THẦN CÙ DƯỚI CHÙA CẦU HỘI AN - Chương 14: Mưa bão tiến vào bờ
Mưa đổi tính từ đúng nửa đêm. Trước đó, mưa ở bờ lạch Chùa Cầu còn là mưa của một đêm thi công khó chịu: nặng hạt, đều, làm ướt mọi thứ và làm chậm mọi…
Nội dung chương
Mưa đổi tính từ đúng nửa đêm. Trước đó, mưa ở bờ lạch Chùa Cầu còn là mưa của một đêm thi công khó chịu: nặng hạt, đều, làm ướt mọi thứ và làm chậm mọi việc. Từ lúc đồng hồ trong lán chỉ huy của Đoàn Minh Khải nhích qua con số không giờ, mưa thành một thứ khác. Nó quất ngang theo gió, đánh vào tôn lán thành từng đợt dồn dập, rồi hụt đi trong mấy giây, rồi lại dồn tới mạnh hơn. Nước trên mặt lạch không còn gợn sóng. Nó bị gió ép thành từng mảng xám chạy xiên về phía chân cầu.
Khải đứng ở cửa lán lúc không giờ mười phút rạng sáng Thứ Bảy 12/12/2026, nhìn mực nước ở cọc đo bên bờ. Triều cường đang dâng. Trong vòng một giờ, mực nước đã lên nhanh hơn bảng triều dự báo, và dòng nước ở miệng lạch vốn phải chảy ra sông Hoài theo triều rút lúc nửa đêm, giờ lại bị đẩy ngược vào trong. Nước sông dâng cao và gió bão dồn từ ngoài biển cùng ép nó vào. Giàn giáo quanh mố trụ bắt đầu rung theo sóng. Tiếng rung đó không lớn. Nó truyền qua khung thép thành một âm thanh khô, đều, nghe lâu làm người đứng gần thấy răng mình hơi tê.
Bùi Thanh Tùng từ bờ đo chạy vào lán, áo mưa ướt sũng, tay giữ chặt cuốn sổ quan trắc bọc ni lông.
- Mực nước cao hơn dự báo bốn mươi phân và còn đang lên. - Tùng báo. - Tốc độ lên nhanh hơn bảng triều gần gấp rưỡi. Nếu giữ nhịp này, tới hai giờ sáng nước sẽ ngang mức báo động của đợt triều cường lớn nhất năm ngoái.
- Vòng xoáy quanh mố thì sao? - Khải hỏi.
- Rộng hơn lúc tối. - Tùng nói. - Tâm vẫn ở sát góc trong của mố. Sóng đánh vào giàn giáo theo nhịp không đều, nhưng vòng xoáy thì vẫn quay đều, không theo nhịp sóng.
Tùng lật thêm một trang sổ, chỉ cho Khải xem dãy số mực nước anh vừa ghi trong một giờ qua. Các con số tăng dần, khoảng tăng sau lớn hơn khoảng tăng trước. Không cần là kỹ sư kết cấu cũng nhìn ra đường cong đó đang dốc lên. Khải cầm cuốn sổ một lúc, rồi trả lại cho Tùng và dặn anh cứ mười lăm phút đo lại một lần, bất kể mưa to tới đâu, và báo thẳng cho ông nếu tốc độ dâng còn tăng thêm nữa.
Khải ghi cả hai con số vào nhật ký. Ông ghi mực nước trước, ghi vòng xoáy sau, và ở dòng thứ ba ông ghi một câu mà ông biết Linh sẽ hỏi tới nếu đọc lại: giàn giáo rung theo sóng, trong giới hạn cho phép của khung đã gia cố. Ông viết câu đó vì nó đúng ở thời điểm ông viết. Khung thép vẫn đứng vững. Các mối neo vẫn chặt. Chưa có gì trong đêm nay vượt qua một con số giới hạn nào trên giấy của ông, ngoài tốc độ dâng của nước.
