THẦN CÙ DƯỚI CHÙA CẦU HỘI AN - Chương 11: Cẩu trục vào vị trí
Cẩu trục bánh xích lăn vào bờ lạch lúc mười chín giờ tối 11/12/2026, khi mưa mới chỉ lất phất và gió còn đủ nhẹ để đèn pha công trường quét thành từng…
Nội dung chương
Cẩu trục bánh xích lăn vào bờ lạch lúc mười chín giờ tối 11/12/2026, khi mưa mới chỉ lất phất và gió còn đủ nhẹ để đèn pha công trường quét thành từng vệt sáng rõ trên mặt nước. Đoàn Minh Khải đứng ở mép bờ kè, tay cầm bản sao lệnh dọn luồng nước vừa ký buổi chiều, nhìn chiếc cẩu nặng mấy chục tấn hạ chân chống xuống nền đất đã được lót tấm thép. Mỗi tấm thép được kê lại một lần. Mỗi chân chống được kiểm tra độ lún bằng mắt và bằng thước. Đó là thói quen của ông sau gần ba mươi năm làm kết cấu: trước khi lo chuyện dưới nước, phải chắc chuyện trên bờ.
Sà lan chở tời phụ và cuộn cáp lớn đã neo từ cuối buổi chiều ở phía ngoài mố trụ, cách giàn giáo một khoảng vừa đủ để dây không cọ vào khung thép. Bùi Thanh Tùng đi dọc bờ với máy trắc đạc, đánh dấu lại tâm của vòng xoáy quanh mố và vị trí phao mà đội lặn đã thả từ ngày 09/12. Những dấu sơn trắng trên bờ kè ướt mưa trông mỏng manh, nhưng với Khải, chúng là thứ tự duy nhất ông tin được trong một đêm mà mọi người đều nói bằng cảm giác.
- Tâm xoáy vẫn ở chỗ cũ. - Tùng báo. - Cách chân mố chưa tới hai mét. Nước đang rút, nhưng vòng xoáy không yếu đi theo triều.
Khải gật đầu và ghi con số vào nhật ký ca đêm. Ông ghi rất cẩn thận, vì ông biết Linh sẽ đọc lại từng dòng nếu có chuyện gì xảy ra. Nghĩ tới đó, ông hơi khó chịu, rồi tự gạt đi. Biên bản đã ký. Lệnh đã ban. Việc của đêm nay là thi công đúng quy trình, không phải tranh cãi lại một quyết định đã chốt.
Tổ cẩu trải cáp chính từ trống tời trên bờ xuống sà lan, rồi vòng qua puly dẫn hướng ở mép nước. Cáp thép to bằng cổ tay người lớn, bôi mỡ đen, nặng tới mức bốn người mới khiêng nổi một vòng. Khải tự tay kiểm tra khóa cáp, mối nối và chốt an toàn. Ông cúi xuống, kéo thử từng chốt, nghe tiếng kim loại kêu khô trong tiếng mưa bắt đầu nặng hạt.
- Tải trọng danh định của cẩu là bao nhiêu ở tầm với này? - Ông hỏi tổ trưởng tổ cẩu, dù ông đã thuộc con số đó từ lúc duyệt phương án.
- Ở tầm với mười hai mét, tải an toàn là tám tấn, thưa anh. - Tổ trưởng đáp. - Vật dưới kia theo biên bản chỉ vài chục ký. Cáp này thừa sức tới mức không cần tính thêm.
Khải gật đầu. Trong đầu ông, phép tính đã xong từ buổi chiều. Một thanh sắt phế liệu dài hơn hai mét, rỉ sét, nằm trong bùn, sức cản lớn nhất không nằm ở trọng lượng mà nằm ở lực hút của bùn quanh thân. Ông dự phòng hệ số cản gấp mười lần trọng lượng ước tính, và cáp vẫn thừa. Ông viết con số dự phòng đó vào nhật ký, gạch chân một lần. Sau này ông mới biết, con số ông gạch chân là con số sai nhất trong cả đêm.
Trần Văn Hải tới bờ lạch lúc mười chín giờ bốn mươi, mang theo bộ đồ lặn đã kiểm tra xong và bình khí dự phòng. Anh đứng cạnh Khải một lúc lâu, không nói gì, chỉ nhìn mặt nước quanh mố trụ. Dưới ánh đèn pha, mặt lạch không còn phẳng. Những vòng sóng nhỏ chạy ngược chiều gió, tụ lại ở gần chân cầu rồi tan ra rất chậm, như thể dưới đáy có một thứ gì đó đang giữ nước lại.
