THẦN CÙ DƯỚI CHÙA CẦU HỘI AN - Chương 16: Dây cáp căng lần đầu
Một giờ mười lăm rạng sáng 12/12/2026, Trần Văn Hải đứng trên sà lan trong mưa, tay giữ sợi dây tín hiệu nối xuống nước, và nghe tiếng trống tời trên bờ…
Nội dung chương
Một giờ mười lăm rạng sáng 12/12/2026, Trần Văn Hải đứng trên sà lan trong mưa, tay giữ sợi dây tín hiệu nối xuống nước, và nghe tiếng trống tời trên bờ bắt đầu quay những vòng đầu tiên. Đó là lượt kéo thử. Theo phương án, cẩu chỉ nạp một phần tải để kiểm tra cáp, kiểm tra neo sà lan và xem vật lạ phản ứng thế nào trước khi quyết định nạp tải chính. Hải đã nghe Khải đọc lại phương án đó hai lần trong đêm. Anh cũng đã tự đọc nó một lần trong lán. Mọi chữ trong phương án đều bình thường, trừ một điều không chữ nào ghi: không ai biết vật dưới nước sẽ phản ứng ra sao, vì không ai biết nó là gì.
Dây cáp chính từ từ căng lên. Ban đầu nó chỉ thẳng ra, nước mưa chảy dọc theo sợi cáp thành dòng. Rồi nó bắt đầu rung. Tiếng rung của cáp thép khi chịu tải có một âm thanh riêng, trầm và căng, nghe bằng tai và cảm bằng tay nếu chạm vào. Hải đặt lòng bàn tay lên đoạn cáp phụ gần thành sà lan. Sợi cáp rung đều trong tay anh, mỗi lúc một căng hơn. Anh cảm được qua lòng bàn tay từng nấc tải đang truyền xuống nước: nấc đầu nhẹ như kéo một bao cát trong bùn, nấc sau nặng hơn hẳn. Tới nấc thứ ba thì sợi cáp trong tay anh không còn rung theo kiểu của một vật đang được nhấc lên nữa. Nó rung theo kiểu của một sợi dây đang bị giữ chặt ở đầu bên kia.
Ở dưới nước, đầu cáp chính nối vào hai vòng cáp mà chính tay anh đã khóa quanh thân vật lạ lúc hai mươi hai giờ. Anh hình dung rất rõ cảnh dưới đó dù không nhìn thấy: bùn bị xé ra quanh thân kim loại, nước đục cuộn lên, và vật đó hoặc sẽ trượt lên theo sức kéo, hoặc sẽ không. Anh đã kéo nhiều cấu kiện cũ dưới nước. Cấu kiện nằm trong bùn thì đi lên chậm, nặng dần, kèm theo một lúc hút rất rõ khi bùn nhả ra. Cấu kiện cắm vào đá thì khác hẳn. Nó không đi lên. Nó giữ lại toàn bộ sức kéo và trả sức kéo đó ngược vào cáp.
Đêm nay, cáp trả lại đúng cảm giác thứ hai.
Đồng hồ đo tải trên cẩu mà tổ trưởng gọi về qua bộ đàm tăng dần: một tấn, hai tấn, ba tấn. Với một vật được biên bản ghi là vài chục ký, con số đó đã vô lý ngay từ tấn đầu tiên. Hải nghe Khải ở đầu bộ đàm bên kia im lặng một lúc rất lâu giữa hai con số. Sà lan dưới chân Hải bắt đầu nghiêng nhẹ về phía mố, neo giữ nó căng ra. Mặt nước quanh mố, vốn đã xoáy từ đầu đêm, giờ mở rộng vòng xoáy trông thấy bằng mắt thường dưới ánh đèn pha: lá, bọt rác và những mảnh gỗ nhỏ bị hút thành một vòng tròn lớn hơn, quay nhanh hơn. Tâm vòng vẫn nằm đúng ở góc trong của mố.