Điện thoại bàn trong lán reo lúc không giờ hai mươi. Đặng Quốc Hưng gọi, và lần này giọng ông không còn bị mưa cắt đoạn như cuộc gọi buổi tối. Ông nói rõ, chậm, như người đang đọc một quyết định đã nghĩ xong.
- Tôi vừa nhận bản tin cập nhật của đài khí tượng khu vực. - Hưng nói. - Bão đổ bộ sớm hơn dự báo ban đầu gần nửa ngày. Tâm mưa lớn nhất sẽ quét qua khu vực Hội An trong đêm nay và rạng sáng mai, kèm triều cường. Ban chỉ huy phòng chống bão của thành phố đã yêu cầu mọi công trường ven nước rút người khỏi vị trí nguy hiểm trước ba giờ sáng nếu không có nhiệm vụ thiết yếu.
- Tôi đã nhận số liệu mực nước ở đây. - Khải đáp. - Nước lên nhanh hơn dự báo. Giàn giáo đang rung theo sóng nhưng chưa vượt giới hạn.
- Vậy tôi đặt vấn đề thẳng với anh, anh Khải. - Hưng nói. - Chúng ta có hai lựa chọn, và chỉ hai thôi. Một là kéo vật lạ ngay bây giờ, trong cửa sổ nước còn kiểm soát được, đưa nó lên sà lan, rồi rút người theo lệnh của thành phố. Hai là tháo cẩu, rút toàn bộ người ngay trong đêm, và chấp nhận để giàn giáo đứng quanh một vật lạ chưa rõ nông sâu ngay giữa mố di tích, qua đỉnh bão và đỉnh triều. Nếu giàn giáo sụp trong trường hợp thứ hai, nó sụp lên chính chân cầu cổ, và không ai trong chúng ta giải thích nổi vì sao biết trước mà vẫn để nguyên.
Khải nhìn ra ngoài cửa lán. Mưa quất qua ánh đèn pha thành từng màn trắng xóa rồi tan. Ở đầu cầu, ông Thọ vẫn ngồi dưới mái che, nhỏ bé và bất động trong tầm nhìn mờ của ông. Dưới mố, Hải đang ở trên sà lan kiểm tra lại cáp lần cuối theo lệnh của ông ban nãy.
- Nếu kéo bây giờ, chúng ta kéo trong điều kiện xấu hơn phương án. - Khải nói. - Nước đang dâng ngược, không phải đang rút như kế hoạch. Tôi phải nói rõ điều này trong nhật ký.
- Tôi nghe rõ. - Hưng đáp. - Và tôi vẫn yêu cầu anh quyết tại hiện trường, vì anh là phụ trách kỹ thuật đã ký lệnh. Tôi không ký thay anh qua điện thoại. Tôi chỉ nói điều này: phía nhà thầu chịu trách nhiệm cùng anh về quyết định giữ tiến độ và an toàn giàn giáo. Anh chọn phương án nào, ghi rõ lý do phương án đó vào nhật ký, ký tên, rồi làm.
Cuộc gọi kết thúc. Khải đặt ống nghe xuống, đứng yên một lúc lâu hơn mọi lần trong đêm nay. Ông nghĩ về những con số ông tin: tải trọng cáp thừa sức, khung giàn giáo trong giới hạn, mực nước còn dưới mức báo động của năm ngoái. Ông nghĩ về những điều không có con số: nhịp rung trong kẽ đá mà tay Hải đã chạm, lời dặn ba đời thợ giữ cầu mà ông Thọ mang tới tận hàng rào, và vòng xoáy quay đều không theo nhịp sóng ở ngay góc trong của mố.
Ông mở cuốn phương án thi công đã duyệt, lật tới trang ghi các giới hạn dừng việc. Trang giấy ghi rõ ba điều kiện phải dừng: cáp chùng bất thường, sà lan lệch neo quá nửa mét, hoặc mực nước vượt mức báo động cao nhất của đợt triều năm ngoái. Đêm nay, chưa điều kiện nào trong ba điều kiện đó chạm ngưỡng. Ông đọc đi đọc lại ba dòng đó hai lần. Chúng là thứ duy nhất trong lán lúc này nói với ông bằng cùng một thứ tiếng mà ông đã nói suốt đời: tiếng của ngưỡng, của số, của giới hạn đo được.