- Tối nay nước hút mạnh hơn mọi hôm. - Hải nói nhỏ, chỉ đủ cho Khải nghe. - Chiều nay lúc triều rút, đáng lẽ dòng phải kéo ra sông Hoài. Vậy mà ở góc trong của mố, nước vẫn xoáy vào trong.
- Giàn giáo chắn dòng thì nước phải xoáy. - Khải đáp, giọng đều đều. - Cậu đã nghe tôi giải thích trong họp rồi.
- Tôi nghe rồi. - Hải nói. - Tôi chỉ báo lại điều tôi thấy ở hiện trường. Xuống nước là việc của tôi, tôi phải nói trước khi xuống.
Khải nhìn anh một lúc. Ông không ghét Hải. Trong bốn ngày qua, Hải là người làm việc cẩn thận nhất ở công trường này: chạm vật lạ thì dừng tay, chụp ảnh có thước đo, báo cáo không thêm một chữ. Chính vì vậy, lời nói nhỏ của Hải làm ông khó chịu theo một cách khác. Nó không có số đo. Nó không có bản vẽ. Nhưng nó đến từ người duy nhất đã chạm tay vào vật đó.
- Cậu chuẩn bị xuống buộc cáp lúc hai mươi hai giờ, khi nước rút tới mức thấp nhất. - Khải nói, quay lại với giọng của người ra lệnh. - Buộc vào phần thân lộ khỏi bùn, vòng cáp chéo theo đúng phương án, khóa hai vòng. Xong thì nổi lên, kiểm tra lại từ sà lan một lượt rồi mới chờ lệnh kéo.
- Rõ. - Hải đáp. - Tôi xin thêm một đèn dự phòng buộc ở cổ tay. Dưới đó tối nay chắc tối hơn mọi hôm.
- Cứ lấy thêm. - Khải nói. - An toàn của người lặn là trên hết. Việc này tôi không bớt một thứ gì.
Mưa nặng hạt dần từ hai mươi giờ. Tổ che mưa căng bạt lên lán chỉ huy và phủ thêm một lớp bạt lên trống tời. Đèn pha được hạ thấp góc chiếu để ánh sáng không phản chiếu mù trên mặt nước mưa. Khải đi một vòng cuối quanh vị trí cẩu: chân chống không lún thêm, tấm thép không xê dịch, sà lan neo đủ bốn dây, cáp dẫn hướng không vướng giàn giáo. Ông ký xác nhận vào mục chuẩn bị của nhật ký ca đêm, ghi rõ giờ: hai mươi giờ mười lăm phút, cẩu trục vào vị trí xong, sẵn sàng chờ nước rút.
Ở đầu cầu phía bên kia, gian thờ Bắc Đế Trấn Vũ vẫn sáng một ngọn đèn nhỏ. Ông Năm đã thắp hương theo lệ trước giờ công trường làm việc đêm, rồi về nhà tránh mưa. Ngọn đèn trong gian thờ nhìn qua màn mưa chỉ còn là một đốm vàng mờ, nhưng Khải vẫn thấy nó mỗi lần ngẩng lên. Ông tự nhủ đó là lệ của người trông cầu, không liên quan tới cáp và tải trọng.
Khoảng hai mươi mốt giờ, gió đổi hướng. Những tấm tôn hàng rào bắt đầu đập theo nhịp không đều. Tùng chạy vào lán báo mực nước: triều rút chậm hơn dự báo, mực nước ở lạch cao hơn mức tính cho giờ buộc cáp khoảng hai mươi phân. Khải xem lại bảng triều, tính lại cửa sổ làm việc. Nếu chờ nước rút thêm, họ sẽ mất khoảng lặng trước khi bão vào sâu. Nếu làm đúng giờ đã định, Hải sẽ lặn trong dòng hút mạnh hơn dự kiến một chút, nhưng vẫn trong giới hạn an toàn của đội lặn.
- Giữ nguyên giờ hai mươi hai giờ. - Khải quyết định. - Hải lặn buộc cáp đúng kế hoạch. Tôi sẽ ở trên sà lan cùng tổ cáp. Có gì khác thường, cậu nổi lên ngay, không cố.
