Sau Bức Màn Nhung - Chương 3: Vị Ngọt Trái Cấm
Hai đầu gối của Loan tím bầm, rát buốt buốt mỗi khi bước đi. Sau buổi quỳ phạt trưa nay, cô phải lánh ra mé chái sau võ ca, ngồi trên chiếc ghế ba xếp…
Nội dung chương
Hai đầu gối của Loan tím bầm, rát buốt buốt mỗi khi bước đi. Sau buổi quỳ phạt trưa nay, cô phải lánh ra mé chái sau võ ca, ngồi trên chiếc ghế ba xếp cọt kẹt xức dầu cù là. Mùi dầu tràm nồng hắc xộc thẳng vào cánh mũi cay xè, át đi phần nào mùi ẩm mốc bốc lên từ đống thảm lót sàn cũ kỹ xếp chồng chất dưới chân cột đình.
Loan miết mạnh ngón tay lên vết thâm tím trên da thịt. Cơn đau nhức nhối truyền lên hông khiến cơ mặt cô giật giật. Bức tượng gỗ mít với tròng mắt xéo xẹo trưa nay, cùng tiếng vảy da khô cọ quẹt sau rèm the, giờ đây dưới ánh nắng chiều vàng vọt le lói qua kẽ ngói âm dương, bỗng biến thành một trò cười ngớ ngẩn. Cô tự nhủ do trưa nay nhịn đói, lại thêm nỗi uất ức dồn dập khiến mắt hoa đầu váng. Gỗ mục thì co ngót khi gặp hơi ẩm mé sông đưa lên, chuyện bình thường ở mấy ngôi đình miệt vườn cả trăm năm tuổi, việc gì phải tự dọa bản thân.
"Đồ già lẩm cẩm, mượn bóng ma bóng quỷ để đè đầu người khác."
Loan lẩm bẩm chửi rủa, nắp hộp dầu cù là bằng nhôm bị cô vặn chặt lại đánh cạch một tiếng chát chúa. Cô đứng dậy, sửa lại vạt áo bà ba đen rồi bước vòng ra phía buồng phục trang. Đêm nay là đêm tổng duyệt các màn đinh trước khi gánh hát mở màn chính thức vào tối mai. Tiếng búa gõ chan chát của đám thợ dựng phông cảnh ở sân khấu phía trước dội về sau hậu trường, xen lẫn tiếng quát tháo điều đào kép của ông Bầu Đạt.
Khu vực buồng phục trang nằm khuất sau hai tấm bình phong dán giấy hoa đã rách tươm. Những hàng sào tre trĩu nặng áo giáp tuồng cổ thêu kim tuyến, mão cánh chuồn, và những bộ xiêm y xếp lớp trông sầm sì như những cái xác chết không đầu treo lơ lửng trong góc tối.
Ở khoảng trống chật hẹp kẹp giữa hàng cột cái và vách ván ép, một bóng người đang ngồi thụp xuống.
Đó là Minh Dũng, kép phụ hai mươi tuổi vừa mới vào gánh đầu năm. Cậu ta chuyên đóng mấy vai quân hầu, chạy cờ, đêm nay được ông Bầu Đạt cất nhắc cho dạo một đoạn vọng cổ ngắn trong vai quân canh báo tin. Dũng đang ngồi co ro bên cạnh sọt mây đựng hia hài, hai mắt dáo dác nhìn quanh như kẻ trộm. Trong tay cậu ta là một túi ni lông nhỏ đựng mấy gióng mía tiện tròn, vàng ươm, nước mía ngọt rỉ ra ướt đẫm đáy túi.
Loan khựng bước lại sau tấm bình phong, im lặng quan sát.
Luật ngầm của các gánh cải lương từ xưa truyền lại nghiêm cấm ngặt nghèo chuyện ăn mía trước giờ tập tuồng hay diễn xuất. Các bậc tiền bối luôn răn dạy rằng cây mía giống như cây gậy của Tổ nghề, ai ăn mía trước khi bước ra sân khấu là phạm thượng, sẽ bị Tổ "giấu chữ", bóp nghẹt thanh quản hoặc làm cho quên sạch tuồng tích. Đứa nào lén lút gặm một lóng mía, nhẹ thì sẩy giọng đứt hơi giữa chừng, nặng thì bị trục xuất khỏi gánh, muôn đời không ngóc đầu lên nổi dưới ánh đèn màn nhung.