Rồi ông làm điều mà cả đời nghề đã huấn luyện ông làm trong giờ khẩn cấp: ông chọn phương án có lý do nghề nghiệp nói thành lời được.
Ông bước ra khỏi lán, đi trong mưa tới vị trí chỉ huy bên cẩu trục, gọi Hải, tổ trưởng tổ cẩu và Tùng lại gần. Giọng ông không lớn, nhưng rõ, và ông nói chậm để từng người nghe đủ trong tiếng gió.
- Tôi quyết định kéo vật lạ ngay trong cửa sổ nước còn kiểm soát được. - Ông nói. - Lý do tôi ghi vào nhật ký như sau: để một vật lạ không rõ nông sâu nằm giữa mố đang hạ giải, ngay trong đường cản dòng, giữa lúc bão đổ bộ và triều cường dâng. Để như vậy mới là mất an toàn thật sự cho giàn giáo và cho chính chân cầu. Chúng ta kéo theo đúng phương án đã duyệt: kéo dọc trục, nạp tải từ từ, có người quan trắc mực nước và vòng xoáy liên tục. Ai thấy số liệu vượt giới hạn đã ghi trong phương án thì báo ngay, tôi sẽ dừng tại chỗ để đánh giá lại.
Không ai trong ba người trước mặt ông cãi lại. Hải nhìn ông một lúc, rồi gật đầu và quay về sà lan. Tổ trưởng tổ cẩu đi kiểm tra trống tời lần cuối. Tùng chạy về vị trí cọc đo mực nước.
Khải quay vào lán, mở nhật ký ca đêm, ghi quyết định và lý do của mình thành chữ, ký tên ở cuối dòng. Nét chữ của ông vẫn đều. Ngoài kia, gió bão gào qua mái ngói của Chùa Cầu, nước lạch dâng lên từng phân một quanh chân mố, và cửa sổ thi công của đêm nay hẹp lại theo từng phút mưa.
Trước khi rời lán để ra vị trí kéo, ông còn làm một việc cuối cùng theo thói quen của người phụ trách kỹ thuật. Ông gọi điện về trạm quan trắc tạm ở phố cổ, nơi Vũ Thị Thu Hà đang trực đêm theo ca của đoàn khảo sát.
- Cô Hà, công trường chuẩn bị nạp tải kéo vật lạ. - Ông nói. - Tôi báo để trạm của cô ghi mốc giờ bắt đầu kéo vào số liệu nền. Nếu máy của cô thấy gì khác thường ở khu vực lạch, cô gọi thẳng vào số lán cho tôi.
- Tôi đã nghe tin bão đổ bộ sớm. - Hà đáp, giọng cô tỉnh táo dù đã quá nửa đêm. - Tôi nhắc lại đề nghị của đoàn khảo sát một lần nữa, anh Khải: không tác động cơ học vào vật cắm ở điểm dồn ứng suất khi chưa rõ vai trò của nó. Anh ghi câu này vào nhật ký giúp tôi, kèm giờ gọi.
- Tôi ghi. - Khải nói. - Và tôi cũng nói rõ với cô: quyết định kéo là của tôi, lý do là an toàn giàn giáo trong bão. Nếu trạm của cô ghi được gì, cứ gọi, tôi nghe máy ở lán hoặc ở vị trí cẩu.
Ông ghi câu nhắc của Hà vào nhật ký, đúng giờ, đúng một dòng, ngay dưới dòng quyết định của chính mình. Hai dòng chữ nằm cạnh nhau trong cùng một trang sổ, một dòng ra lệnh làm, một dòng xin đừng làm, và cả hai đều có tên người chịu trách nhiệm ở cuối. Khải đóng sổ, đội mũ, bước ra mưa. Đêm đã qua nửa. Việc kéo không còn là một phương án trên giấy nữa. Nó là việc đang diễn ra, dưới tay ông, trong cơn bão đang tiến vào bờ từng phút một.