TAM NHÃN MIÊU TINH Ở BẮC NINH - Chương 44: Hộp Ngọc Trong Kẽ Ngói

Trời sáng dần trên sông Cầu vào rạng sáng mùng mười một tháng Giêng với một màu xám lạnh phủ lên mái đình An Bài. Và lần đầu tiên sau nhiều tháng, không…

Nội dung chương

Trời sáng dần trên sông Cầu vào rạng sáng mùng mười một tháng Giêng với một màu xám lạnh phủ lên mái đình An Bài. Và lần đầu tiên sau nhiều tháng, không một ai trong những người đang thức ở đình ngẩng lên nhìn góc đao với nỗi sợ. Đêm dài nhất của làng vừa trôi qua. Cụ Thiệm nằm nghỉ ở nhà ngang trên chiếc chõng tre kê sát vách, cổ quấn băng trắng, thiêm thiếp ngủ từng giấc ngắn sau khi bà Vui, trưởng trạm y tế xã, được người chạy đi gọi tới từ lúc gà gáy đầu. Bà Vui tháo lớp băng ngoài kiểm tra lại vết thương một lần nữa dưới ánh đèn, gật đầu nói với Hảo đang đứng bên cạnh rằng vết cắt nông. Miệng vết đã se lại, không chạm vào mạch lớn nào, chỉ cần thay băng hằng ngày và giữ cho cụ không gắng nói nhiều trong vài ngày đầu. Cụ Thiệm nghe thấy, mở mắt ra, nói khẽ rằng mình vẫn phải nói, vì đình còn bao nhiêu việc. Bà Vui không tranh luận với người giữ đình; bà chỉ ghi vào sổ trạm một dòng về vết thương nhẹ ở cổ của cụ, nguyên nhân ghi đúng như lời ban hội kể, rồi dặn Hảo cách thay băng trước khi ra về trong sương sớm.

Ông Lực không ngủ một phút nào. Sau khi ghi sổ xong ở hậu cung, ông cùng Đức khiêng chiếc bàn nhỏ ra, đặt bộ xương mèo khô khốc vẫn nằm nguyên trên mặt bàn thờ vào một chiếc khăn vải sạch. Gói lại cẩn thận và tạm đặt trong gian nhà ngang phía sau, chờ ngày mai ban tế của làng quyết định việc chôn cất tử tế như lời cụ Thiệm đã nói. Ông rửa tay bằng nước vôi loãng ở sân sau, ngồi xuống bậc thềm hành lang với một bát nước chè nguội, và nhìn lên mái đình đang dần hiện rõ trong ánh sáng ban mai. Trên góc đao, hốc ngói nơi con mèo nằm suốt chín năm hiện ra trống hoác trong nắng sớm yếu ớt, một khoảng tối nhỏ giữa những viên ngói âm dương xếp đều. Ông nhìn khoảng tối ấy rất lâu. Chín năm, con mèo ấy ăn tro nhang, uống sương, ngủ trong cái hốc nhỏ xíu ấy qua bốn mùa mưa nắng, và không một ai trong làng từng trèo lên xem trong hốc ngói có gì ngoài một con mèo. Sáng nay, trước khi dân làng kéo tới đình hỏi han chuyện đêm qua, ban hội cần kiểm tra lại chỗ ấy cho trọn vẹn, như kiểm tra lại mọi ngóc ngách của ngôi đình sau một đêm biến cố. Ông đứng dậy, vào nhà ngang nói ý ấy với Đức, và Đức đồng ý ngay: việc kiểm tra phải có đủ ba người đã ở đình trong đêm, phải làm ban ngày ban mặt, và phải ghi sổ như mọi việc khác của làng.