Hải gật đầu, kiểm tra lại van bình khí lần cuối. Anh không nói thêm lời nào về dòng hút. Trong ánh đèn pha lẫn mưa, mặt lạch quanh mố trụ đen lại, vòng xoáy ở tâm vẫn quay chậm và đều, như một con mắt nước không chịu khép. Khải nhìn đồng hồ. Còn bốn mươi phút nữa tới giờ xuống nước. Ông mở nhật ký, ghi thêm một dòng ngắn: điều kiện thi công đêm đã khóa, cẩu, cáp và sà lan vào vị trí, chờ lệnh lặn lúc hai mươi hai giờ.
Điện thoại trong lán reo lúc hai mươi mốt giờ hai mươi. Đặng Quốc Hưng gọi từ văn phòng nhà thầu, giọng bị tiếng mưa ở đầu dây bên kia cắt thành từng đoạn ngắn.
- Cẩu vào vị trí xong chưa? - Hưng hỏi.
- Xong từ hai mươi giờ mười lăm. - Khải đáp. - Chân chống, sà lan, cáp dẫn hướng đều đã kiểm tra hai lượt. Chỉ còn chờ nước rút tới mức buộc cáp.
- Bản tin mới nhất nói bão vào sớm hơn dự báo nửa ngày. - Hưng nói. - Đêm nay là cửa sổ cuối trước khi mưa lớn nhất đổ xuống. Tôi nhắc lại để anh nhớ mức độ của việc này: nếu đêm nay không dọn xong vật lạ, ngày mai không ai cho chúng ta đưa cẩu ra bờ lạch nữa. Giàn giáo mà sụp quanh một vật chưa rõ trong di tích, trách nhiệm không dừng ở tiến độ đâu.
- Tôi hiểu. - Khải nói. - Tôi là người ký lệnh, tôi chịu trách nhiệm kỹ thuật. Đêm nay làm đúng phương án đã duyệt, không làm thêm, không làm khác.
- Tốt. - Hưng nói. - Có gì khác thường thì báo tôi ngay, bất kể giờ nào.
Khải cúp máy, đứng yên một lúc trong lán. Trên bàn, bản sao biên bản xử lý vật lạ nằm cạnh bảng triều và nhật ký ca đêm, ba thứ giấy tờ xếp ngay ngắn như ba cạnh của cùng một quyết định. Ông đọc lại một lần nữa dòng đánh giá do chính ông viết: sắt phế liệu rỉ sét, cắm nông, cản luồng nước. Chữ của ông đều và chắc. Ông không thấy trong đó một chữ nào run tay.
Ngoài bờ, Hải và Lê Văn Sơn trải lại đoạn cáp sẽ thả xuống nước. Sơn năm nay hai mươi chín tuổi, là thợ lặn phụ, nhiệm vụ đêm nay là giữ dây tín hiệu và đèn chiếu phụ từ trên sà lan. Anh kiểm tra từng nút thắt theo tay Hải chỉ, làm chậm và đúng, không nói chuyện riêng. Khải đi ra đứng xem một lúc, rồi tự tay kéo thử nút thắt cuối cùng.
- Xuống nước thì theo đúng tín hiệu dây. - Ông dặn cả hai người. - Một giật là dừng, hai giật là kéo lên. Không ai ở dưới đó được tự ý đổi việc. Buộc xong cáp là nổi lên ngay, phần kéo để máy làm.
- Rõ, thưa anh. - Hải và Sơn cùng đáp.
Gió lúc hai mươi mốt giờ năm mươi đã mạnh tới mức bạt che mưa phải buộc thêm hai dây. Khải đội mũ bảo hộ, mặc áo mưa, bước ra vị trí chỉ huy bên cạnh cẩu trục. Từ chỗ ông đứng, ông nhìn được cả ba thứ cùng một lúc: trống tời trên bờ, sà lan neo sát mố và mặt lạch đen quanh giàn giáo. Mọi thứ đều ở đúng vị trí trong bản phương án ông đã duyệt. Ông hít một hơi dài, nghe mùi bùn tanh bốc lên từ mặt nước mỗi lúc một rõ, và tự nhủ đó là mùi thường thấy ở mọi công trường ven sông trong mùa mưa.
Đồng hồ chỉ hai mươi hai giờ kém năm phút. Hải ngồi ở mép sà lan, chân đã thả xuống nước, đèn chính bật sáng thành một quầng vàng đục dưới mặt lạch. Khải giơ tay ra hiệu chuẩn bị. Đêm kéo kiếm bắt đầu đúng theo lệnh đã ký, từng bước một, không có bước nào nằm ngoài giấy tờ.