Rồi dây an toàn của Hải, sợi dây anh vẫn đeo theo người và móc vào lan can sà lan từ lúc xuống kiểm tra cáp, bị hút chéo đi. Không ai kéo nó. Đầu dây thả lỏng trên mặt nước gần thành sà lan tự dưng trượt ngang, căng xiên về phía tâm xoáy, như có một dòng chảy mạnh ở dưới đang lôi nó đi lệch khỏi vị trí thả. Hải chụp lấy sợi dây, kéo lại, và cảm thấy sức hút đó rõ ràng trong tay: nó không mạnh tới mức lôi người, nhưng nó mạnh hơn mọi dòng hút anh từng gặp quanh một mố cầu trong mùa mưa.
- Dừng nạp tải. - Anh gọi vào bộ đàm, giọng gấp. - Kéo tôi lên khỏi mép nước, dây an toàn đang bị hút chéo về phía tâm xoáy.
Khải ra lệnh dừng nạp tải ngay. Trống tời ngừng quay, nhưng cáp chính vẫn giữ nguyên sức căng đã nạp, không xả. Hải được Sơn và một người của tổ cáp kéo hẳn lên phần giữa sà lan, xa mép nước. Anh thở dốc, không phải vì mệt, mà vì điều anh vừa nhìn thấy ở đồng hồ tải và ở sợi dây an toàn của chính mình khớp lại với nhau thành một kết luận mà anh đã nói từ lúc hai mươi hai giờ.
Vật dưới mố không nhúc nhích một phân nào. Tổ trắc đạc trên bờ xác nhận qua bộ đàm ngay sau đó: mốc sơn đánh dấu trên phần thân lộ khỏi bùn của vật lạ, soi bằng đèn và ống nhòm từ bờ, vẫn ở nguyên vị trí cũ so với vạch chuẩn trên đá mố. Không xê dịch dọc, không xê dịch ngang. Lượt kéo thử đầu tiên đã kết thúc mà không rút được vật lên, không làm vật rời khỏi khe đá, và không tính là một lần rút kiếm nào cả. Nó chỉ là một lượt cáp căng lên rồi giữ nguyên, và vật ở dưới vẫn nằm đúng chỗ nó đã nằm từ rất lâu trước khi công trường này mở.
Khải lên sà lan. Ông đi thẳng tới chỗ Hải đang ngồi thở, áo lặn còn ướt, dây an toàn vẫn cầm trong tay.
- Báo cáo đi. - Ông nói.
Hải đứng dậy. Mưa quất qua mặt anh, và lần này anh nói to, to hơn mọi lần anh nói trong đêm nay, to tới mức cả tổ cáp trên sà lan và người của Trung tâm đang đứng ghi mốc giờ trên bờ đều nghe được.
- Nó không cắm nông. - Anh nói. - Nó cắm vào đá. Ba tấn tải mà nó không nhúc nhích một phân, mốc chuẩn trên bờ xác nhận rồi. Sắt phế liệu cắm trong bùn thì ba tấn đã lôi nó lên khỏi mặt nước từ lâu. Cái này giữ sức kéo lại hết và trả ngược vào cáp. Tôi xin hoãn lần thứ hai, thưa anh. Dừng đêm nay ở đây. Cáp đã căng, vật chưa rời chỗ, chưa có gì mất cả. Cho đoàn địa chất và Trung tâm coi lại cái khe đó trước khi nạp tải lần nữa.
Đó là lần xin hoãn thứ hai của Hải, nói to trước nhiều nhân chứng, ở thời điểm việc dừng lại vẫn còn kịp và chưa có thiệt hại nào xảy ra. Anh nói xong thì im lặng, chờ quyết định của người chỉ huy như anh đã chờ lúc hai mươi hai giờ.
