THẦN CÙ DƯỚI CHÙA CẦU HỘI AN - Chương 9: Khe đá và mũi kiếm

Sáng Thứ Sáu 11/12/2026, Phạm Ngọc Linh nhận được file ảnh dưới nước của đội lặn ngay trong lúc cô đang pha ấm trà đầu ngày ở trụ sở Trung tâm. File ảnh…

Nội dung chương

Sáng Thứ Sáu 11/12/2026, Phạm Ngọc Linh nhận được file ảnh dưới nước của đội lặn ngay trong lúc cô đang pha ấm trà đầu ngày ở trụ sở Trung tâm. File ảnh do lán chỉ huy chuyển qua kèm nhật ký lặn ngày 10/12 và một dòng đề nghị ngắn của Khải: xin ý kiến của Trung tâm về vật lạ trước buổi họp xử lý dự kiến chiều nay. Linh mở ảnh trên màn hình máy tính, phóng lớn tấm ảnh cận cảnh lên, và ngồi yên trước nó lâu hơn cô tưởng.

Đoạn kim loại đen trong ảnh có hình lưỡi kiếm, điều đó không còn là lời kể của thợ lặn nữa mà là hình ảnh có thước đo nằm bên cạnh. Nhưng điều làm Linh đứng dậy khỏi ghế, cầm điện thoại gọi ngay xuống công trường, là tấm ảnh thứ tư trong bộ ảnh. Tấm ảnh chụp xiên từ phía dưới lên mà hôm qua Hải mới sao lưu bổ sung: ở phần cuối của đoạn kim loại lộ ra, nơi nó chìm vào lớp bùn sâu hơn gần chân mố, bùn không phủ kín như mọi chỗ khác. Có một khoảng tối chạy dọc theo hướng cắm của vật, và ở khoảng tối đó, mặt đá dưới mố nứt ra thành một kẽ dài, còn phần mũi của vật. Thuôn và nhọn hơn phần thân đã lộ, cắm thẳng vào chính giữa kẽ nứt đó, sâu tới mức không nhìn thấy điểm kết thúc. Quanh miệng kẽ, bùn bị hút lõm xuống thành một hố nhỏ hình phễu, mịn và đều, như đã bị một dòng hút nhẹ và liên tục bào mòn qua rất nhiều năm.

- Anh Hải, em là Linh bên Trung tâm. - Cô nói vào điện thoại ngay khi đầu dây bên kia bắt máy. - Em đang xem bộ ảnh hôm qua. Tấm thứ tư, tấm chụp xiên phần dưới của vật, anh xác nhận giúp em: phần mũi của nó cắm vào một kẽ nứt chạy dọc mạch đá dưới mố, đúng không? Và bùn quanh miệng kẽ bị hút thành hố, đúng không?

- Đúng cả hai, cô Linh. - Giọng Hải ở đầu dây bên kia rõ và chắc. - Hôm qua em dọn thêm một lớp bùn mỏng ở phía dưới theo đúng ô cho phép thì thấy rõ hơn. Mũi của vật cắm vào kẽ đá, không phải cắm vào bùn thường. Kẽ chạy dọc theo mạch đá, dài quá tầm đèn nên em chưa đo hết. Hố bùn quanh miệng kẽ thì có từ trước khi đội em dọn, nó là hiện trạng cũ, không phải do ống hút của đội em tạo ra. Em đã ghi việc đó vào nhật ký bổ sung tối qua.

- Cảm ơn anh. Từ giờ phút này, em yêu cầu dừng thi công ở khu vực góc trong của mố theo đúng quy chế, bằng văn bản. - Linh nói. - Em xuống công trường ngay bây giờ, mang biên bản hiện trường. Anh giữ nguyên hiện trường dưới nước giúp em, không ai xuống dọn thêm lớp nào nữa.