Loan nhìn chằm chằm vào bọc mía trong tay Dũng. Khóe môi cô khẽ nhếch lên thành một nụ cười giễu cợt. Lại thêm một thứ luật lệ cổ hủ, hoang đường được đám người già nua dựng lên để thị uy với lũ trẻ mới vào nghề. Mía chỉ là một loại cây có vị ngọt thanh mát, giải nhiệt cho cổ họng ráo hoảnh sau những giờ tập luyện rát bỏng, cớ sao phải biến nó thành một lời nguyền rùng rợn.
Dũng run rẩy đưa một gióng mía lên miệng, vừa cắn phập một miếng thì ngẩng phắt đầu lên, chạm ngay ánh mắt của Loan đang nhìn qua khe hở bình phong.
Thằng nhỏ giật bắn người, gióng mía suýt rơi xuống đống giáp tuồng. Mặt Dũng cắt không còn giọt máu, hai má phồng to vì miếng mía chưa kịp nhai, ấp úng định nhả ra:
"Chị... chị Ba..."
Loan chậm rãi bước ra khỏi bóng tối của tấm bình phong, hai tay khoanh trước ngực, nét mặt dửng dưng không chút gợn sóng:
"Làm gì mà mặt mày tái mét như thấy ma vậy Dũng?"
Dũng vội vàng giấu bọc ni lông ra sau lưng, đầu gối run lẩy bẩy, lắp bắp van xin:
"Chị Ba... em lạy chị, chị đừng méch với cô Bảy Vân hay chú Bầu. Nãy giờ em chạy vác phông màn ngoài nắng gắt dữ quá, họng em khô rang nuốt nước bọt không trôi. Em... em lỡ dại mua mấy lóng mía ngọt ở bến đò nhai đỡ khát. Em nhả bã liền đây chị, em không dám nuốt nhiều đâu."
Thằng nhỏ sợ đến mức mồ hôi túa ra trán nhễ nhại. Nó biết rõ nếu chuyện này lọt đến tai Bạch Vân, chị ta sẽ lập tức lôi nó ra trước bàn thờ Tổ, phạt quỳ hết nửa ngày và tước vai quân hầu ngay lập tức.
Loan không quát tháo, cũng không tỏ vẻ giận dữ. Cô bước lại gần, cúi đầu nhìn gióng mía cắn dở đầy nước ngọt lịm trên tay thằng kép phụ. Trong lòng Loan dấy lên một sự tò mò pha lẫn cảm giác thích thú độc ác. Cô muốn tận mắt chứng kiến xem cái thứ gọi là "Tổ giấu chữ" rốt cuộc có thật hay chỉ là trò bịp bợm để hù dọa con nít.
"Chị có nói sẽ méch ai đâu mà sợ," giọng Loan êm ru, nhẹ nhàng như gió thoảng, "mấy người già trong gánh cứ vẽ chuyện mê tín dị đoan để dọa tụi mình thôi. Khát thì cứ ăn cho đã khát, có sức mà lấy hơi ca. Mía ngọt mát họng chứ có phải thuốc độc đâu mà chết."
Dũng ngơ ngác nhìn Loan, dường như không tin vào tai mình:
"Thiệt... thiệt hả chị Ba? Em nghe cô Bảy nói hồi xưa có người ăn mía bị hộc máu..."
"Chị Bảy của mày hở một chút là lôi chuyện rùng rợn ra dọa nạt," Loan bật cười khẩy, ánh mắt sắc lạnh lóe lên trong bóng mờ của buồng phấn, "chị ta làm như mình chị ta hiểu ý Tổ nghề vậy. Cứ ăn đi, lát nữa ra sân khấu hát cho thiệt lớn vào, chứng minh cho mấy người đó thấy chẳng có ma quỷ nào rảnh rỗi đi canh chừng mấy lóng mía đâu."
Được sự dung túng của cô đào chính nổi danh, Dũng như vớ được cọc. Thằng nhỏ thở phào nhẹ nhõm, nhét trọn gióng mía vào mồm nhai ngấu nghiến. Tiếng rôm rốp giòn tan vang lên trong góc tối. Nước mía ngọt lịm ứa ra khóe môi Dũng, chảy ròng ròng xuống cằm. Cậu ta vừa nhai vừa cười hề hề, cảm kích nhìn Loan mà không hề hay biết ánh mắt của cô đào trẻ đang rọi vào mình như một nhà nghiên cứu đang quan sát một con chuột bạch sắp bước vào bẫy.
***
Chuông đồng hồ treo tường điểm bốn giờ chiều.
