THẦN CÙ DƯỚI CHÙA CẦU HỘI AN - Chương 28: Người lặn xuống khe trống

Chiều Thứ Ba 15/12/2026, Trần Văn Hải xuống nước lần đầu tiên kể từ đêm kiếm bật. Ca lặn được bố trí vào cuối buổi chiều, sau khi ban chỉ huy nghe xong…

Nội dung chương

Chiều Thứ Ba 15/12/2026, Trần Văn Hải xuống nước lần đầu tiên kể từ đêm kiếm bật. Ca lặn được bố trí vào cuối buổi chiều, sau khi ban chỉ huy nghe xong mô hình của Hà và sau khi dư chấn ba phẩy bốn độ của buổi chiều đã qua được hơn một giờ. Mục đích của ca lặn ghi rõ trong lệnh công tác do Linh ký: khảo sát hiện trạng khe đá trống dưới mố trụ, đánh giá khả năng chuẩn bị cho phương án trả cọc kiếm về vị trí cũ. Không dọn dẹp. Không tác động. Chỉ nhìn, sờ, đo và ghi.

Hải kiểm tra vai mình trước khi mặc đồ lặn. Vết trầy do cáp quật đêm 12/12 đã lên da non, băng kín, không còn rớm máu. Nhân viên y tế của công trường kiểm tra lại, dán thêm một lớp băng chống nước và cho phép anh lặn một ca ngắn trong vùng nước nông sát mố. Sơn, tay cũng đã lành gần hẳn vết sây sát, làm thợ phụ giữ dây trên xuồng như mọi ca lặn trước đây của đội. Dây dẫn được thả theo đúng tọa độ điểm chạm mà Hải ghi trong nhật ký ngày 09/12. Bệ đá ngầm dưới mố là điểm mốc đầu tiên anh phải tìm lại dưới làn nước đục.

Nước lạch cuối buổi chiều lạnh và tối hơn mọi ca lặn khảo sát của tuần trước. Đèn lặn của Hải quét tới đâu chỉ thấy một quầng sáng vàng đục tới đó, giống hệt buổi chiều đầu tiên anh đi vòng quanh mố. Nhưng có một điều khác hẳn, và anh nhận ra nó ngay từ những mét dây đầu tiên. Dòng nước quanh mố không còn chậm lại một cách hiền lành như ngày 07/12 nữa. Nó kéo. Sợi dây dẫn trước mặt anh không chùng xuống theo sức nặng tự nhiên. Nó căng chéo về phía góc trong của mố, về đúng hướng của cái khe mà cả công trường vừa nhắc tới suốt buổi họp chiều.

Hải bám dây, xuống chậm, và chạm chân lên bệ đá ngầm quen thuộc. Bệ đá vẫn ở nguyên chỗ cũ, phẳng, vững, đúng tọa độ trong nhật ký của anh. Đứng trên bệ đá, anh thấy lòng mình yên lại một phần rất nghề nghiệp. Mọi thứ trên bờ có thể đổi: biên bản đổi, mô hình đổi, người chỉ huy đổi. Nhưng dưới nước, bệ đá này vẫn là điểm đứng mà anh đã ghi từ ngày đầu, và mọi đường đi xuống miệng khe đều tính từ đây.

Anh lần theo dây phụ về phía miệng khe.

Cái khe hiện ra dưới đèn lặn khác xa tấm ảnh chụp ngày 11/12. Trong ảnh, miệng khe sạch, hai thành đá rõ, mũi kiếm cắm ngập ở giữa như một đường kẻ thẳng. Hôm nay, miệng khe bị chèn kín một phần bởi đá vụn và bùn nén chặt. Những viên đá nhỏ và vừa, có viên bằng nắm tay, có viên lớn hơn, nằm kẹt chéo nhau ngay trước miệng khe như một đống sụp đổ bị nước ép chặt lại qua ba ngày. Bùn không còn là lớp bùn mềm anh gạt bằng tay hôm 09/12. Nó đã bị dòng nước và sức rung nén thành từng mảng cứng, bám chặt vào thành khe và vào mặt các viên đá vụn.