Cô in bộ ảnh ra giấy màu, kẹp vào cặp hồ sơ cùng tờ ghi chú truyền khẩu cô lập hôm 08/12. Bản quy chế dừng thi công và biên bản họp của đoàn khảo sát địa chất, rồi đi bộ nhanh xuống công trường trong cơn gió buổi sáng đã bắt đầu mang hơi bão xa. Trên đường đi, cô gọi thêm một cuộc điện thoại mà sau này cô sẽ mừng vì mình đã gọi sớm: cô gọi cho Trung tâm. Đề nghị mời ông Thọ xuống xem ảnh, với tư cách chuyên gia tư vấn phần gỗ và người giữ truyền khẩu của dòng thợ giữ cầu. Người trực ở Trung tâm hơi ngạc nhiên vì tính khẩn cấp, nhưng Linh chỉ nói một câu ngắn: ảnh dưới nước cho thấy vật cắm vào kẽ đá. Đúng như lời dặn của các đời thợ, cần ông Thọ xác nhận bằng mắt của dòng thợ trước buổi họp chiều.

Xuống tới bờ lạch, Linh cùng Hải và Tùng đối chiếu ảnh với vị trí thật. Tùng trải sơ đồ tọa độ lên nắp thùng thiết bị, chỉ từng điểm: phao mốc vòng ngoài, ô dọn bùn, vị trí đoạn kim loại lộ hình, và hướng của kẽ nứt mạch đá mà ảnh ghi lại, chạy gần như song song với tim cầu. Linh lập biên bản hiện trường vật lạ ngay tại bờ lạch, theo đúng mẫu của quy chế: thời gian phát hiện, tọa độ, mô tả hình dạng và chất liệu bề ngoài. Mô tả vị trí cắm vào kẽ nứt mạch đá, ảnh đính kèm đánh số, chữ ký của người lập, người chứng kiến của đội lặn và kỹ thuật viên trắc đạc. Khi cô viết tới dòng phân loại sơ bộ, cô dừng bút lại một nhịp, rồi viết bằng chữ rõ ràng nhất trong toàn bộ biên bản: vật lạ có hình kiếm, mũi cắm vào kẽ nứt mạch đá dưới mố trụ Chùa Cầu. Chưa rõ niên đại và tính chất, đề nghị giữ nguyên hiện trạng và chờ phân loại chính thức của Trung tâm, nghiêm cấm mọi hình thức di dời khi chưa có văn bản kết luận.

Trước khi ông Thọ tới, Hà cũng ghé qua lán nhỏ bên bờ lạch theo lời mời của Linh để xem ảnh ở góc độ địa chất. Cô xem lâu nhất ở tấm ảnh chụp xiên, rồi lấy bút chì đánh dấu lên bản in phụ hướng chạy của kẽ nứt và đặt nó cạnh bản đồ đứt gãy mà cô mang theo trong cặp. Hai đường kẻ trên hai tờ giấy khác nhau, một đường do máy khảo sát vẽ qua nhiều năm, một đường do đèn lặn chụp được sáng hôm qua. Nằm gần như song song với nhau qua đoạn lạch này, và điểm giao của chúng với vị trí mố trụ trùng nhau tới mức Hà phải hít một hơi dài trước khi nói.

- Cô Linh, tôi chưa kết luận gì về vật này, đó không phải chuyên môn kết luận của tôi trong hôm nay. - Hà nói chậm rãi. - Nhưng kẽ nứt trong ảnh chạy đúng hướng của mạch đá yếu mà bản đồ của đoàn tôi đã khoanh. Một vật kim loại cắm sâu vào đúng kẽ đó, cắm theo chiều dọc của mạch đá, không phải cắm bừa vào bùn. Về mặt địa chất, hình ảnh này không giống một vật bị dòng nước cuốn tới rồi mắc lại. Nó giống một vật được đặt vào có chủ ý, đặt rất lâu rồi, và đặt đúng vào điểm yếu nhất của cả đoạn đá này. Tôi sẽ ghi ý kiến đó vào văn bản gửi cuộc họp chiều nay, với đúng giới hạn chuyên môn của tôi: đề nghị không tác động cơ học vào vật khi chưa làm rõ vai trò của nó đối với ổn định của mố và của mạch đá.

Linh gật đầu, kẹp thêm ghi chú của Hà vào hồ sơ. Trong cặp của cô lúc này đã có đủ ba thứ ngôn ngữ cùng nói về một vật: nhật ký lặn nói bằng tọa độ và thước đo, truyền khẩu nói bằng lời dặn của các đời thợ, địa chất nói bằng hướng của một kẽ nứt trên bản đồ. Cô biết cuộc họp chiều nay sẽ còn một thứ ngôn ngữ thứ tư, ngôn ngữ của tiến độ và bão. Và thứ ngôn ngữ đó thường nói to hơn cả ba thứ còn lại cộng lại khi người ta đang ngồi trong một cái lán tôn nhìn ra một bầu trời đang tối dần.

