THẦN CÙ DƯỚI CHÙA CẦU HỘI AN - Chương 12: Tay lặn chạm khe đá
Trần Văn Hải bước xuống nước lúc hai mươi hai giờ đúng, từ mép sà lan neo sát mố trụ Chùa Cầu. Nước lạch đêm nay lạnh hơn anh tính, và lạnh theo một kiểu…
Nội dung chương
Trần Văn Hải bước xuống nước lúc hai mươi hai giờ đúng, từ mép sà lan neo sát mố trụ Chùa Cầu. Nước lạch đêm nay lạnh hơn anh tính, và lạnh theo một kiểu lạ: lớp nước trên mặt còn ấm hơi mưa, càng xuống sâu càng buốt, tới độ sâu ngang chân mố thì buốt như nước giếng giữa mùa đông. Anh bật đèn chính, quầng sáng vàng đục mở ra trước mặt thành một đường hầm ngắn, trong đó bùn mịn trôi lơ lửng như bụi.
Dây tín hiệu trên vai anh căng nhẹ. Trên sà lan, Lê Văn Sơn giữ dây và đèn phụ, cứ mười giây lại giật nhẹ một lần theo quy ước để hỏi anh còn ổn không. Hải giật trả một lần: ổn, đang xuống. Anh lặn theo sợi dây dẫn đã thả từ buổi chiều, tay lần từng đoạn, chân đạp rất chậm để không khuấy bùn. Ở dưới này, mọi âm thanh của công trường trên bờ đều biến mất. Chỉ còn tiếng thở của chính anh qua ống thở, tiếng bong bóng trồi lên, và một tiếng rung rất khẽ truyền qua nước vào xương hàm.
Anh chạm bệ đá ngầm trước. Đó là phiến đá phẳng anh đã đứng lên hôm 09/12, rộng vừa hai bàn chân, nằm sát chân mố như một bậc thềm bị bỏ quên dưới bùn. Hải đứng lên bệ đá, giữ người cố định, rồi mới đưa tay về phía phao đánh dấu. Từ đây, phần thân kim loại đen lộ khỏi bùn chỉ cách anh một sải tay.
Việc đầu tiên là buộc cáp. Hải tháo vòng cáp chính từ móc treo bên hông, vòng qua phần thân lộ khỏi bùn của vật lạ theo đường chéo đã định trong phương án. Kim loại dưới tay anh lạnh và trơn, bề mặt ánh lên màu đồng đen khi đèn quét qua, không có lớp rỉ sần như sắt phế liệu nằm lâu trong bùn. Anh đã chạm vào nhiều cấu kiện cũ dưới nước trong mười mấy năm làm nghề. Sắt bỏ quên thì xốp, rỉ, bám hà và mục từng lớp. Vật này không như vậy. Bề mặt của nó liền và cứng, các cạnh còn rõ, như thể bùn và nước mấy trăm năm không bào mòn nổi nó.
Anh khóa vòng cáp thứ nhất, kéo thử bằng tay. Vòng cáp ôm chặt. Rồi anh làm điều mà phương án không ghi, nhưng tay nghề bắt anh phải làm trước khi giao một vật cho cẩu kéo: anh lần tay theo thân kim loại xuống sâu hơn, qua khỏi mép bùn, để biết vật này cắm tới đâu.
Tay anh trượt trong bùn lỏng chừng một gang, rồi chạm đá. Đá ở đây không phải đá xây mố. Nó là mạch đá gốc, liền khối, chạy xiên xuống dưới chân cầu. Giữa mạch đá có một kẽ nứt chạy dọc, miệng kẽ vừa khít quanh thân kim loại. Hải đưa ngón tay chạm vào mép kẽ, và anh khựng lại.
Kẽ đá rung. Không phải rung theo sóng nước. Không phải rung theo nhịp máy trên bờ. Nó rung từng nhịp rất nhẹ, cách nhau đều đặn, như một nhịp đập chậm truyền từ sâu trong đá ra ngoài. Mỗi lần nhịp đó đi qua, bùn quanh miệng kẽ lại phun lên một đợt nhỏ, từng hạt bùn bị ép bật ra khỏi kẽ rồi tan trong nước, đúng như có một dòng nước bị nén ở phía dưới đang tìm đường thoát qua một cửa hẹp.
