THAO THIẾT TRÊN ĐỈNH ĐỒNG - Chương 46: Nhà Họ Chu Xin Nhả
Ngày ba mươi tháng năm, Chu Vĩnh Khang tuyên bố từ chức chủ tịch tập đoàn. Tôn Khắc Minh không có mặt ở cuộc họp đó. Ông biết tin qua cuộc điện thoại của…
Nội dung chương
Ngày ba mươi tháng năm, Chu Vĩnh Khang tuyên bố từ chức chủ tịch tập đoàn.
Tôn Khắc Minh không có mặt ở cuộc họp đó. Ông biết tin qua cuộc điện thoại của Chu Tiểu Đồng vào buổi chiều cùng ngày. Cô kể cha cô tới trụ sở tập đoàn bằng xe nhà, tự đi từ thang máy lên phòng họp tầng cao nhất, có Chí Viễn dìu một bên. Ông ngồi vào ghế chủ tịch lần cuối cùng, đọc văn bản từ chức đã chuẩn bị sẵn, ngắn gọn, không một lời than vãn về bệnh tật.
- Cha cháu giao quyền điều hành cho anh Chí Viễn. - Tiểu Đồng nói. - Nhưng có một điều kiện viết thành văn bản, đính kèm vào biên bản họp.
- Điều kiện gì? - Khắc Minh hỏi.
- Tập đoàn phải hoàn tất bồi thường bổ sung cho bốn mươi bảy hộ thôn Hà Gia theo đúng giá thị trường. - Cô nói. - Có thời hạn. Có chữ ký của cha cháu và của anh cháu ở mục cam kết thực hiện. Cha cháu nói trước cả ban lãnh đạo: ai ngồi ghế này sau ông thì việc đầu tiên phải làm là trả món nợ ấy. Không trả xong thì đừng nhắc tới lễ khởi công nào nữa.
Khắc Minh im lặng một lúc. Ông nhớ lời thừa nhận của Chu Vĩnh Khang hôm mười sáu tháng năm, khi ông ta dặn con trai ngay trên giường bệnh: nếu ông có mệnh hệ gì, tập đoàn phải bồi thường lại cho thôn Hà Gia theo đúng giá thị trường. Người đàn ông ấy đã khỏe lại, và việc đầu tiên ông ta làm ở ghế chủ tịch là biến lời dặn lúc cận kề cái chết thành một văn bản có dấu đỏ.
- Cha cô giữ lời đấy. - Ông nói.
- Cháu cũng mới biết cha cháu là người giữ lời. - Tiểu Đồng đáp khẽ.
Cô kể thêm vài chi tiết của cuộc họp. Có hai thành viên ban lãnh đạo hỏi về tiến độ dự án phía đông thành phố. Chu Vĩnh Khang trả lời ngay trước mặt mọi người, không để Chí Viễn đỡ lời. Ông nói dự án sẽ điều chỉnh quy hoạch. Phần đất của mười một hộ chưa dời sẽ được giữ nguyên hiện trạng nhà ở. Phần đất đã thu hồi sẽ tính lại giá bồi thường bổ sung theo giá thị trường hiện tại. Ông nói đó không phải ân huệ của tập đoàn. Đó là phần tiền tập đoàn nợ dân, trả chậm thì vẫn là nợ.
- Lúc cha cháu nói thế, cả phòng họp im phăng phắc. - Tiểu Đồng kể. - Có người còn tưởng cha cháu chưa tỉnh táo sau bệnh. Anh Chí Viễn phải đứng dậy xác nhận văn bản cam kết đã được soạn và đóng dấu.
- Rồi sao nữa? - Khắc Minh hỏi.
- Rồi cha cháu ký. - Cô nói. - Ký xong ông đứng dậy chào mọi người, đi ra. Không ai vỗ tay. Nhưng lúc ông ra tới cửa, ông tổng giám đốc cũ của dự án phía đông đứng dậy cúi đầu. Một người cúi, rồi mấy người nữa cũng đứng dậy.
Ngày mùng hai tháng sáu, lễ giao nộp chiếc đỉnh diễn ra tại biệt phủ họ Chu.
