THẦN CÙ DƯỚI CHÙA CẦU HỘI AN - Chương 31: Cửa sổ triều đứng

Chiều Thứ Tư 16/12/2026, Vũ Thị Thu Hà ngồi trong trạm quan trắc tạm đặt tại phố cổ và nhìn chằm chằm vào ba màn hình số liệu đặt trước mặt. Màn hình thứ…

Nội dung chương

Chiều Thứ Tư 16/12/2026, Vũ Thị Thu Hà ngồi trong trạm quan trắc tạm đặt tại phố cổ và nhìn chằm chằm vào ba màn hình số liệu đặt trước mặt. Màn hình thứ nhất hiện đường ghi của máy địa chấn đặt quanh lạch Chùa Cầu. Màn hình thứ hai hiện bảng thủy triều và lưu tốc dòng chảy do trạm đo tự động gửi về. Màn hình thứ ba hiện mô hình ứng suất của đường đứt gãy ngầm chạy từ biển Đông vào đất liền. Ba nguồn số liệu đó chiều nay phải gặp nhau ở một kết luận duy nhất.

Bên trong lán họp của công trường cách trạm vài chục mét, ban chỉ huy cắm lại đang chờ cô mang kết quả tính toán vào. Ban chỉ huy mới thành lập từ chiều nay, do Phạm Ngọc Linh điều phối, gồm ông Thọ, Hải và chính cô. Đoàn Minh Khải không còn ngồi trong ban đó. Ông ngồi ở phòng bên cạnh với tư cách phụ việc chờ phân công, một thay đổi mà cả công trường đều đã biết từ khi quyết định đình chỉ được ký.

Hà in ra ba biểu đồ cuối cùng rồi kẹp chúng vào tập hồ sơ đã dày lên theo từng ngày. Cô kiểm tra lại lần cuối các con số gốc trước khi rời trạm. Chuỗi dư chấn đã ghi được hai lần, ba phẩy một độ ngày 13/12 và ba phẩy bốn độ ngày 15/12, cùng một tâm ngay dưới lạch. Vết nứt lạch đã đo được bốn phẩy một mét vào sáng nay. Miệng khe đá dưới mố trụ vẫn còn bị đá vụn chèn, và dòng hút qua khe vẫn mạnh ngoài những khoảng nước đứng ngắn. Mọi dữ kiện đó đều đã có trong các biên bản trước. Phần việc của cô chiều nay không phải tìm thêm dữ kiện. Phần việc của cô là trả lời một câu hỏi duy nhất của ban chỉ huy: khi nào thì người và kiếm xuống được khe.

Cô ôm tập hồ sơ bước qua sân công trường còn ướt mưa. Thanh cọc kiếm vẫn nằm trên giá gỗ, băng niêm phong còn nguyên. Ông Thọ ngồi trong lán họp từ trước, sổ tay giữ cầu đặt trước mặt. Linh ngồi ở đầu bàn, biên bản họp mở sẵn.

Hà đặt ba biểu đồ lên bàn và trình bày theo đúng thứ tự cô đã tính. Cô không bắt đầu bằng kết luận. Cô bắt đầu bằng dòng nước.

- Trước hết là thủy triều của ba đêm gần nhất. - Cô nói. - Trạm đo lưu tốc ở miệng lạch ghi liên tục. Mỗi ngày có hai khoảng triều đứng ngắn, lúc nước đổi chiều từ rút sang lên và từ lên sang rút. Trong hai khoảng đó, lưu tốc ở mặt lạch giảm xuống rất thấp. Nhưng ở miệng khe dưới mố trụ, tình hình khác hẳn. Dòng hút qua khe không mất đi theo mặt nước. Nó chỉ yếu đi trong một phần của khoảng triều đứng, khi áp lực hai phía của đứt gãy tạm cân bằng.

Cô trải biểu đồ thứ nhất lên bàn. Trên biểu đồ, đường lưu tốc ở miệng khe được vẽ bằng mực đỏ, chạy chồng lên đường thủy triều vẽ bằng mực xanh. Hai đường chỉ chạm nhau ở một vùng rất hẹp vào rạng sáng.

- Tôi đã đối chiếu lưu tốc miệng khe với nhật ký lặn của Hải ngày 15/12. - Cô nói tiếp. - Buổi lặn đó, Hải bị dòng hút kéo lệch khỏi dây dẫn ngoài giờ nước đứng. Số đo của trạm khớp với cảm nhận của người lặn. Ngoài khoảng nước đứng, lực hút ở miệng khe đủ mạnh để kéo lệch một người lặn có dây. Với một thanh kiếm dài hai mét ba mươi tám và nặng hai trăm mười bốn ký đang được hạ xuống, lực đó đủ để làm lệch mũi kiếm khỏi miệng khe ngay ở mét cuối cùng.