Hải đưa tay sờ thử mép ngoài của đống chèn. Anh không gạt, không kéo, đúng lệnh khảo sát. Chỉ sờ để biết. Một viên đá ở rìa ngoài rung nhẹ dưới tay anh, không phải do tay anh chạm vào. Nó rung theo một nhịp đều từ trong lòng khe truyền ra. Cùng lúc đó, anh cảm thấy dòng nước quanh cổ tay mình đổi hướng rất rõ: nó không chảy qua khe như nước chảy qua một cửa hẹp bình thường. Nó hút vào. Lực hút không mạnh tới mức kéo cả người, nhưng đủ để sợi dây an toàn ngang hông anh căng lên và đủ để thân người anh lệch đi nửa bước khỏi đường dây dẫn.

Anh lùi lại một nhịp, bám chặt vào bệ đá, và ra tín hiệu lên xuồng bằng hai nhịp giật dây: vẫn an toàn, đang quan sát. Trên xuồng, Sơn giữ dây và đáp lại một nhịp xác nhận. Hải ở yên thêm một lúc để đọc cho hết hiện trạng của miệng khe bằng cả tay và mắt. Thành khe ở phía ngoài có mấy cạnh đá mới lộ ra, sắc, là phần đá bị sức giật đêm 12/12 làm sứt đi một lớp. Đèn lặn quét qua, các cạnh đá đó sáng lên thành những đường mỏng và bén trong quầng sáng đục. Một thanh kiếm dài hai trăm ba mươi tám xăngtimét muốn đi qua miệng khe này mà không sứt thêm, không lệch trục, thì miệng khe phải được dọn sạch tới tận phần đá gốc.

Phần nguy hiểm nhất không nằm ở đống đá vụn. Nó nằm ở dòng nước. Hải thả một dải đánh dấu bằng vải mềm khỏi tay và nhìn nó bị hút thẳng về phía miệng khe trong vài giây, rồi mắc lại trên một viên đá chèn. Ngoài giờ triều đứng, dòng qua khe mạnh và đều như một ống hút ngầm không nhìn thấy họng. Anh hình dung rất rõ cảnh một người thợ phải đứng trước miệng khe này, hai tay giữ một thanh kiếm nặng hai trăm mười bốn ký, trong lúc dòng hút kéo lệch cả người lẫn kiếm khỏi trục cắm. Hình dung đó tự nó đã là một kết luận. Không ai cắm lại được trong dòng nước như thế này. Không phải vì thiếu can đảm. Vì vật lý của nước không cho phép đôi tay người giữ đúng một trục thẳng trong một lực hút chéo liên tục.

Trước khi rời miệng khe, Hải làm thêm một việc theo đúng thói quen khảo sát của đội lặn. Anh dùng thước gấp chống nước đo áng chừng bề rộng của phần miệng khe còn hở. Phần hở chỉ còn lại một đoạn ngắn ở phía trên, đủ cho ánh đèn lọt vào chừng một gang tay rồi tắt trong bóng đá vụn. Phần dưới của miệng khe bị chèn kín hoàn toàn. Anh đếm nhanh số viên đá lớn nhìn thấy được ở lớp ngoài của đống chèn: sáu viên, chưa kể những viên nhỏ kẹt trong các kẽ giữa chúng và chưa kể phần còn chìm trong bùn nén phía dưới. Anh ghi các con số đó lên bảng viết tay chống nước đeo ở cổ tay, vì anh biết mọi con số nói bằng miệng sau khi lên bờ đều dễ bị trí nhớ làm tròn đi. Sáu viên đá lớn nhìn thấy được. Một phần miệng khe còn hở. Đó là phần việc của cả một đợt dọn dẹp dài, không phải của một ca lặn.

