Sau Bức Màn Nhung - Chương 4: Chợ Chiều Bên Bến Vắng
Mùi tanh tưởi của bọc bã mía quấn tóc người vẫn bám chặt lấy sàn gạch võ ca, lấn át cả khói nhang trầm đang nghi ngút trên bàn thờ Tổ. Trong buồng phấn,…
Nội dung chương
Mùi tanh tưởi của bọc bã mía quấn tóc người vẫn bám chặt lấy sàn gạch võ ca, lấn át cả khói nhang trầm đang nghi ngút trên bàn thờ Tổ. Trong buồng phấn, đám kép phụ xúm lại quanh Minh Dũng, đứa lấy khăn ướt lau trán, đứa cuống cuồng giã gừng tươi vắt nước cốt ép cậu ta nuốt vào. Ông Bầu Đạt đứng chắp tay sau lưng, đi đi lại lại trước hàng cột gỗ lim, chốc chốc lại ngước nhìn lên bức tượng Tổ bằng gỗ mít đen sì trong khám thờ. Đôi mắt ông ta đục ngầu, trĩu nặng âu lo. Đêm nay là đêm diễn chính của tuồng kinh điển, vé đã bán gần hết cho bà con miệt vườn và mấy tay bầu sô từ Sài Gòn xuống dò xét thực lực đào kép, việc Minh Dũng tắt giọng đột ngột giáng một đòn nặng nề vào nhuệ khí cả gánh.
Bạch Vân quỳ gối ngay ngắn trước bàn thờ, hai tay bưng đĩa hoa cúc vàng rực, đôi môi tô son mỏng mấp máy tụng niệm những câu kinh cầu an bằng giọng run rẩy. Lưng áo bà ba lụa đen của đàn chị ướt đẫm mồ hôi, dán chặt vào cột sống gầy guộc. Chị ta sợ. Nỗi sợ hãi tột cùng trước cơn thịnh nộ vô hình của Tổ nghề đã đánh gục hoàn toàn vẻ kiêu ngạo, hách dịch thường ngày.
Nguyễn Hồng Loan đứng dựa lưng vào góc bình phong ngăn cách buồng phục trang, im lặng quan sát từng chuyển động của người đàn bà đã đè nén mình suốt bao năm qua. Bàn tay Loan giấu trong túi áo khoác bấm chặt vào nhau, móng tay găm sâu vào lòng bàn tay đau điếng.
Cơn co thắt họng và túm tóc đen bốc mùi bùn lầy nôn ra từ miệng Minh Dũng đã xóa sạch mọi hồ nghi trong lòng Loan. Những quy tắc khắc nghiệt truyền đời của sân khấu cải lương - những thứ bấy lâu nay cô luôn coi là trò mê tín hủ lậu của lớp nghệ sĩ già cỗi - thực sự mang trong mình một sức mạnh hủy diệt ghê gớm. Tổ nghề có thật. Lời nguyền chốn hậu trường có thật. Cơn thịnh nộ vô hình ấy có thể biến một giọng ca ngọt ngào, trong trẻo thành tiếng rít đứt quãng của kẻ hấp hối chỉ bằng một mẩu mía ngọt.
Nếu một thứ cấm kỵ thông thường đã đủ sức bẻ gãy thanh quản của một kép phụ, thì món đồ bị liệt vào hàng đại kỵ tuyệt đối của chốn màn nhung sẽ tàn phá một cô đào chính tới mức nào?
Loan nhớ lại câu chuyện người ta vẫn rỉ tai nhau trong những đêm chạy ghe dọc sông Tiền. Giới đào kép có thể lỡ miệng ăn mía, có thể vô ý gõ guốc trên sàn diễn, nhưng tuyệt đối không một ai dám mang trái thị vào hậu trường hay đặt gần rương phấn nụ. Người xưa đồn rằng mùi thị chín là hương thơm gọi hồn cốt của quỷ dữ, mùi hương ấy làm ô uế hương linh Tổ phụ, biến mọi phấn son thờ phụng thành bùa ngải rước vong linh ma đói vào buồng diễn. Kẻ nào để trái thị vướng vào áo mão, giọng hát ắt biến thành tiếng quạ kêu, mặt mày lở loét vảy mục, cả đời chìm trong nhơ nhớp.