Hải gật đầu xác nhận phần nhật ký lặn của mình. Anh không nói thêm, vì phần số liệu đang thuộc về Hà.

Hà trải biểu đồ thứ hai, là mô hình ứng suất của đứt gãy. Cô chỉ vào vùng màu đậm nhất nằm ngay dưới lạch.

- Phần thứ hai là ứng suất. - Cô nói. - Sau trận chính năm độ và hai dư chấn, ứng suất ở điểm khóa dưới mố chưa xả hết. Mô hình cho thấy ứng suất tích lại theo chu kỳ triều. Khi triều rút mạnh hoặc triều lên mạnh, chênh lệch áp lực hai phía làm ứng suất tăng. Khi triều đứng, ứng suất tạm phẳng trong một khoảng ngắn. Khoảng phẳng đó là lúc khe đá ổn định nhất. Nếu cắm kiếm ngoài khoảng đó, khe có thể xê dịch trong lúc nện búa. Chỉ cần khe xê dịch một phần nhỏ, mộng kiếm sẽ không khóa đúng.

Ông Thọ nghe tới đó thì ngẩng lên. Ông nói một câu ngắn, không chen vào phần số liệu.

- Các đời thợ cũng dặn như vậy. - Ông nói. - Xuống khe phải chọn lúc nước đứng. Nước còn chạy thì không cắm.

Linh ghi câu đó vào biên bản ở phần ý kiến đối chiếu. Rồi cô hỏi thẳng vào kết luận.

- Vậy cửa sổ cụ thể là khi nào, thưa cô Hà? - Linh hỏi. - Ban chỉ huy cần một khoảng giờ để khóa vào biên bản hành động, không phải một khoảng ước chừng.

Hà trải biểu đồ thứ ba. Đây là biểu đồ tổng hợp của cả ba nguồn số liệu, cũng là trang cô đã kiểm tra nhiều lần nhất trong buổi chiều. Trên biểu đồ, đêm 17 rạng 18/12 được chia thành từng ô ba mươi phút, và chỉ có hai ô liên tiếp được tô màu xanh.

- Đêm mai, 17 rạng 18/12, có một cửa sổ triều đứng duy nhất đáp ứng đủ ba điều kiện. - Cô nói chậm và rõ từng con số. - Từ hai giờ bốn mươi phút tới ba giờ hai mươi phút rạng sáng 18/12. Bốn mươi phút. Trong bốn mươi phút đó, lưu tốc ở miệng khe xuống mức thấp nhất của cả chu kỳ, và ứng suất đứt gãy tạm cân bằng. Trước hai giờ bốn mươi, dòng hút còn mạnh. Sau ba giờ hai mươi, triều bắt đầu lên lại, dòng hút tăng nhanh và mô hình dự báo ứng suất sẽ dồn trở lại điểm khóa.

Cô dừng lại để thư ký ghi xong con số vào biên bản, rồi nói tiếp phần quan trọng không kém phần giờ giấc.

- Các khoảng triều đứng của những đêm trước và sau đều không dùng được. - Cô nói. - Đêm nay, khoảng nước đứng quá ngắn và khe đá chưa dọn xong. Đêm 18 rạng 19/12, khoảng nước đứng rơi vào lúc triều lên kèm gió mạnh, lưu tốc miệng khe không xuống đủ thấp. Chỉ có cửa sổ hai giờ bốn mươi tới ba giờ hai mươi của đêm mai là đủ cả ba điều kiện: nước yếu nhất, khe ổn định nhất, và thời gian đủ dài cho một lần hạ kiếm và ba nhát búa.

Phòng họp yên lặng một lúc. Bốn mươi phút phải chứa rất nhiều việc: hạ kiếm xuống miệng khe, giữ người cắm đứng vững, đưa mũi kiếm vào khe cũ, nện đủ ba nhát và niệm kinh trong lúc nện. Chỉ cần một khâu chậm lại, đồng hồ sẽ đi qua mốc ba giờ hai mươi.

Hưng, người dự họp với tư cách đại diện nhà thầu, hỏi về thời tiết. Câu hỏi của ông không nằm ngoài dự tính của Hà, vì dự báo thời tiết là dữ kiện thứ tư mà cô đã kẹp ở cuối tập hồ sơ.