Anh cũng thử một việc cuối cùng trước khi lên. Anh thả lỏng người, giữ dây dẫn bằng một tay và để dòng nước tự kéo mình lệch đi trong vài giây có kiểm soát. Thân người anh trôi chéo về phía miệng khe gần nửa mét trước khi anh siết tay kéo mình về vị trí cũ. Nửa mét đó, ở trên bờ, chỉ là một bước chân ngắn. Ở dưới nước, trước một miệng khe cần cắm thẳng một thanh kiếm dài, nửa mét lệch trục là khoảng cách giữa cắm trúng khe cũ và cắm trượt ra ngoài. Hải ghi cả thử nghiệm nhỏ đó vào đầu, định sẽ viết vào nhật ký nguyên văn, để không ai ở trên bờ còn nghĩ rằng dòng hút dưới kia chỉ là cảm giác của một người thợ lặn vừa trải qua một đêm động đất.

Ca lặn kết thúc sau hai mươi lăm phút, đúng giới hạn của lệnh công tác. Hải nổi lên theo dây dẫn, bám vào mạn xuồng, tháo mặt nạ và nói câu đầu tiên với Sơn ngay trên mặt nước.

- Khe còn đó, nhưng miệng nó bị chèn rồi. - Anh nói. - Đá vụn với bùn nén chặt một phần. Dưới đó giờ không phải chỗ để cắm ngay đâu.

Về tới lán, Hải viết nhật ký lặn của ca chiều 15/12 ngay trong buổi tối, trước mặt Linh và một cán bộ kỹ thuật của công trường. Anh viết chậm, dùng đúng ngôn ngữ hiện trường mà anh vẫn dùng trong mọi nhật ký của đội lặn. Miệng khe bị đá vụn và bùn nén chèn kín một phần sau động đất. Thành khe có cạnh mới sắc. Dòng nước qua khe hút mạnh bất thường ngoài giờ triều đứng, đủ kéo lệch người khỏi dây dẫn. Kết luận của đội trưởng đội lặn: chưa thể cắm lại ngay. Khe phải được dọn bằng tay từng viên đá, từng mảng bùn, không dùng máy móc cơ giới dưới nước. Và mọi ca lặn làm việc tại miệng khe chỉ thực hiện được trong cửa sổ nước đứng, khi dòng hút qua khe yếu đi tới mức người thợ giữ được trục.

Linh đọc nhật ký, ký xác nhận tiếp nhận và cho sao thành ba bản: một bản vào hồ sơ Trung tâm, một bản giao trạm quan trắc để Hà đối chiếu với mô hình triều, một bản giữ ở lán chỉ huy. Cô hỏi Hải đúng một câu trước khi anh ký tên.

- Theo kinh nghiệm của anh, dọn miệng khe như vậy mất bao lâu?

- Không tính bằng giờ được, chị Linh. - Hải đáp. - Tính bằng ca nước đứng. Mỗi ca gỡ được mấy viên ở rìa ngoài, rồi phải chờ nước yên mới xuống tiếp. Viên nào kẹt sâu thì phải gỡ bằng tay trần, cảm được nó lỏng ra mới kéo. Kéo mạnh một viên đang làm nêm cho cả đống là sụp thêm xuống miệng khe ngay. Việc này không nhanh được, và càng vội càng hỏng.

Tối hôm đó, Hải đi ngang qua sân công trường trên đường về lán của đội lặn. Thanh cọc kiếm vẫn nằm yên trên giá gỗ dưới lớp băng niêm phong, trong tầm đèn sân, có người canh theo ca như mọi đêm từ chiều 12/12. Anh dừng lại nhìn nó một lúc. Ba ngày trước, vật này nằm trong khe đá dưới tay anh. Hôm nay anh vừa ở dưới đó về, và anh biết rõ một điều mà buổi họp chiều nay chưa ai nói thành lời đầy đủ. Giữa thanh kiếm trên giá gỗ này và cái khe trống dưới đáy lạch kia không chỉ có vài chục mét nước. Giữa chúng là một miệng khe bị chèn đá, một dòng hút không đứng yên, và một cửa sổ nước lặng ngắn ngủi mà cả công trường chưa ai tính ra được nó nằm ở giờ nào.

Anh ghi thêm một dòng cuối vào sổ tay cá nhân của mình trước khi tắt đèn lán. Dòng ghi rất ngắn, theo thói quen của người làm nghề lặn nhiều năm. Khe trống còn đó. Đường về của kiếm còn dài.

Chương khác

Xem thêm