THẦN CÙ DƯỚI CHÙA CẦU HỘI AN - Chương 10: Lệnh dọn luồng nước
Cuộc họp xử lý vật lạ bắt đầu lúc mười bốn giờ chiều 11/12/2026 trong lán chỉ huy, khi ngoài trời gió bão xa đã bắt đầu giật từng cơn qua hàng rào tôn…
Nội dung chương
Cuộc họp xử lý vật lạ bắt đầu lúc mười bốn giờ chiều 11/12/2026 trong lán chỉ huy, khi ngoài trời gió bão xa đã bắt đầu giật từng cơn qua hàng rào tôn của công trường. Bản tin thời tiết mới nhất được dán trên bảng thông báo ngay cửa lán: một đợt bão đang tiến vào bờ biển miền Trung, dự kiến ảnh hưởng trực tiếp tới khu vực Hội An từ đêm mai, kèm mưa lớn và triều cường. Đặng Quốc Hưng mở đầu cuộc họp bằng chính bản tin đó, gõ nhẹ ngón tay lên dòng dự báo triều cường.
- Tôi nói thẳng lý do triệu tập gấp. - Hưng nói. - Công trường có một vật lạ ở góc trong của mố, chưa phân loại xong. Đồng thời, bão đang vào. Nếu chúng ta để nguyên hiện trạng mà bước vào hai ngày bão, giàn giáo quanh mố sẽ chịu tải nước và gió trong điều kiện có một vật kim loại lớn cắm ở chân mố mà không ai biết nó nông sâu ra sao, chắc yếu thế nào. Tôi cần cuộc họp này chốt một phương án xử lý trước đêm mai, không thể để treo qua bão.
Linh đặt cặp hồ sơ của Trung tâm lên bàn, mở sẵn ở trang biên bản hiện trường cô lập buổi sáng.
- Trung tâm đã có biên bản hiện trường và lệnh dừng thi công tại khu vực góc trong của mố theo quy chế. - Cô nói. - Đề nghị của Trung tâm rất rõ: giữ nguyên hiện trạng qua bão, gia cố giàn giáo và neo sà lan theo phương án chống bão thông thường, chờ bão tan rồi Trung tâm tổ chức phân loại chính thức với đầy đủ chuyên gia. Vật này đã nằm yên dưới mố qua không biết bao nhiêu mùa bão trong lịch sử của cây cầu. Không có cơ sở nào để nói nó sẽ gây nguy hiểm chính trong đợt bão này, nếu chúng ta không tự tay tác động vào nó.
- Cô Linh nói nó nằm yên qua bao nhiêu mùa bão, đó là suy luận từ lời dặn truyền khẩu, chưa phải kết luận phân loại. - Khải lên tiếng, và ông nói bằng giọng của người trình bày một đánh giá kỹ thuật đã chuẩn bị kỹ. Ông trải bản đánh giá của mình ra bàn: ảnh dưới nước, sơ đồ vị trí, và một bản nhận định hai trang do chính ông soạn trong buổi trưa. - Tôi xin trình bày đánh giá của phụ trách kỹ thuật. Thứ nhất, về bản chất: vật kim loại này, theo tôi, là một thanh sắt phế liệu rỉ sét còn sót lại từ một đợt gia cố cũ nào đó của cây cầu. Có thể là một cấu kiện chèn giữ mố từ thời kỳ kỹ thuật còn thô sơ, bị bỏ quên khi đợt gia cố sau thay đổi phương án. Hình dạng bản dẹt giống lưỡi kiếm là do cách đúc và cách ăn mòn lâu năm trong bùn, không đủ để kết luận nó là di vật có giá trị phong thủy hay lịch sử đặc biệt. Thứ hai, về độ sâu: phần lộ ra và phản ứng của bùn quanh nó cho thấy nó cắm không sâu, chủ yếu giữ bằng ma sát trong lớp bùn và đá vụn, không phải cắm vào đá gốc nguyên khối. Thứ ba, về nguy cơ: nó nằm ngay ở luồng nước hẹp nhất quanh mố, cản luồng nước, tạo xoáy ngược đã đo được, và khi bão vào, triều cường dâng. Chính điểm cản này sẽ làm dòng chảy xiết hơn quanh giàn giáo, đe dọa trực tiếp tới an toàn của giàn giáo và sà lan neo sát mố.