- Dự báo mới nhất của đài khu vực cho biết mưa bão đợt hai sẽ vào bờ đúng đêm 17/12. - Cô nói. - Gió mạnh từ tối, mưa lớn kéo dài qua rạng sáng 18/12, nước sông Hoài dâng cao. Cửa sổ triều đứng nằm ngay trong đợt bão đó. Không có phương án dời sang một đêm khô ráo hơn trong phạm vi an toàn của mô hình. Nếu bỏ qua cửa sổ này, lần triều đứng phù hợp tiếp theo cách nhiều ngày, trong khi vết nứt đang dài thêm và dư chấn vẫn còn khả năng xảy ra.

Linh hỏi lại để biên bản không còn chỗ hiểu khác nhau.

- Nghĩa là ban chỉ huy phải chấp nhận hành động trong mưa bão đợt hai, đúng không? - Cô hỏi.

- Đúng. - Hà nói. - Tôi khóa kết luận này bằng số liệu: hành động trong bão, hoặc không hành động trong cửa sổ an toàn duy nhất đã tính được. Tôi không đề xuất mạo hiểm ngoài cửa sổ. Ngoài hai giờ bốn mươi tới ba giờ hai mươi, tôi sẽ ký ý kiến không an toàn cho người lặn và cho thao tác cắm.

Ông Thọ gật đầu. Ông mở sổ tay giữ cầu tới trang đã đánh dấu từ buổi sáng, nhìn một lúc rồi nói thêm một phần mà số liệu không có.

- Đêm bão mà nước đứng thì vẫn cắm được. - Ông nói. - Các cụ dặn chọn nước, không chọn trời. Mưa ở trên đầu, việc ở dưới nước. Miễn là người giữ dây trên bờ đứng vững và đèn còn sáng.

Hải xác nhận phần việc của đội lặn trong cửa sổ đó. Anh nói đội lặn sẽ hoàn tất việc dọn khe trước đêm mai, dựng xong giàn giáo nhẹ và thử tải trước giờ hành động. Mọi thao tác chuẩn bị phải xong trước nửa đêm 17/12, để từ không giờ rạng sáng 18/12 đoàn chỉ còn chờ cửa sổ mở. Anh cũng nói rõ một giới hạn của đội mình: nếu quá ba giờ hai mươi mà kiếm chưa khóa, anh sẽ yêu cầu rút người lên theo tín hiệu, dù việc đang dở.

Linh tổng hợp toàn bộ phần trình bày thành quyết định của ban chỉ huy và đọc lại cho cả phòng nghe trước khi ký. Quyết định ghi rõ: cửa sổ cắm lại duy nhất là từ hai giờ bốn mươi phút tới ba giờ hai mươi phút rạng sáng Thứ Sáu 18/12/2026. Ngày giờ hành động được khóa kể từ thời điểm ký biên bản này. Mọi công tác chuẩn bị gồm dọn khe, đóng cán búa, dựng giàn giáo nhẹ, sơ tán dân ven lạch và kiểm tra y tế cho người cắm phải hoàn thành trước hai mươi ba giờ đêm 17/12. Đoàn cắm lại vào vị trí từ không giờ ba mươi rạng sáng 18/12. Ngoài cửa sổ đã khóa, không thực hiện thao tác cắm trong bất kỳ điều kiện nào.

Hà ký vào phần người tính toán và chịu trách nhiệm về số liệu. Linh ký phần điều phối. Ông Thọ và Hải ký phần xác nhận điều kiện hiện trường. Hưng ký phần bảo đảm nhân lực và thiết bị của nhà thầu. Từng chữ ký đặt xuống là từng lớp việc của hai ngày tới được khóa lại thành một lịch trình không còn đường lùi.

Khi cuộc họp tan, trời đã tối hẳn. Hà quay lại trạm quan trắc một mình để nhập mốc giờ vừa khóa vào hệ thống theo dõi. Cô đặt một đồng hồ đếm ngược trên màn hình chính của trạm, tính từ thời điểm hiện tại tới hai giờ bốn mươi rạng sáng 18/12. Con số trên màn hình bắt đầu chạy lùi, từng giây một. Từ lúc này, mọi việc ở công trường Chùa Cầu đều chạy về phía bốn mươi phút đó.

Cô đứng nhìn con số chạy một lúc rồi tắt bớt đèn trong trạm, chỉ để lại màn hình máy địa chấn và màn hình đồng hồ đếm ngược sáng trong bóng tối. Dưới lạch, dòng nước vẫn chảy theo nhịp triều của đêm nay, mạnh và chưa phải lúc. Nhưng lịch đã có giờ. Và lần đầu tiên kể từ đêm kiếm bị kéo lên, ban chỉ huy không còn nói về một ngày nào đó. Họ nói về một giờ cụ thể, một cửa sổ cụ thể, và một đêm bão cụ thể đang tiến về phía phố cổ.

Chương khác

Xem thêm