THẦN CÙ DƯỚI CHÙA CẦU HỘI AN - Chương 15: Ý kiến phản đối vào biên bản

Phạm Ngọc Linh rời trụ sở Trung tâm Bảo tồn Di sản Văn hóa Hội An lúc không giờ hai mươi rạng sáng 12/12/2026. Cô mặc một chiếc áo mưa dày, ôm chặt trước…

Nội dung chương

Phạm Ngọc Linh rời trụ sở Trung tâm Bảo tồn Di sản Văn hóa Hội An lúc không giờ hai mươi rạng sáng 12/12/2026. Cô mặc một chiếc áo mưa dày, ôm chặt trước ngực chiếc cặp hồ sơ được bọc hai lớp ni lông. Đường phố cổ lúc đó đã ngập nước tới mắt cá. Nước mưa và nước triều dâng gặp nhau ở các ngã tư thấp, chảy thành dòng đục qua những con phố lát đá mà ban ngày khách du lịch đi chật kín. Cô đi bộ vì xe của Trung tâm không qua nổi đoạn đường ngập sâu nhất gần bờ lạch, và vì cô muốn tới công trường bằng chính đôi chân của mình, chậm cũng được, miễn là tới trước giờ cẩu nạp tải.

Tin cô nhận được lúc nửa đêm rất ngắn. Một người quen trong tổ trực bão của thành phố nhắn cho cô rằng công trường Chùa Cầu không tháo cẩu rút người như các công trường ven nước khác. Họ giữ cẩu, giữ sà lan, và chuẩn bị kéo vật lạ ngay trong đêm. Cô gọi cho Khải hai lần, máy lán bận cả hai lần. Cô gọi cho Hưng, máy ngoài vùng phủ sóng. Lúc đó cô hiểu rằng nếu cô không tự tới nơi, ý kiến của Trung tâm trong đêm nay sẽ chỉ còn là một tờ giấy của buổi chiều, và buổi chiều thì đã qua lâu rồi.

Ở hàng rào công trường, bảo vệ nhận ra cô và mở cổng không hỏi. Cô đi thẳng vào lán chỉ huy. Khải đang đứng ở vị trí cẩu ngoài bờ, nên người cô gặp đầu tiên là thư ký ca đêm và cuốn nhật ký thi công mở sẵn trên bàn. Cô đọc nhanh mấy dòng gần nhất: quyết định kéo ngay trong cửa sổ nước còn kiểm soát được, lý do an toàn giàn giáo, chữ ký của Khải ở cuối dòng. Từng chữ đều ngay ngắn. Từng chữ đều là chữ của một quyết định đã xong.

- Anh Khải ở đâu? - Cô hỏi.

- Ở vị trí cẩu, thưa chị. - Thư ký đáp. - Cẩu chuẩn bị nạp tải thử trong ít phút nữa.

Cô ra bờ lạch. Mưa quất vào mặt cô đau rát. Đèn pha công trường quét qua mặt nước đang dâng, qua giàn giáo đang rung nhẹ theo sóng, qua cần cẩu vươn cao và sà lan neo sát mố. Khải đứng ở vị trí chỉ huy, áo mưa ướt sẫm, tay cầm bộ đàm. Thấy cô, ông bước lại gần, và cô nhìn thấy trong mắt ông một thoáng bất ngờ thật sự.

- Cô Linh, giờ này cô tới đây làm gì? - Ông hỏi. - Thành phố đang yêu cầu rút người khỏi vị trí ven nước.

- Tôi tới để yêu cầu dừng toàn bộ việc kéo. - Cô nói, và cô nói đủ lớn để tổ cẩu gần đó nghe được. - Cho tới khi Trung tâm phân loại xong vật lạ theo quy chế. Đó là yêu cầu chính thức của đại diện chủ đầu tư giám sát di tích tại công trường, nói tại hiện trường, lúc không giờ bốn mươi rạng sáng 12/12. Tôi yêu cầu nó được ghi vào biên bản hiện trường ngay bây giờ.