Hải giữ tay ở đó đủ lâu để chắc chắn mình không nhầm. Ba nhịp. Bốn nhịp. Năm nhịp. Nhịp nào cũng đều, cũng kèm theo một đợt bùn phun nhỏ ở miệng kẽ. Anh rút tay lên, nhìn phần mũi kim loại biến mất vào trong đá. Từ chỗ tay anh chạm, vật này không còn là một thanh kim loại cắm trong bùn nữa. Nó cắm vào đá gốc, cắm sâu tới mức phần trong kẽ không ai đo được, và đá quanh nó đang rung như đang chịu một sức ép từ bên dưới.
Anh giật dây tín hiệu hai lần: xin nổi lên báo cáo. Sơn ở trên kéo dây dẫn hướng, Hải trồi lên theo, bám vào thành sà lan, tháo ống thở khỏi miệng. Mưa quất vào mặt anh lạnh buốt. Khải đã đứng sẵn ở mép sà lan, áo mưa ướt sẫm, tay cầm đèn pin chiếu xuống.
- Cáp buộc xong chưa? - Khải hỏi.
- Vòng thứ nhất xong. - Hải đáp, thở gấp. - Nhưng tôi chưa khóa vòng thứ hai. Tôi nổi lên để báo trước một việc, đúng như quy chế và đúng như tôi đã hứa với cô Linh.
- Báo đi. - Khải nói.
- Vật đó cắm vào đá gốc. - Hải nói rõ từng chữ, cố để tiếng mưa không nuốt mất lời. - Tay tôi chạm tới miệng kẽ rồi. Kẽ đá rung từng nhịp, bùn phun lên từng đợt ở miệng kẽ. Tôi lặn mười mấy năm, buộc cáp cho bao nhiêu cọc gia cố, chưa gặp cọc nào cắm kiểu này. Cọc gia cố thì chết cứng trong bê tông. Vật này thì đá quanh nó đang rung sống.
Khải im lặng mấy giây. Đèn pin trong tay ông không động đậy.
- Cậu đề nghị gì? - Ông hỏi.
- Hoãn một đêm. - Hải nói. - Chỉ một đêm thôi. Sáng mai cho người xuống khảo sát lại cái kẽ này cho tử tế, đo xem nó cắm sâu bao nhiêu, đá rung vì cái gì. Nếu mai đo xong mà nó chỉ là cọc cũ, tôi tự tay buộc cáp lại, không kêu một tiếng. Nhưng đêm nay, với cái kẽ đang rung như vậy, tôi xin đừng kéo.
Đó là lần xin hoãn thứ nhất của Hải trong đêm này, nói thành lời, có Khải nghe, có Sơn nghe, có tổ cáp trên sà lan cùng nghe. Hải biết lời xin đó sẽ vào nhật ký nếu Khải ghi, và sẽ không vào nếu Khải không ghi. Anh nhìn thẳng vào mặt người chỉ huy, chờ.
Khải nhìn xuống mặt nước đen quanh mố, nơi vòng xoáy vẫn quay chậm. Rồi ông nhìn chiếc đồng hồ chống nước trên cổ tay, nhìn về phía cẩu trục trên bờ đang đứng im trong mưa, cần cẩu vươn ra như một cánh tay đã giơ lên mà chưa hạ xuống được.
- Ý kiến của cậu tôi ghi nhận. - Khải nói cuối cùng. - Nhưng cẩu đã vào vị trí, bão đang tới, cửa sổ nước rút chỉ còn mấy giờ. Hoãn đêm nay nghĩa là để nguyên giàn giáo quanh một vật chưa rõ qua đỉnh bão. Tôi không đổi lệnh. Cậu xuống khóa vòng cáp thứ hai đi. Nếu đá rung mạnh hơn, hoặc nước hút khác thường, cậu nổi lên ngay, tôi cho dừng tại chỗ để xem lại.