Ánh tà dương rọi vào gian võ ca những vệt sáng đỏ quạch như máu cá. Tiếng xao xác của lá bàng rụng ngoài sân đình bị át đi bởi âm thanh huyên náo của buổi tổng duyệt. Khói nhang từ bàn thờ Tổ vẫn tỏa ra nghi ngút, quyện chặt với mùi sơn mới quét trên các tấm phông cảnh bằng ván ép tạo nên một bầu không khí ngột ngạt, bức bối đến khó thở.
Ông Bầu Đạt ngồi trên chiếc ghế mây đặt chính giữa hàng ghế khán giả phía dưới, tay cầm cuốn kịch bản cuộn tròn, chốc chốc lại nhấp một ngụm trà đặc từ chiếc ấm sứt vòi. Phía góc cánh gà bên trái, Chú Tư ngồi xếp bằng trên chiếc chiếu rách, ôm cây đờn kìm cũ kỹ. Những ngón tay khẳng khiu như cành củi khô lướt trên dây đờn, phát ra những tiếng "tưng... tưng..." trầm đục, rời rạc để so dây cho chuẩn.
Bạch Vân đứng bên cánh gà đối diện, trên người vẫn mặc chiếc áo dài nhung màu tím than sẫm, khuôn mặt dặm nhẹ lớp phấn mỏng nhưng toát lên vẻ nghiêm nghị, cay nghiệt thường trực. Đôi mắt sắc lẹm của chị ta đảo quanh từng góc sân khấu, săm soi từng động tác của các đào kép phụ.
Loan đứng nép mình sau mép màn nhung đỏ thẫm, hai mắt không rời khỏi Minh Dũng. Cậu ta đã mặc vào bộ đồ lính thú bằng vải thô màu vàng nghệ, tay cầm một ngọn giáo giả bằng gỗ, vẻ mặt hớn hở chuẩn bị bước ra sân khấu võ ca.
"Tới lớp thằng Dũng báo tin!" Tiếng ông Bầu Đạt dội lên từ dưới sàn đình, khàn đục và cộc lốc. "Chú Tư vô cho nó một câu ngâm ngắn rồi đổ sáu câu vọng cổ nghen!"
Chú Tư gật đầu, ngón tay gảy mạnh một tiếng "tang" khô khốc trên thùng đàn kìm. Giai điệu Nam xuân cất lên réo rắt, dẫn đường cho vai quân canh bước ra mép sàn gỗ.
Dũng bước dậm chân ba bước theo đúng bộ tịch cải lương, xoay ngọn giáo giả một vòng rồi quỳ một chân xuống sàn gỗ lim, hướng mặt về phía trước. Cậu ta hít một hơi thật sâu, ngực phồng lên, miệng há rộng chuẩn bị nhả câu ngâm mở màn.
Loan nín thở, dán chặt mắt vào cuống họng của thằng nhỏ.
"Báo... bẩm..."
Âm thanh đầu tiên bật ra khỏi miệng Dũng không phải là giọng ca trầm ấm quen thuộc của cậu ta. Đó là một tiếng rít the thé, chát chúa như tiếng mảnh sành cào trên mặt kính vỡ.
Âm thanh tắc nghẹn ngay giữa chừng.
Mặt Dũng bỗng nhiên biến sắc. Hai con mắt trợn trừng lên, tròng trắng lộ rõ những đường gân máu đỏ lựng. Cậu ta há hốc mồm, cố sức rặn từng chữ nhưng không khí dường như đông cứng lại nơi cổ họng. Ngọn giáo gỗ trong tay run bần bật rồi rơi tuột xuống sàn võ ca, nện vào mặt ván một tiếng "cốp" khô khốc.
Chú Tư ngừng bặt tay đờn kìm, chiếc móng gảy sừng trâu kẹp cứng giữa hai sợi dây tơ.
Dưới hàng ghế, ông Bầu Đạt đập mạnh cuốn kịch bản xuống mặt bàn tre:
"Cái giống gì vậy hả Dũng? Hơi ở đâu mà để rớt nhịp như ngạt nước vậy? Hát lại coi!"
Dũng không trả lời được. Hai tay thằng nhỏ đưa lên ôm chặt lấy cổ họng mình, các ngón tay cào cấu điên cuồng vào lớp vải áo vàng nghệ. Những tiếng "khẹc... khẹc..." đục ngầu, đau đớn phát ra từ lồng ngực cậu ta, nghe như tiếng một con thú hoang đang bị tròng dây thòng lọng siết chặt khí quản. Cả người Dũng run bắn lên từng chập, hai đầu gối khuỵu hẳn xuống mặt sàn gỗ.