Trên bờ, Linh ghi lại mốc giờ của lượt kéo thử vào sổ: một giờ mười lăm bắt đầu nạp tải, một giờ hai mươi dừng nạp, vật không xê dịch theo mốc chuẩn. Cô ghi thêm một dòng về vòng xoáy mở rộng và dây an toàn của thợ lặn bị hút chéo, vì cả hai việc đó đều diễn ra trước mắt cô. Ở lán chỉ huy, thư ký ca đêm cũng ghi lại con số tải ba tấn vào nhật ký theo báo cáo của tổ cẩu. Ba cuốn sổ khác nhau ở ba vị trí khác nhau trong cùng một đêm mưa đã ghi cùng một sự thật: vật dưới mố chịu được ba tấn kéo mà không rời khỏi chỗ của nó một phân nào.
Hải biết sức nặng của sự thật đó. Trong nghề lặn công trình, một vật được kéo thử bằng cẩu mà không nhúc nhích ở mức tải gấp nhiều lần trọng lượng ước tính thì chỉ còn hai khả năng. Một là ước tính trọng lượng sai rất xa. Hai là vật đó không hề nằm tự do trong bùn như biên bản đã ghi, mà đang khóa vào một thứ gì đó ở phía dưới mà sức cẩu chưa phá nổi. Cả hai khả năng đều là lý do để dừng lại và đo lại từ đầu. Anh đã nói điều đó bằng câu ngắn nhất mình có: nó cắm vào đá. Anh không còn câu nào rõ hơn thế để nói nữa.
Khải nhìn đồng hồ. Một giờ hai mươi lăm. Ông nhìn mặt nước, nơi vòng xoáy vẫn quay rộng hơn mọi vòng xoáy từ đầu đêm. Ông nhìn lên bờ, nơi Linh đang đứng ở vị trí quan sát, bút không rời cuốn sổ ghi mốc giờ. Ông nhìn cần cẩu đang giữ nguyên sức căng trên cáp, động cơ gầm nhẹ ở chế độ giữ tải.
- Tải ba tấn mà vật không đi lên, có thể do bùn hút và góc kéo chưa thẳng trục. - Ông nói chậm, như đang tự thuyết phục chính mình bằng một giải thích nghề nghiệp cuối cùng. - Lượt đầu cáp còn trùng ở mối nối, sức kéo chưa truyền hết xuống vật. Tôi cho nạp tải lần hai, kéo thẳng trục hơn, tăng tải từ từ. Cậu ở giữa sà lan, không xuống nước, không đứng gần mép. Nếu tải vượt mức tôi đã ghi trong phương án mà vật vẫn không đi, tôi sẽ xem lại tại chỗ.
Hải gật đầu một cái rất chậm. Anh không nói thêm. Anh đã nói đủ hai lần, có nhân chứng cả hai lần, và cả hai lần người quyết đều là một người khác. Trước khi Khải rời sà lan, Hải còn nói một câu cuối, không phải để xin nữa, mà để dặn người của mình.
- Sơn, mày vào giữa sà lan đứng với tao. - Anh nói. - Từ giờ tới lúc có lệnh mới, không ai trong đội lặn đứng ở mép nước phía mố. Dây nào thả lỏng trên mặt nước thì thu hết lên. Nước ở góc đó giờ không còn chảy như nước thường nữa.
Sơn làm theo ngay, thu toàn bộ dây thả lỏng lên sà lan, kiểm tra lại neo ở cả bốn góc. Tổ cáp cũng lùi vào phía trong theo lệnh của tổ trưởng. Trên sà lan lúc đó chỉ còn tiếng mưa, tiếng động cơ cẩu giữ tải và tiếng cáp thép căng kêu rất khẽ mỗi khi sà lan chao theo sóng triều đang dâng. Anh ngồi xuống giữa sà lan, tháo sợi dây an toàn ướt sũng ra khỏi người, cuộn nó lại cẩn thận như cuộn một bằng chứng. Dưới chân anh, qua ván sà lan, nhịp rung trong đá ở góc trong của mố vẫn truyền lên đều đặn, và giờ đây nó còn hòa với sức căng của sợi cáp đang giữ nguyên ba tấn tải phía trên đầu vật cắm trong khe đá.