- Cô biết biên bản xử lý đã ký chiều nay rồi. - Khải nói. - Quyết định kéo trong đêm bão vừa được tôi ghi lại vào nhật ký kèm lý do an toàn giàn giáo, sau khi trao đổi với chỉ huy trưởng. Bão đang đổ bộ, triều đang dâng. Tôi không thể dừng một phương án an toàn đang chạy để chờ một quy trình phân loại chưa biết kéo dài bao lâu, trong lúc giàn giáo rung quanh một vật chưa rõ ngay giữa mố.

- Và tôi nói lại điều tôi đã nói trong cuộc họp. - Linh đáp. - Vật đó đã nằm yên dưới mố qua không biết bao nhiêu mùa bão. Điều duy nhất thay đổi đêm nay là chúng ta sắp tự tay kéo nó. Anh viện tình trạng khẩn cấp, tôi ghi nhận. Nhưng anh không có kết luận phân loại, không có đo sâu, không có xác nhận vật liệu. Anh đang kéo một vật chưa phân loại ra khỏi một di tích cấp quốc gia trong đêm bão, ngược quy chế đã ký ngày 08/12. Việc này, dù kết quả đêm nay thế nào, cũng phải có một hồ sơ nói đúng nó là việc gì.

Hai người đứng đối diện nhau trong mưa mấy giây. Khải nhìn đồng hồ, nhìn về phía cẩu. Ông không nổi nóng. Ông chỉ nói một câu rất ngắn, và chính sự ngắn đó làm Linh hiểu rằng cánh cửa thuyết phục đã đóng hẳn.

- Cô cứ lập hồ sơ theo quyền của Trung tâm. - Ông nói. - Tôi ghi nhận ý kiến của cô tại hiện trường. Lệnh kéo vẫn giữ nguyên.

Linh gật đầu. Cô đã biết từ lúc đọc nhật ký trong lán rằng đêm nay cô không cản được chiếc cẩu này bằng lời nói. Nhưng một cán bộ di sản không chỉ có lời nói. Cô có biên bản, có con dấu, có giờ giấc, và có trách nhiệm ghi lại sự thật của hiện trường đúng vào lúc nó đang diễn ra, chứ không phải sáng mai khi mọi thứ đã thành chuyện cũ.

Cô quay vào lán, ngồi xuống bàn, mở cặp hồ sơ. Bằng đôi tay còn run lên vì lạnh, cô lập biên bản hiện trường bổ sung. Cô ghi ngày giờ chính xác: không giờ bốn mươi phút rạng sáng Thứ Bảy 12/12/2026. Cô ghi địa điểm: công trường hạ giải trùng tu mố trụ Chùa Cầu. Cô ghi hiện trạng: cẩu trục và sà lan đang ở vị trí kéo, cáp đã buộc vào vật lạ dưới mố, vật lạ chưa có kết luận phân loại của Trung tâm. Cô ghi người ra quyết định kéo trong đêm: kỹ sư Đoàn Minh Khải, phụ trách kỹ thuật, theo biên bản xử lý vật lạ ký chiều 11/12 và nhật ký ca đêm rạng sáng 12/12. Và cô ghi ý kiến của chính mình nguyên văn: đại diện Trung tâm phản đối việc kéo, yêu cầu dừng toàn bộ cho tới khi phân loại xong, dựa trên quy chế dừng thi công đã giao ban ngày 08/12. Ý kiến đó cũng dựa trên biên bản hiện trường vật lạ lập sáng 11/12.

Cô ký tên, đóng dấu treo của Trung tâm lên biên bản, rồi chụp lại từng trang bằng điện thoại ngay trong lán. Cô chụp mỗi trang hai lần, một lần đủ sáng để đọc rõ chữ, một lần chụp cả mép bàn và cuốn nhật ký ca đêm nằm cạnh để mốc giờ trong ảnh không bị ai nghi ngờ về sau. Xong, cô kiểm tra lại từng ảnh, phóng lớn để đọc thử dòng ghi giờ và dòng ghi ý kiến phản đối, thấy chữ vẫn rõ dù tay cô run vì lạnh. Ảnh chụp xong, cô gửi toàn bộ về hộp thư công vụ của trụ sở Trung tâm và cho trưởng phòng trực đêm, kèm một dòng nhắn ngắn. Biên bản hiện trường bổ sung đêm kéo tại Chùa Cầu, bản gốc tôi giữ, bản chụp gửi lúc không giờ năm mươi hai phút. Tin nhắn báo đã gửi đi hiện lên màn hình trong mấy giây sóng yếu, rồi tắt.