Bạch Vân từ mé cánh gà bước xộc ra, mặt mày sa sầm lại:
"Nó bị cái gì vậy? Mau đỡ nó dậy coi!"
Mấy đứa kép phụ chạy ùa ra sân khấu. Loan cũng vội vã chạy theo sau, nét mặt cố nặn ra vẻ hoảng hốt, lo lắng tột độ, nhưng bên trong lồng ngực, trái tim cô đang đập thình thịch từng hồi kích động. Loan tự nhủ chắc chắn do nước mía ngọt có nhiều chất đường bám dính vào dây thanh quản, làm tắc đờm chứ chẳng có phép thuật nào ở đây cả. Y học đã chứng minh đồ ngọt làm đặc dịch nhầy ở cổ, chỉ có đám người trong gánh này mới suy diễn lung tung.
"Dũng! Em sao vậy Dũng? Ráng thở đi em!" Loan quỳ xuống bên cạnh, vờ vỗ nhẹ vào lưng thằng nhỏ, giọng nói cất lên đầy vẻ thương xót.
Dũng không nghe thấy gì nữa. Thân hình cậu ta co giật mạnh bạo, lưng uốn cong như một cánh cung. Cậu ta chồm người về phía trước, hai bàn tay đập thình thịch xuống nền gạch tàu viền quanh mép sàn gỗ võ ca.
"Oẹ... oẹ..."
Một cơn co thắt dữ dội từ bụng dưới thúc ngược lên lồng ngực. Dũng nôn thốc nôn tháo.
Chất dịch vàng nhạt, sủi bọt nhớt bốc mùi ngọt lợ của nước mía tuôn xối xả ra nền gạch tàu lạnh ngắt. Đám kép phụ lùi vội ra xa vì ghê tởm. Mùi chua loét của dịch vị dạ dày hòa lẫn với vị ngọt lợ của mía tạo nên một thứ mùi xú uế lợm giọng lan khắp sàn diễn.
Bạch Vân đứng sững lại, ánh mắt nhìn trân trối vào bãi nôn dưới chân Dũng. Sắc mặt chị ta trắng bệch ra như thoa một lớp vôi chết:
"Mía... Nó ăn mía trước giờ diễn!"
Ông Bầu Đạt chống tay vịn ghế đứng bật dậy, hai mắt vằn tia máu:
"Trời đất quỷ thần ơi! Đứa nào đem mía cho nó ăn? Đã dặn bao nhiêu lần rồi!"
Cơn nôn của Dũng vẫn chưa dứt. Cậu ta quỳ rạp người sát đất, trán đập cồm cộp xuống gạch tàu, hai hàm răng nghiến chặt rồi lại há to ra để tống khứ thứ gì đó đang mắc kẹt sâu trong thực quản. Những tiếng khạc nhổ nghẹn ngào, đau đớn xé toạc không gian tĩnh mịch của ngôi đình cổ.
"Ọe... oẹ..."
Một bọc bã mía thô ráp, nhầy nhụa bị tống mạnh ra khỏi miệng Dũng, rơi bẹp xuống vũng nước dịch vàng ệch trên nền gạch.
Loan cúi người nhìn xuống, nụ cười thầm kín trên môi cô bỗng chốc đông cứng lại.
Lẫn trong đống bã mía ngọt lịm đã bị nghiền nát, không đơn thuần là vụn xơ thực vật.
Một túm tóc đen nhánh, dài ngoằng, quấn chặt lấy từng thớ bã mía như những sợi chỉ tử thần. Túm tóc ấy ướt sũng, nhờn nhẫy lớp chất nhầy màu xám đen, bốc lên một mùi tanh nồng nặc đến rợn người - mùi bùn lầy lưu cữu dưới đáy chân cột đình ngập nước, xen lẫn mùi tanh tưởi của da thịt thối rữa lâu ngày.
Đó là tóc của đàn bà.
Những sợi tóc đen sì dài hơn hai gang tay, bết dính vào nhau thành từng búi rối bời, ngoằn ngoèo trải dài trên nền gạch tàu đỏ thẫm như những con giun đất đang ngọ nguậy. Từ sâu trong kẽ họng của Dũng, một vài sợi tóc đen vẫn còn thò ra ngoài mép môi, rung rinh theo từng nhịp thở dốc hắt hiu của thằng nhỏ.