Thang tre được dựng lên ở phía mái chái sau đình, nơi có lối lên gần góc đao nhất mà ông Lực vẫn dùng mỗi mùa kiểm tra ngói trước hội. Thể trạng của ông sau một đêm không ngủ không cho phép ông trèo cao một mình, nên Đức trèo lên trước tới phần mái chái, đứng giữ thang và đỡ tay cho ông ở đoạn cuối. Cụ Thiệm, dù Hảo can ngăn, vẫn chống tay vịn đứng dậy, quấn thêm một chiếc khăn mỏng ngoài vòng băng ở cổ cho đỡ lạnh, rồi ra đứng ở sân sau ngay dưới mái chái cùng Hằng, ngẩng lên nhìn hai người đàn ông làm việc. Trước khi ông Lực thò tay vào hốc ngói, theo lời Đức dặn từ dưới. Hằng đã cùng hai thanh niên trong đội phu đòn trải sẵn một tấm vải bạt trắng sạch thành một lớp hứng rộng trên phần mái chái ngay phía dưới góc đao, mép vải được chèn chặt dưới mấy viên ngói thấp để vải không trượt. Nếu trong hốc có mảnh ngói vỡ hay bất cứ vật gì còn sót lại của chín năm con mèo nằm ở đó, nó sẽ rơi xuống tấm vải ấy trước mặt mọi người, không rơi xuống đất, không thất lạc.

Ông Lực ngồi xuống phần mái gần góc đao, một tay vịn vào sống mái, một tay từ từ đưa vào hốc ngói. Bên trong hốc tối và lạnh, những viên ngói xếp chồng lên nhau tạo thành một khoảng rỗng dài chừng hai gang tay, đầy bụi mịn và mấy sợi lông trắng khô vương lại. Ông lần tay dọc theo kẽ ngói sâu nhất ở phía trong cùng, chỗ thân hình con mèo khi nằm cuộn lại vẫn che khuất suốt chín năm. Đầu ngón tay ông chạm vào một vật cứng, lạnh và nhẵn, nằm kẹt sâu trong kẽ giữa hai viên ngói chồng. Vật ấy không phải ngói. Nó quá nhẵn, quá lạnh, và có cạnh vuông vức của một vật do tay người làm ra. Ông Lực khựng tay lại, thở chậm một hơi, rồi gọi xuống dưới, giọng rõ ràng từng chữ:

- Đức, cụ Thiệm, Hằng. Trong kẽ ngói có vật gì cứng lắm. Tôi rút nó ra đây. Mọi người nhìn cho rõ vào.

Ông lần hai ngón tay kẹp chặt lấy cạnh của vật lạ, kéo nhẹ một lần. Nó không nhúc nhích, kẹt cứng như đã nằm yên trong kẽ ngói ấy từ rất lâu, qua không biết bao nhiêu mùa mưa nắng. Ông đổi tay, lấy thêm sức, kéo lần thứ hai kèm một cái lắc nhẹ sang bên. Có một tiếng cọ khô khẽ vang lên giữa hai viên ngói, bụi mịn rơi xuống rào rào qua kẽ mái, và rồi vật lạ trượt ra. Nó trượt nhanh hơn ông tưởng: một chiếc hộp nhỏ màu xanh trắng, bề mặt nhẵn bóng như đá quý, lao ra khỏi hốc ngói theo đà kéo, trượt xuống theo độ dốc của mái qua hai hàng ngói. Và rơi gọn xuống đúng giữa tấm vải bạt trắng đã trải sẵn trên mái chái phía dưới, nảy lên một cái rất nhẹ rồi nằm yên trên mặt vải, lấp lánh một thứ ánh xanh mờ trong nắng sớm. Cả sân sau đình im phăng phắc. Đức đứng trên mái chái, tay vẫn giữ thang, nhìn chiếc hộp không chớp mắt. Dưới sân, cụ Thiệm vịn vào vai con gái, ngẩng mặt lên, vòng băng trắng quanh cổ nổi rõ trong ánh sáng ban mai. Hằng ôm cuốn sổ trước ngực, miệng há ra mà không nói được lời nào trong mấy giây đầu tiên.