Hải ngồi ở cuối bàn, nghe tới đó thì bàn tay đặt trên đầu gối của anh siết lại. Anh đã ở dưới nước, đã chạm vào vật đó, đã nhìn thấy mũi của nó cắm vào kẽ đá qua ảnh của chính mình chụp. Nhưng đây là phòng họp, và trong phòng họp, người có quyền trình bày đánh giá kỹ thuật là Khải, không phải thợ lặn. Anh chờ tới lượt phát biểu được mời mới nói, và anh nói đúng như lời hứa với Linh hồi trưa.
- Tôi chỉ báo cáo hiện trạng đội lặn nhìn thấy. - Hải nói. - Vật cắm vào kẽ nứt mạch đá, không phải chỉ cắm trong bùn. Mũi của nó nằm trong kẽ, bùn quanh miệng kẽ bị hút thành hố từ lâu. Về độ sâu thật của phần trong kẽ, đội tôi chưa đo được và không ai trong phòng này đo được cho tới hôm nay. Tôi không kết luận nó là gì, nhưng tôi xin ghi vào biên bản câu này: đánh giá cắm nông là đánh giá chưa có số đo.
Hà phát biểu ngay sau đó, ngắn gọn và đúng giới hạn chuyên môn như cô đã hứa với chính mình.
- Đoàn khảo sát giữ nguyên văn bản đã gửi: kẽ nứt trong ảnh chạy đúng hướng mạch đá yếu, vật cắm đúng vào điểm dồn ứng suất của đứt gãy. Chúng tôi đề nghị không tác động cơ học vào vật khi chưa rõ vai trò của nó đối với ổn định của mố. Ngoài ra, trạm quan trắc địa chấn đã chạy từ hôm qua, số liệu nền yên tĩnh. Nếu công trường vẫn quyết định tác động, chúng tôi yêu cầu ghi rõ trong biên bản rằng quyết định đó đi ngược đề nghị của đoàn khảo sát.
Tới lượt Linh, cô đọc nguyên văn quy chế dừng thi công một lần nữa, chậm rãi, rồi đặt biên bản hiện trường và ý kiến bằng văn bản của ông Thọ lên giữa bàn.
- Tôi phản đối phương án di dời vật lạ trước khi có kết luận phân loại của Trung tâm. - Cô nói. - Phản đối này dựa trên quy chế đã ký ở phụ lục giao ban ngày 08/12, dựa trên biên bản hiện trường sáng nay. Và dựa trên ý kiến chuyên gia của nghệ nhân Nguyễn Văn Thọ, người khẳng định đây là vật cắm giữ cầu trong lời dặn của dòng thợ giữ cầu. Tôi yêu cầu ý kiến phản đối của tôi được ghi nguyên văn vào biên bản cuộc họp này.
Căn phòng lặng đi mấy giây. Hưng nhìn Khải. Trong cơ cấu của công trường này, ý kiến của Trung tâm có sức nặng giám sát, nhưng quyết định xử lý hiện trường khẩn cấp phục vụ an toàn thi công thuộc về phía thi công, đứng đầu là chỉ huy trưởng và phụ trách kỹ thuật. Hưng nói rõ điều đó bằng giọng không hề ác ý, chỉ là giọng của một người đang đếm ngược thời gian tới giờ bão vào.