"Á!"
Loan thất thanh hét lên một tiếng, lùi giật bắn người về phía sau, hai gót chân vấp vào bệ gỗ võ ca ngã ngồi thụp xuống đất. Toàn thân cô lạnh toát, da thịt gà nổi rần rần từ bắp chân lên đến tận da đầu. Mía cậu ta nhai trước mặt cô chỉ là những gióng mía vàng tươi sạch sẽ cắt từ thân cây, làm sao có thể chứa một búi tóc đàn bà dài thượt và bốc mùi tử khí tanh tưởi như vớt lên từ đáy mồ như vậy?
Cả gian võ ca chìm vào một sự im lặng kinh hoàng.
Mấy đứa kép phụ lùi sát vào nhau, mặt mày xám ngoét, không ai dám thốt lên một lời nào. Tiếng thở dốc ngắt quãng của Minh Dũng vang lên giữa đình làng như tiếng rên của một kẻ hấp hối bên bờ huyệt mộ.
Bạch Vân run rẩy lùi lại ba bước, bàn tay gầy guộc chắp chặt trước ngực, mắt nhìn trân trối vào búi tóc đen trên nền gạch tàu rồi ngước lên nhìn về phía bàn thờ Tổ sau tấm màn nhung. Đôi môi chị ta mấp máy, giọng nói run bắn lên từng chặp:
"Tổ phạt rồi... Tổ giấu chữ... Tổ nhét bùn đình vào họng nó rồi..."
Chú Tư ngồi lặng thinh bên cây đờn kìm, không nói một lời nào, nhưng bàn tay gầy guộc của ông lão run rẩy buông rơi mẩu móng gảy sừng trâu xuống chiếu. Chiếc móng gảy va vào sàn gỗ lim, phát ra một tiếng lách cách khô khốc rợn người.
Ông Bầu Đạt đứng chết trân tại chỗ, chén trà đặc trên tay rung bần bật làm nước trà sóng sánh đổ tràn ra các kẽ ngón tay. Nỗi sợ hãi tột cùng bao trùm lấy toàn bộ gánh hát như một tấm lưới vô hình siết chặt lấy cổ họng từng người. Không một ai dám nghi ngờ lời nguyền rủa của nhà nghề nữa. Sự trừng phạt hiển hiện ngay trước mắt, tàn khốc, tanh tưởi và vượt qua mọi giới hạn của lẽ thường.
Loan ngồi bệt dưới sàn gỗ, hai bàn tay run rẩy chống xuống nền gạch lạnh ngắt. Mùi tanh tưởi của túm tóc bùn đình xộc thẳng vào cuống họng khiến cô buồn nôn dữ dội. Cô đưa mắt nhìn trộm Bạch Vân.
Người đàn bà quyền lực của gánh hát lúc này đang run rẩy như một chiếc lá rụng trước gió mùa đông, sắc mặt cắt không còn một giọt máu, vẻ kiêu hãnh thường ngày biến sạch không còn dấu vết. Bạch Vân sợ hãi. Nỗi sợ của chị ta đối với luật cấm kỵ của Tổ nghề là thật, một nỗi sợ ăn sâu vào tận tủy tủy xương cốt.
Cái lạnh từ nền gạch tàu ngấm sâu vào da thịt Loan, nhưng trong đầu cô đào trẻ, một ý nghĩ đen tối, méo mó bỗng nhiên lóe lên như một đốm lân tinh giữa bãi tha ma.
Luật cấm có thật. Ma lực vô hình đang ngự trị trong ngôi đình cổ này có thật. Nếu chỉ một gióng mía ngọt ngào cũng đủ sức bóp nghẹt cổ họng, tống tóc thối bùn đình vào thanh quản của một kép phụ khỏe mạnh... thì thứ quả cấm kỵ tuyệt đối của chốn màn nhung - thứ mà người đời luôn coi là đại nghịch bất đạo đối với bàn thờ Tổ - sẽ có sức tàn phá khủng khiếp đến mức nào nếu nó được đặt vào đồ đạc của một người?
Ánh mắt Loan lướt qua khoảng sân khấu mờ tối, dừng lại ở góc buồng phấn sau tấm màn nhung đỏ thẫm. Nơi đó, chiếc rương cổ sơn son của Bạch Vân đang nằm im lìm trong bóng tối dày đặc, như đang há miệng chờ đợi một vật hiến tế để chôn vùi vĩnh viễn giọng ca trụ cột của gánh hát này.