Xong việc đó, cô quay ra bờ lạch, đứng ở vị trí quan sát của giám sát di tích, cách vị trí chỉ huy của Khải chừng mười mét. Cô không đi đâu nữa. Cô sẽ đứng ở đó tới khi việc kéo kết thúc, và cô sẽ ghi lại từng mốc giờ của nó vào mặt sau của bản sao biên bản: giờ nạp tải thử, giờ nạp tải chính, giờ vật lạ rời khỏi vị trí, nếu nó rời. Đó là điều duy nhất còn làm được, và cô làm nó tới nơi tới chốn.

Trước khi ra bờ, cô còn gọi một cuộc điện thoại ngắn về trụ sở. Trưởng phòng trực đêm bắt máy ở hồi chuông thứ ba, giọng còn ngái ngủ, rồi tỉnh hẳn khi nghe cô đọc số biên bản.

- Em gửi bản chụp rồi. - Cô nói. - Anh xác nhận đã nhận giúp em, và ghi vào sổ trực của Trung tâm giờ nhận là không giờ năm mươi lăm. Đêm nay công trường vẫn kéo, em không cản được bằng thẩm quyền giám sát trong tình trạng họ gọi là khẩn cấp. Nhưng hồ sơ của Trung tâm phải đầy đủ tới từng phút. Sáng mai dù kết quả thế nào, em không muốn ai nói rằng Trung tâm không có mặt và không có ý kiến.

- Anh nhận được rồi. - Trưởng phòng đáp. - Em ở đó giữ an toàn cho mình trước. Nước đang lên, đừng đứng sát mép lạch.

- Em đứng ở vị trí quan sát đã đánh dấu. - Cô nói. - Em sẽ ghi mốc giờ liên tục và gửi bổ sung nếu có thay đổi hiện trạng.

Cô cúp máy, kiểm tra lại con dấu treo trong cặp đã khô chưa, rồi mới ra bờ. Việc ghi chép của cô đêm nay không cứu được vật dưới mố, cô biết rõ điều đó. Nhưng nghề của cô dạy cô một điều khác: khi một quyết định sai đang diễn ra mà mình không dừng được, việc tử tế nhất còn lại là ghi nó cho đúng, cho đủ, cho không ai về sau phải đoán. Từng dòng chữ cô vừa ký sẽ là đường ranh giữa một sự cố được nhìn thẳng và một sự cố bị quên đi trong mưa bão.

Ở vị trí quan sát, gió quất mạnh tới mức cô phải đứng tựa lưng vào cột đèn công trường mới giữ được cuốn sổ không ướt. Cô mở trang ghi mốc giờ, viết dòng đầu tiên: một giờ kém mười, cẩu hạ cần tới vị trí nạp tải, đại diện Trung tâm có mặt tại hiện trường, ý kiến phản đối đã vào biên bản bổ sung và đã gửi về trụ sở.

Mưa vẫn quất qua mặt lạch. Ở đầu cầu, một bóng người già vẫn ngồi yên dưới mái che cạnh gian thờ, không ai trong công trường để ý tới nữa. Linh nhìn bóng người đó một lúc, rồi quay lại nhìn cần cẩu đang từ từ hạ thấp thêm một nấc. Đồng hồ của cô chỉ một giờ kém năm. Trong túi áo mưa của cô, bản gốc biên bản bổ sung nằm khô ráo giữa hai lớp ni lông, mang theo giờ giấc, tên người và một ý kiến phản đối không bị ai xóa được nữa.

Chương khác

Xem thêm