Một ngọn lửa đen tối, lạnh buốt bùng lên thiêu đốt tâm can Loan. Đêm nay, nếu Bạch Vân mất giọng ngay trước mặt hàng trăm khán giả và các ông bầu lớn, chiếc ngai vàng đào chính mà đàn chị chiếm giữ mười hai năm ròng sẽ sụp đổ tan tành. Suất diễn rực rỡ nhất sẽ thuộc về Loan. Vai diễn Thanh Xà lộng lẫy và toàn bộ ánh hào quang của gánh hát sẽ vĩnh viễn nằm trọn trong tay cô.
Loan lùi dần về phía cửa hông buồng phục trang, cẩn thận nhấc từng bước chân để mũi giày không phát ra tiếng động trên lớp ván sàn ọp ẹp. Cả gánh hát vẫn đang đổ dồn sự chú ý vào gian thờ Tổ và tình trạng hấp hối của Minh Dũng, không một ai để ý đến bóng lưng mảnh dẻ của cô đào trẻ đang lén lút lách qua tấm rèm the rách góc, trượt ra con hẻm nhỏ phía sau đình.
Trời Tiền Giang cuối năm ngả màu xám xịt như váng chì. Gió từ rạch nước lớn thốc lên bờ đê, mang theo hơi ẩm nồng nặc của cỏ mục và phù sa thối rữa. Loan kéo cao cổ chiếc áo khoác gió, cúi gằm mặt bước nhanh men theo con đường đất đỏ lầy lội dẫn ra bến đò ngang.
Khu chợ quê nằm nép mình bên hông ngôi đình cổ, kéo dài dọc bờ sông vắng. Lúc này đã quá nửa buổi chiều, chợ tan gần hết. Những chiếc chòi lá lụp xụp xiêu vẹo trơ trọi giữa bãi đất mấp mô. Vài người đàn bà bán cá đang dùng gàu múc nước sông đục ngầu tạt rửa sạp gỗ, mùi tanh của ruột cá ươn quyện với mùi bùn nồng nặc bốc lên ngột ngạt. Tiếng sóng vỗ bì bõm vào những mảng lục bình trôi dạt dưới chân cầu tre nghe như tiếng bước chân ai đó đang rượt đuổi phía sau lưng.
Loan siết chặt quai túi xách, mắt dáo dác nhìn quanh các sạp hàng hoa quả còn sót lại. Mùa thị thường rộ vào độ giữa thu, đến tháng Chạp cuối năm gần như không còn cây nào kết trái. Loan đi dọc bến chợ, lướt qua những mẹt chuối xiêm chín bấy, những rổ quýt đường vỏ dày sần sùi. Cảm giác sốt ruột xen lẫn nỗi run sợ cào xé lồng ngực cô. Nếu không tìm được trái thị trước khi trời sập tối, kế hoạch chôn vùi Bạch Vân trong đêm nay sẽ tan thành mây khói.
Khi bước đến góc khuất cuối cùng của bến sông, nơi có gốc cây đa cổ thụ mọc chìa rễ ra mép nước đen ngòm, bước chân Loan bỗng khựng lại.
Dưới tàn cây rậm rạp che khuất ánh sáng hoàng hôn, một người đàn bà già nua đang ngồi xổm trên chiếc đòn gỗ mục. Bà ta mặc chiếc áo bà ba đen đã sờn rách hai bên vai, chiếc nón lá rách vành sụp xuống che khuất nửa khuôn mặt đầy nếp nhăn sâu hoắm. Trước mặt bà lão không phải là sạp hàng bề thế, mà chỉ có một chiếc rổ tre đan mắt cáo đặt trên bao tải gai rách rưới.
Trong chiếc rổ tre lót mấy nhánh lá chuối khô úa, nằm trơ trọi ba quả tròn căng, lớp vỏ vàng ươm bóng nhẫy như được phết mỡ.
Loan nín thở, ngực đập thình thịch từng hồi dồn dập.
Đó là những trái thị muộn.
Ba quả thị chín nục, to bằng nắm tay người lớn, vỏ ngoài mỏng tang tới mức thấy rõ từng đường gân mờ màu hổ phách chạy dọc thân quả. Một mùi hương ngào ngạt, nồng gắt bất thường xộc thẳng vào cánh mũi Loan. Thứ mùi ngọt lịm đến gay gắt, vừa giống mùi mật đường lên men, vừa phảng phất mùi ẩm mốc của vải liệm trong các ngôi mộ mới đắp. Hương thơm ấy đặc quánh, nặng trĩu, bao trùm lấy khoảng không gian ẩm ướt dưới gốc đa cằn cỗi.
