nhìn dòng mủ đang chảy đều đặn. Nhát cạo đầu tiên thông suốt, báo hiệu một đêm khai thác suôn sẻ.
Sơn bước sang cây thứ hai.
Hàng cây cao su thẳng tắp dẫn cậu đi sâu dần vào lòng lô mười ba. Cây thứ hai, cây thứ ba, rồi cây thứ tư. Động tác của Sơn thuần thục và nhịp nhàng như một cỗ máy đã được lập trình sẵn. Tiến tới gốc cây, quét sạch chén sành, bóc mủ dây, ghì mũi dao, kéo một đường ngọt lịm từ trái sang phải, bấm đuôi cạo, rồi bước tiếp.
Tiếng *xoẹt... xoẹt...* của lưỡi dao móc cắn vào vỏ cây trở thành âm thanh duy nhất xé toạc màn đêm tĩnh lặng.
Càng đi sâu vào trong luống, sương mù càng lúc càng dày đặc. Ánh sáng từ chiếc đèn pin đội đầu của Sơn không thể xuyên thấu qua lớp hơi nước mịt mù, tạo thành một quầng sáng tròn vàng vọt lơ lửng ngay trước mặt. Những thân cây cao su hai bên luống đứng sừng sững, bất động như những hàng cọc tiêu vô hồn cắm giữa bãi đất hoang. Thỉnh thoảng, vài giọt sương đọng trên cành cao rơi lộp bộp xuống vành nón bảo hộ của Sơn, làm cậu giật nảy mình.
Khi đến cây thứ bảy, Sơn bỗng cảm thấy lưng mình lạnh toát.
Không gian chung quanh tĩnh mịch đến mức rợn người. Không hề có một tiếng dế mèn gáy đêm, không có tiếng cóc nhái râm ran dưới các mương thoát nước, ngay cả tiếng muỗi vo ve quanh tai cũng biến mất sạch trơn. Sự vắng lặng tuyệt đối này giống như một chiếc túi chân không khổng lồ đang từ từ rút cạn không khí xung quanh Sơn, khiến lồng ngực cậu nghẹn lại, từng nhịp thở trở nên nặng nhọc và khô rát.
Sơn dừng tay trước cây thứ tám. Cậu đứng im, cố gắng lắng nghe động tĩnh xung quanh. Ngoài tiếng thở hổn hển của chính mình và tiếng tim đập thình thịch trong lồng ngực, bốn bề rừng cây hoàn toàn câm bặt. Màn sương xám lượn lờ quanh các gốc cây, phủ lên lớp đất đỏ một màng ẩm ướt trơn trượt.
Sơn lắc đầu tự trấn an bản thân. Cậu nhớ lại lời dặn của Bảy Cang: không được rọi đèn sang luống bên, mủ đỏ thì úp chén chạy ra lộ, không nhặt đồ rơi. Nhưng hiện tại, luống bên cạnh tối om om, mủ cây chảy ra vẫn là màu trắng sữa bình thường, dưới đất cũng chẳng có món đồ nào rơi vãi ngoài những chiếc lá cao su khô queo quắt.
"Ông già khéo lo bò trắng răng, dọa dẫm lung tung để mình sợ thôi," Sơn lẩm bẩm trong miệng, giọng nói nhỏ xíu vỡ vụn giữa không gian mênh mông.
Cậu lại cắm cúi làm việc. Đến cây thứ mười hai, Sơn bắt đầu cảm thấy mỏi nhừ ở hai bắp đùi. Cạo mủ đêm đòi hỏi cơ thể phải liên tục cúi gập người và di chuyển ngang, làm các khớp xương chịu một áp lực rất lớn. Sơn quyết định đứng nghỉ vài phút, tự thưởng cho mình một hớp nước lạnh từ chiếc bi đông đeo bên hông.
Cậu quay lưng lại, nhìn dọc theo hàng cây mình vừa đi qua.
Mười hai thân cây cao su đứng thành một đường thẳng tắp, mỗi gốc cây đều có một vệt sáng mờ mờ từ dòng mủ tươi đang chảy ròng ròng xuống chén. Ánh đèn pin quét ngược lại chỉ thấy một chuỗi những đốm trắng mờ ảo nối đuôi nhau chìm dần vào màn sương xám xịt phía xa. Nhìn từ góc độ này, khu rừng cao su không khác gì một hành lang vô tận không có lối ra, mọi góc cạnh và phương hướng đều giống hệt nhau đến rợn người.
Sơn hớp một ngụm nước, vị kim loại từ chiếc bi đông cũ làm cậu tỉnh táo lại đôi chút. Cậu đóng nắp bình, quay trở lại đối diện với cây thứ mười hai.
Trước khi cạo tiếp, Sơn theo thói quen cúi xuống kiểm tra lại chiếc máng tôn của cây thứ mười hai xem dòng chảy có bị lệch hay không. Chiếc máng tôn cắm hơi chếch sang mạn phải, khiến giọt mủ đầu tiên chảy ra có nguy cơ rớt ra ngoài mép chén sành.
Sơn đưa tay trần ra, định nắn lại góc nghiêng của lá tôn.
Đúng lúc đó, ngón tay trỏ của cậu vô tình quẹt ngang qua dòng mủ tươi vừa mới ứa ra từ vết cắt trên thân cây.
Sơn giật thót người, suýt nữa buột miệng kêu lên một tiếng thất thanh.