Đức cúi xuống trước. Anh không chạm tay vào chiếc hộp. Anh gọi Hằng trèo lên mái chái bằng thang tre, mang theo cuốn sổ và một chiếc khăn vải sạch. Khi Hằng lên tới nơi, ba người trên và dưới mái cùng nhìn rõ chiếc hộp lần đầu tiên trong ánh sáng đầy đủ của buổi sáng. Đó là một chiếc hộp nhỏ, dài chừng một gang tay, làm bằng một thứ đá màu xanh trắng vân mờ. Mát lạnh và nặng hơn vẻ ngoài của nó rất nhiều, như ông Lực sẽ cảm nhận khi ông nâng nó lên bằng cả hai tay qua lớp khăn vải. Nắp hộp khép kín khít khao với thân hộp tới mức gần như không thấy đường nối. Trên nắp có những đường chạm khắc đã mòn đi nhiều, chỉ còn lờ mờ hình những cánh hoa xoắn vào nhau và một vòng tròn nhỏ ở chính giữa. Bốn góc hộp hơi sứt, bề mặt phủ một lớp bụi ngói mịn màu xám đỏ đã ăn vào các kẽ chạm khắc, rõ ràng là dấu vết của một thời gian rất dài nằm trong kẽ ngói trên mái đình. Không ai nói nó là hộp gì. Không ai nói nó đựng gì bên trong. Và tuyệt đối không một ai trong ba người đàn ông và cô gái ghi sổ ấy mở nắp hộp ra.

Quyết định ấy là của cụ Thiệm, và cụ nói nó từ dưới sân, giọng khàn nhưng rành rọt, trong lúc ông Lực còn đang nâng chiếc hộp trên khăn vải:

- Vật lạ từ trên mái đình rơi xuống, chưa rõ của ai, chưa rõ từ bao giờ. Đình này không tự mở. Niêm phong lại tại chỗ, ghi biên bản đàng hoàng, rồi báo lên xã. Mở hay không mở là việc của cơ quan có thẩm quyền, không phải việc của mấy người làm lễ chúng ta.

Đức gật đầu. Hằng trải cuốn sổ lên một viên ngói phẳng, và ngay trên mái chái của đình An Bài, trong buổi sáng đầu tiên sau đêm con mèo chết, cô lập biên bản niêm phong tại chỗ. Biên bản ghi rõ giờ giấc rạng sáng mùng mười một tháng Giêng, địa điểm hốc ngói trên góc đao mái đình, diễn biến chiếc hộp trượt ra từ kẽ ngói và rơi xuống tấm vải hứng đã trải sẵn. Trước mặt ba nhân chứng là Bùi Văn Lực, Đoàn Văn Thiệm và Trần Minh Đức. Bên dưới, ba người lần lượt ký tên, và Hằng ký phần người lập biên bản. Sau đó, vẫn ngay trên mái chái, chiếc hộp được gói lại trong khăn vải sạch, ngoài khăn vải là một lớp giấy niêm phong dán vòng qua đường nối giữa nắp và thân hộp. Trên giấy niêm có chữ ký của cả ba nhân chứng và của Hằng viết chồng lên mép dán, để bất cứ ai mở hộp ra đều phải làm rách lớp giấy ấy. Đức đọc lại toàn bộ biên bản một lượt thành tiếng cho mọi người cùng nghe trước khi gấp lại.

Chiếc hộp niêm phong được đưa xuống sân bằng hai tay của Đức qua thang tre, trao lại cho ông Lực, và ông Lực, theo đúng lời trong biên bản, trao nó cho cụ Thiệm ngay tại sân sau đình. Cụ Thiệm ôm chiếc hộp bằng cả hai tay qua lớp vải, đi chậm vào hậu cung, mở chiếc tủ khóa kê sát vách gian thờ. Chiếc tủ mà chìa khóa của nó một mình cụ giữ, đặt gói niêm phong vào ngăn trong cùng, khóa tủ lại hai vòng và rút chìa đeo vào thắt lưng áo lễ của mình. Biên bản niêm phong được lập thành hai bản ngay trong buổi sáng hôm ấy tại nhà ngang: một bản do Hằng giữ kèm trong sổ hội làng, một bản do Trần Minh Đức giữ trong cặp giấy tờ của trưởng thôn. Từ giờ phút ấy, chiếc hộp lạ từ kẽ ngói nằm yên trong tủ khóa của hậu cung, dưới một mình chìa khóa của người giữ đình. Và cả làng An Bài bắt đầu một ngày mới với một câu hỏi mới treo lơ lửng trên mái đình vừa trống đi một con mèo chín năm: chiếc hộp ấy đã nằm trong kẽ ngói này từ bao giờ. Và vì sao nó lại ở đúng chỗ con mèo nằm suốt chín năm, không một ai trong làng trả lời được.

Chương khác

Xem thêm