Loan bước lại gần rổ tre, giọng cô run lên vì hồi hộp:
"Bà ơi... quả này bà bán bao nhiêu?"
Bà lão chậm rãi ngẩng đầu lên. Dưới vành nón lá rách rưới, gương mặt bà ta nhăn nheo như một quả táo tàu khô kiệt, hai gò má hóp sâu, da dẻ tái ngắt một màu tro lạnh lẽo. Đôi mắt bà ta đục ngầu, màng mộng trắng bao phủ gần hết tròng đen, nhưng cái nhìn lại dán chặt vào khuôn mặt thanh tú của Loan, soi mói từng đường nét trang điểm còn vương lại nơi khóe mắt cô đào hát.
"Thị muộn đầu đông, giữ lại cúng rằm bến sông, không phải thứ mang ra mua bán bừa bãi," giọng bà lão khàn đặc, khô khốc như tiếng hai thanh nứa cọ vào nhau giữa đêm vắng. "Cô em mặt hoa da phấn, quần áo thơm tho, tìm thứ quả này làm chi?"
Loan nuốt nước bọt, cố giữ cho giọng mình bình thản:
"Tôi mua về ngửi. Nghe người ta nói thị muộn thơm lâu, để trong phòng ngủ cho dễ chịu."
Một nụ cười méo mó, quái dị nở ra trên đôi môi thâm sì, nứt nẻ của bà lão, để lộ hàm răng đen nhánh đã rụng gần hết. Bà ta đưa bàn tay khẳng khiu, nổi đầy những đốm đồi mồi gầy guộc chộp lấy một quả thị chín mọng nhất đặt lên lòng bàn tay.
"Mùi thị thơm, thơm ngây thơm dại. Nhưng cái mùi này chỉ hạp với người cõi âm, hạp với người nằm dưới ba tấc đất lạnh," bà lão hạ thấp giọng, thanh âm kéo dài ra rờn rợn. "Người trần mắt thịt đem thứ này về buồng kín, chẳng mấy chốc mà rước họa. Huống hồ... cô em mang mùi phấn son chốn đình miếu. Người ăn cơm đình, thở khói hương Tổ nghiệp, từ bao đời nay ai cho phép chạm tay vào thứ quả cấm kỵ chốn màn nhung?"
Lồng ngực Loan thắt lại. Toàn thân cô lạnh toát. Cô chưa từng hé răng nói mình là đào hát của gánh cải lương đang đóng quân trong ngôi đình phía sau lưng, vậy mà bà già này chỉ nhìn qua đã biết tường tận gốc gác của cô. Sự kinh hãi dâng lên đến tận cổ họng, nhưng ngay sau đó, hình ảnh Bạch Vân ngạo mạn bắt cô dập đầu sám hối lại hiện về, thiêu rụi chút sợ hãi vừa nhen nhóm.
Lòng đố kỵ và khát khao lật đổ đàn chị đã biến thành một thứ độc dược ngấm sâu vào máu huyết Loan. Cô không thể chùn bước lúc này.
Loan rút từ trong túi áo ra một tờ tiền năm mươi nghìn đồng còn mới, bước dấn thêm một bước, chìa thẳng về phía chiếc rổ tre:
"Tôi không tin mấy chuyện kiêng kỵ vu vơ của người xưa. Bà bán cho tôi một quả to nhất. Khỏi cần thối lại."
Bà lão nhìn tờ tiền trên tay Loan, ánh mắt đục ngầu lóe lên một tia sáng kỳ quái. Bàn tay khẳng khiu của bà ta từ từ nhấc quả thị chín nục lên khỏi lớp lá chuối khô. Lớp vỏ mỏng tang của quả thị căng mọng đến mức tưởng chừng chỉ cần một cái chạm nhẹ là dòng nước mật vàng ệch bên trong sẽ vỡ òa ra.
"Muốn rước thì rước lấy," bà lão lẩm bẩm, âm điệu nghe như một lời tụng niệm ai oán bên bờ huyệt. "Lòng người hiểm sâu hơn vực nước Tiền Giang. Thứ quả này nảy mầm từ đất mồ mả, hút hơi ẩm của rễ đa mà lớn. Cô em muốn dùng nó đè người khác xuống, thì cũng phải chuẩn bị sẵn cái phần số của mình."