Một cảm giác buốt giá tột cùng lập tức truyền thẳng từ đầu ngón tay chạy dọc theo sống lưng lên tận đỉnh đầu.
Bình thường, mủ cao su vừa chảy ra từ thân cây sống luôn mang theo thân nhiệt của thực vật, sờ vào thấy ấm ấm nhè nhẹ hoặc chí ít cũng bằng với nhiệt độ không khí ban đêm. Nhưng thứ chất lỏng dính trên ngón tay Sơn lúc này lại lạnh như một tảng băng vừa vớt lên từ đáy giếng sâu. Luồng hàn khí quái dị tỏa ra từ vệt mủ trắng buốt làm các khớp ngón tay cậu co rút lại, tê dại và cứng đờ trong chớp mắt.
Sơn vội vàng rụt tay lại, lùi phắt về phía sau một bước lớn. Gót ủng cao su trượt mạnh trên lớp đất đỏ ẩm ướt làm cậu suýt ngã ngửa.
Chiếc đèn pin trên trán lắc lư dữ dội, rọi thẳng vào ngón tay trỏ đang run bần bật của Sơn.
Trên da thịt cậu, vệt mủ cao su màu trắng sữa không hề chảy lan ra như bình thường, mà đông đặc lại ngay tức khắc thành một mảng vảy cứng ngắc, trắng bợt và lạnh ngắt. Vùng da quanh đầu ngón tay bị vệt mủ chạm vào chuyển sang màu tím tái, tái mét hệt như da của một người chết đuối lâu ngày dưới đáy sông.
Sơn thở dốc, luồng hơi thở phả ra từ miệng cậu ngưng tụ thành một làn khói trắng xóa giữa không trung. Lạ lùng thay, không khí xung quanh khu rừng lúc này bỗng nhiên tụt xuống thấp đột ngột, lạnh buốt đến mức thấu xương thấu tủy.
Sơn rọi thẳng chùm sáng đèn pin vào thân cây thứ mười hai.
Trên đường rãnh cạo vừa mới rạch xong, dòng mủ trắng vẫn đang tiếp tục ứa ra từ các ống dẫn. Nhưng chúng không chảy thành dòng mềm mại như mười một cây trước. Từng giọt mủ đặc quánh, sền sệt, chầm chậm bò trườn xuống rãnh dẫn như những giọt mỡ đông lơ lửng. Một làn khói mờ nhạt, lạnh lẽo bốc lên nghi ngút từ chính miệng cạo, cuốn tròn lấy thân cây xám mốc.
Tim Sơn đập dồn dập như muốn nhảy tung ra khỏi lồng ngực. Cậu đưa bàn tay trái còn lại lên xoa mạnh ngón tay trỏ bị tê cóng, cố gắng làm cho máu lưu thông trở lại. Cảm giác kim châm nhức nhối buốt tận vào tủy xương làm trán cậu vã mồ hôi hột.
Đây hoàn toàn không phải là hiện tượng sinh lý bình thường của cây cao su. Không có một loại mủ cây nào trên đời lại tỏa ra hàn khí đông cứng cả da thịt người sống như thế này.
Lời cảnh báo của Bảy Cang bỗng chốc vang vọng lại bên tai Sơn: *Cái đất này có huông rồi... Mày muốn kiếm tiền hay muốn bỏ xác lại đây?*
Sơn cắn chặt môi dưới đến bật máu để giữ cho đầu óc không bị hoảng loạn. Cậu nhìn chằm chằm vào dòng mủ đông lạnh ngắt đang từ từ trườn xuống miệng máng tôn. Mủ vẫn màu trắng tinh, chưa hề ngả sang ánh đỏ như lời Bảy Cang dặn dò về điều cấm thứ hai. Nhưng sự bất thường này đã vượt xa mọi quy chuẩn nghề nghiệp mà Sơn từng được học.
Cậu nuốt khan một búng nước bọt, cổ họng khô khốc như vừa nuốt phải cát nóng. Bàn tay cầm dao cạo của Sơn run lên nhè nhẹ. Cậu muốn quay đầu bỏ chạy về căn lán canh ọp ẹp kia ngay lập tức, nhưng đôi chân lại nặng trĩu như bị chôn chặt xuống nền đất đỏ màu mỡ của rừng cao su. Nếu bỏ chạy bây giờ, sáng mai chỉ tiêu mủ không có, tổ trưởng kiểm tra luống cây dở dang chắc chắn sẽ đuổi việc cậu không một lời thanh minh.
Sơn hít sâu một hơi để trấn tĩnh, lùi thêm một bước nữa ra xa thân cây thứ mười hai. Cậu giơ cây dao cạo lên ngang ngực, mắt mở trừng trừng nhìn vào khoảng không mờ mịt phía trước.
Đúng lúc thần kinh của Sơn đang căng ra như một sợi dây đàn sắp đứt, giữa bầu không gian đặc quánh sương đêm và cái lạnh cắt da cắt thịt, một âm thanh kỳ dị bỗng nhiên vang lên.
*Sột... soạt...*
Âm thanh rất khẽ, nhưng vang lên cực kỳ rõ ràng, phát ra từ luống cây số hai nằm song song bên tay trái cậu, cách vị trí Sơn đứng chưa đầy bốn mét.
Đó là tiếng của một lưỡi thép sắc nhọn đang rọc mạnh vào vỏ cây cao su.