Ông Thọ tới công trường lúc gần trưa, chống gậy đi thẳng vào lán nhỏ bên bờ lạch nơi bộ ảnh in màu đang trải trên bàn. Ông không đeo kính lão ngay. Ông nhìn tấm ảnh toàn cảnh trước bằng mắt thường, rồi mới đeo kính, cúi xuống tấm ảnh chụp xiên phần mũi vật rất lâu. Cả lán im lặng. Hải đứng ở cửa, Linh đứng bên bàn, không ai thúc giục ông một lời nào.

Rồi ông Thọ tháo kính ra, và sắc mặt của ông thay đổi theo một cách mà Linh chưa từng thấy ở người thợ già bình thản này trong suốt những ngày làm việc chung vừa qua. Đó không phải là ngạc nhiên. Đó là vẻ mặt của một người vừa nhìn thấy một điều mình đã nghe kể từ thời còn nhỏ, điều mà ông đã hy vọng suốt đời làm nghề là sẽ không bao giờ phải nhìn thấy bằng mắt thật trong nhiệm kỳ giữ cầu của mình.

- Cô Linh, đây không phải thứ được phép kéo lên. - Ông nói, giọng thấp đi. - Tôi chưa nói hết được ở đây, vì có những việc phải nói đúng chỗ, đúng người, đúng lúc. Nhưng một câu này tôi nói ngay, và cô ghi vào biên bản giúp tôi với tư cách ý kiến chuyên gia tư vấn: vật trong ảnh là vật cắm giữ cầu trong lời dặn của dòng thợ nhà tôi. Nó cắm vào đúng chỗ nó phải cắm. Tay người mà rút nó ra khỏi kẽ đá đó, thì không phải là dọn một vật lạ đâu. Là rút chốt của cả cây cầu này.

Linh ghi ý kiến của ông vào biên bản hiện trường bổ sung, nguyên văn, có chữ ký của ông ở dưới. Cô vừa viết xong dòng cuối thì điện thoại trong túi áo cô rung lên: tin nhắn của lán chỉ huy. Thông báo cuộc họp xử lý vật lạ do Hưng triệu tập sẽ bắt đầu lúc mười bốn giờ chiều nay tại lán chỉ huy, thành phần gồm phía nhà thầu, phụ trách kỹ thuật, Trung tâm, đoàn khảo sát và đội lặn. Linh nhìn đồng hồ. Còn hơn hai tiếng nữa. Cô gấp cặp hồ sơ lại, giữ chặt biên bản vừa lập như giữ một tấm khiên mỏng bằng giấy, và nói với Hải một câu chỉ đủ cho hai người nghe.

- Anh Hải, chiều nay ở cuộc họp, thể nào cũng có người nói vật này là sắt phế liệu cản việc. Anh cứ nói đúng những gì anh đã thấy dưới nước, không thêm, không bớt. Phần quy chế để em lo.

- Cô Linh yên tâm. - Hải đáp. - Dưới nước em thấy gì, trên bờ em nói vậy. Nghề lặn của em chỉ có một nguyên tắc đó thôi, nói sai hiện trạng là tự hại người xuống nước sau mình.

Ngoài bờ lạch, gió đã mạnh lên một bậc. Mặt nước không còn phẳng như những ngày đầu đợt trùng tu nữa, sóng nhỏ bắt đầu vỗ đều vào chân mố và vào thành sà lan. Và ở dưới lớp sóng đó, trong góc trong lạnh và tối của mố trụ, mũi của vật kim loại đen vẫn cắm yên vào kẽ nứt chạy dọc mạch đá. Giữ một thăng bằng mà chưa một văn bản nào của công trường này gọi được đúng tên, trong khi trên bờ, một cuộc họp sắp bắt đầu, nơi thăng bằng đó sẽ bị đem ra cân đo bằng tiến độ, bằng bão, và bằng một chữ ký.

Chương khác

Xem thêm