Bà lão không nhận tờ tiền mệnh giá lớn, mà thò bàn tay còn lại vào chiếc túi vải vá chằng vá đụp đeo bên hông, lôi ra mấy đồng tiền lẻ nhăn nhúm, ướt sũng nước sông.
Bà ta đặt quả thị vào tay Loan.
Cùng lúc đó, những ngón tay gầy guộc, khô đét của bà lão sượt qua mu bàn tay mịn màng của cô đào trẻ để trao mấy đồng tiền thối.
Một luồng hơi lạnh buốt xộc thẳng vào da thịt Loan.
Ngón tay của bà lão lạnh ngắt như thây ma chết trôi vớt lên từ đáy sông sâu, hoàn toàn không có lấy một chút hơi ấm của người sống. Cái lạnh xương tủy ấy truyền thẳng qua mạch máu, khiến Loan giật thót người, suýt chút nữa làm rơi quả thị chín nục xuống bùn lầy.
Loan hoảng hốt rụt tay lại, ngước mắt nhìn thẳng vào mặt bà lão.
Dưới vành nón lá mục nát, bà lão ghé sát mặt lại gần Loan. Khuôn mặt bà ta lúc này cách mặt Loan chưa đầy một gang tay. Đôi mắt mờ đục trân trối nhìn xoáy vào đồng tử Loan, khóe miệng nhếch lên thành một nụ cười rùng rợn. Hơi thở phả ra từ miệng bà ta mang theo mùi tanh nồng nặc của cá ươn và mùi chua loét của bùn lầy lưu cữu ngàn năm.
Bà lão ghé sát tai Loan, thì thào từng tiếng rành rọt, lạnh toát:
"Đem thị vô đình là rước xà vào rương."
Lời thì thầm ma quái dội thẳng vào màng nhĩ Loan, khiến hai tai cô lùng bùng như có tiếng sấm rền giữa trời quang. Da đầu Loan tê dại, từng sợi lông tơ dựng đứng lên vì kinh hoàng.
Loan lùi giật lùi ba bước, suýt trượt chân ngã xuống mép rạch nước đen ngòm. Khi cô lấy lại thăng bằng và ngẩng đầu lên nhìn lại gốc cây đa, khoảng đất dưới bóng tàn rậm rạp chỉ còn lại chiếc đòn gỗ mục gãy đôi và mấy nhánh lá chuối khô tả tơi bị gió cuốn bay là là trên mặt đất.
Bà lão và chiếc rổ tre đã biến mất dạng giữa bãi chợ chiều hoang vắng, chỉ còn lại tiếng nước sông Tiền vỗ bì bõm vào bờ đất lở và tiếng quạ kêu quang quác từ rặng bần xa xăm vọng lại.
Gió lạnh thổi thốc qua vạt áo, làm Loan run lên bần bật.
Cô nhìn xuống lòng bàn tay mình. Quả thị chín nục vàng óng ả đang nằm gọn trong tay cô, vỏ ngoài trơn láng, tỏa ra mùi hương ngọt ngào ngây ngất xen lẫn mùi ẩm mốc rợn người. Thứ quả cấm kỵ chốn màn nhung đã nằm trong tay cô đào trẻ.
Bên tai Loan, câu nói ma quái của bà lão vẫn còn văng vẳng như một bản án đã được định sẵn: "Đem thị vô đình là rước xà vào rương."
Loan cắn chặt môi dưới đến bật máu. Cô thò tay vào túi xách, lấy ra chiếc khăn tay lụa trắng muốt, cẩn thận bọc kín quả thị lại rồi nhét sâu vào đáy túi, kéo khóa cẩn thận. Mùi hương nồng nặc của quả thị vẫn xuyên qua lớp vải lụa, phảng phất bám riết lấy từng thớ thịt trên người cô.
Không còn đường lùi nữa.
Loan xoay người, bước những bước dồn dập, hối hả ngược con đường đê đất đỏ để quay trở lại ngôi đình cổ, nơi ánh đèn sân khấu chuẩn bị bừng sáng và chiếc rương sơn son của Bạch Vân đang nằm đợi trong bóng tối buồng phấn.