Hải gật đầu chậm. Anh không cãi thêm. Trong nghề của anh, người lặn có quyền báo và có quyền xin, còn quyền quyết ở hiện trường thuộc về người chỉ huy đã ký lệnh. Anh đã làm xong phần của mình: nói rõ, nói trước, nói có nhân chứng. Anh đeo lại ống thở, kiểm tra đèn dự phòng ở cổ tay, rồi trượt người xuống nước lần thứ hai.
Dưới đáy, kẽ đá vẫn rung từng nhịp đều như trước. Hải khóa vòng cáp thứ hai trong lúc bùn quanh miệng kẽ vẫn phun lên từng đợt nhỏ chạm vào cổ tay anh. Khi anh kéo chốt khóa cuối cùng, cả thân kim loại truyền lên tay anh một nhịp rung dài hơn mọi nhịp trước, rồi lặng xuống.
Anh chưa nổi lên ngay. Anh tắt đèn chính trong hai giây, để mắt quen với bóng tối dưới đáy, rồi bật lại. Trong hai giây ngắn đó, anh nghe rõ hơn mọi thứ qua nước: tiếng cáp phụ cọ vào đá, tiếng mưa gõ trên mặt lạch ở rất xa phía trên. Nhịp rung trong đá vẫn đi qua bệ đá dưới chân anh, đều đặn, không nhanh lên cũng không chậm đi. Anh đưa tay chạm lại vào mép kẽ một lần cuối, chỉ để tự mình xác nhận thêm lần nữa điều anh sắp ghi vào nhật ký lặn.
Miệng kẽ khít tới mức ngón tay anh không lách vào được một đốt. Phần kim loại đi vào đá không có một khe hở nào cho nước lọt, vậy mà bùn vẫn phun lên từng đợt từ hai bên mép đá. Điều đó nghĩa là sức ép ở dưới không đi qua miệng kẽ. Nó đi qua chính thân đá, và thân kim loại cắm trong kẽ đang giữ cho sức ép đó không xé đá ra. Hải không phải kỹ sư địa chất. Anh không có chữ nào sang hơn để gọi điều mình đang chạm vào. Anh chỉ biết tay mình đã giữ rất nhiều cọc, rất nhiều cấu kiện dưới nước, và chưa cấu kiện nào giữ một thứ gì đó ở phía dưới như vật này đang giữ.
Anh nổi lên, bám thành sà lan, tháo mặt nạ. Lần này Khải không hỏi. Ông chỉ nhìn anh, chờ một câu xác nhận ngắn để ghi vào nhật ký.
- Cáp khóa xong hai vòng. - Hải nói. - Vật cắm vào đá gốc, sâu không đo được bằng tay. Kẽ đá rung từng nhịp, bùn phun ở miệng kẽ. Ý kiến xin hoãn của tôi vẫn giữ nguyên như lúc nãy.
Khải cúi xuống ghi vào nhật ký ca đêm ngay trên sà lan, dưới tấm bạt che mưa mà Sơn giữ cho ông. Hải nhìn thấy nét bút của ông chạy đều qua mấy dòng. Ông ghi giờ, ghi việc buộc cáp xong, và ghi cả ý kiến xin hoãn của đội trưởng đội lặn cùng quyết định không đổi lệnh của người chỉ huy. Dù đêm nay kết thúc thế nào, mấy dòng đó cũng đã nằm trên giấy.
- Cậu lên bờ nghỉ, thay đồ khô. - Khải nói. - Lượt kéo thử đầu tiên chưa cần người dưới nước. Khi nào cần dọn lại cáp thì cậu mới xuống nữa.
Hải trèo lên sà lan, cởi bỏ bình khí, ngồi xuống bên cạnh cuộn dây tín hiệu còn ướt. Mưa vẫn quất qua mặt lạch. Dưới chân anh, qua ván sà lan và qua lớp nước đen, anh vẫn cảm thấy nhịp rung rất khẽ đó truyền lên từng lúc, như một lời nhắc rằng thứ vừa được khóa cáp ở dưới kia không nằm yên như một thanh sắt bỏ quên. Trên bờ, cẩu trục bắt đầu nổ máy thử, tiếng máy trầm hòa vào tiếng mưa và tiếng nước vỗ vào chân cầu trong đêm.