- Tôi ghi nhận đầy đủ ý kiến của Trung tâm, của đoàn khảo sát và của đội lặn. Tất cả sẽ vào biên bản nguyên văn, không cắt một chữ. Nhưng về quyết định, tôi phải đặt an toàn của giàn giáo, của sà lan và của cả khu vực thi công lên trước một quy trình phân loại chưa biết kéo dài bao lâu, trong điều kiện bão đã ở ngoài khơi. Phương án của phía thi công là: dọn vật lạ khỏi luồng nước trong đợt nước rút đêm mai, khi triều thấp nhất. Dùng cẩu trục trên sà lan kéo theo chiều dọc của vật để hạn chế tác động ngang, đưa vật lên sân công trường và bàn giao lại cho Trung tâm phân loại trên cạn. Anh Khải là phụ trách kỹ thuật, anh chịu trách nhiệm soạn biên bản xử lý và ký lệnh thi công.
Mọi ánh mắt quay về phía Khải. Ông nhìn xuống bản đánh giá hai trang của mình, nhìn tấm ảnh dưới nước lần cuối, nhìn dòng chữ của chính ông viết trong buổi trưa: sắt phế liệu rỉ sét, cắm nông, cản luồng nước. Ông biết, ở một góc nào đó trong đầu mình mà ông không cho phép nó nói thành lời trong phòng họp này, rằng đánh giá đó có những chỗ ông chưa đo, chưa biết, chưa chắc. Nhưng ông cũng biết bão đang vào, tiến độ đang đếm ngược, và cả một đời nghề của ông đã dạy ông rằng trong giờ khẩn cấp. Người phụ trách kỹ thuật phải ra quyết định bằng dữ kiện tốt nhất mình có, chứ không được phép treo quyết định vì những lời dặn không có trong bản vẽ. Ông cầm bút lên.
- Tôi đồng ý với phương án của chỉ huy trưởng. - Ông nói. - Tôi sẽ ký biên bản xử lý vật lạ và lệnh dọn luồng nước, thi công trong đợt nước rút đêm 11 rạng 12/12. Biên bản ghi rõ đánh giá của tôi là cơ sở của quyết định, ghi rõ ý kiến phản đối của Trung tâm, ý kiến của đoàn khảo sát và báo cáo hiện trạng của đội lặn. Trách nhiệm kỹ thuật của lệnh này là của tôi.
Thư ký đọc lại biên bản. Ý kiến phản đối của Linh được ghi nguyên văn, đúng thủ tục, ở mục ý kiến khác, rồi bị bỏ qua bằng biểu quyết của phía thi công theo đúng thẩm quyền hiện trường khẩn cấp mà Hưng viện dẫn. Linh ký vào biên bản ở mục người tham dự có ý kiến phản đối, ký chậm và rõ, từng nét một, như người biết rằng chữ ký này của mình, từ hôm nay, sẽ là một dấu mốc trong hồ sơ của cây cầu. Hải ký xác nhận báo cáo hiện trạng. Hà ký xác nhận văn bản của đoàn khảo sát. Cuối cùng, Khải ký ở mục người ra lệnh, đóng dấu ca trực của lán chỉ huy lên biên bản xử lý vật lạ và lệnh dọn luồng nước.
Ngoài lán, gió đã mạnh hẳn lên. Một tấm tôn ở hàng rào công trường đập phần phật không ngừng, sà lan dưới lạch chao nhẹ theo sóng triều đang bắt đầu dâng ngược vào. Khải đứng ở cửa lán nhìn xuống mặt lạch xám xịt, tay còn cầm bản sao của lệnh vừa ký, và lần đầu tiên trong bốn ngày làm việc ở công trường này. Ông cảm thấy một nỗi bất an không gọi được tên, mỏng như một sợi chỉ, chạy qua giữa tất cả những con số và biên bản ngay ngắn của mình. Ông tự trấn an bằng câu nói quen thuộc nhất đời nghề của ông, nói thầm chỉ đủ cho mình nghe, trước khi quay vào lán giao lệnh cho tổ cẩu chuẩn bị vị trí trong đêm.
- Bản vẽ không có thì tức là không có. Mai dọn xong, mọi việc sẽ lại rõ ràng như bản vẽ.