Xe chuyên dụng của Bảo tàng tỉnh Hà Nam tới từ sớm. Đây là loại xe thùng kín có đệm đỡ hiện vật và hệ thống chống rung. Bốn nhân viên kỹ thuật của bảo tàng mang theo khung đỡ, dây đai và thùng vận chuyển lót vật liệu mềm. Tôn Khắc Minh tới với vai trò nhân chứng giám định. Ông đứng ở sân trước, nhìn chiếc xe lùi vào cổng, và nhớ buổi chiều mùng bốn tháng tư khi một chiếc xe cẩu khác chở chiếc đỉnh này vào phủ trong tiếng pháo giấy của lễ khánh thành sắp tới.
Buổi lễ làm ngắn gọn trong phòng khách. Không khách khứa. Không báo chí. Chỉ có đại diện bảo tàng, cán bộ cơ quan văn hóa, gia đình họ Chu và nhân chứng giám định.
Trước giờ đọc biên bản, Chu Vĩnh Khang xin gặp riêng Tôn Khắc Minh vài phút ở phòng làm việc. Ông ngồi sau chiếc bàn lớn của mình, trước mặt là két sắt đã mở. Trong két, ngăn dưới trống một khoảng. Đó là chỗ từng để bản sao hợp đồng mua đỉnh và cuốn sổ theo dõi của vợ ông. Hai thứ ấy nay đã được nộp bản sao cho đoàn công tác, bản chính gia đình giữ lại theo biên nhận.
- Thầy Tôn. - Ông nói. - Tôi hỏi thầy một câu ngoài chuyên môn. Cái miệng trong bụng tôi, nó đi hẳn rồi chứ?
- Đi hẳn rồi. - Khắc Minh đáp. - Sợi dây đứt ở nhát búa. Chu sa khóa phần còn lại. Ông ăn được ba bữa như người thường gần hai tuần nay rồi. Đó là bằng chứng rõ nhất, rõ hơn cả mắt của tôi.
- Thế thì tốt. - Ông gật đầu. - Vì việc tôi sắp làm không phải việc của người còn bệnh. Tôi từ chức, tôi giao nộp, tôi sắp trả tiền cho dân. Tôi muốn những việc ấy là việc của Chu Vĩnh Khang tỉnh táo, không phải việc chuộc lỗi trong cơn mê.
- Chúng là việc của ông tỉnh táo. - Khắc Minh nói. - Tôi làm chứng được điều đó, nếu cần.
Ông Khang cười nhẹ, nụ cười đầu tiên Khắc Minh thấy ở ông từ ngày quen biết.
- Cảm ơn thầy. - Ông nói. - Cả nhà tôi cảm ơn thầy. Câu này tôi nói thay cả con trai tôi. Nó khó mở miệng, nhưng nó biết ơn thầy. Hôm nó tới trường tìm thầy để xin ghi phần việc trong đêm lễ, nó về nhà kể với tôi. Nó nói thầy không trách nó một câu nào về chuyện đuổi thầy ngày trước.
- Việc qua rồi. - Khắc Minh nói. - Cậu ấy làm phần của cậu ấy trong đêm lễ rất đúng. Thế là đủ.
Chu Vĩnh Khang dự lễ. Ông còn yếu, nhưng tự đi được từ phòng ngủ xuống phòng khách, tay vịn nhẹ vào tay con trai. Ông mặc áo sơ mi tối màu, ngồi thẳng, và tự tay cầm bút khi biên bản giao nộp được đặt trước mặt.
Cán bộ bảo tàng đọc biên bản thành tiếng theo đúng thủ tục. Từng mục được đọc rõ: mô tả hiện vật, tình trạng hiện vật, căn cứ tiếp nhận, trách nhiệm của các bên sau bàn giao. Khi cán bộ đọc tới đoạn "bên giao tự nguyện bàn giao hiện vật cho bên nhận quản lý theo quy định của nhà nước", Chu Vĩnh Khang giơ tay xin ngắt lời.
Cả phòng im lặng. Ông nhìn quanh một lượt: vợ ông, con trai ông, con gái ông, rồi nhìn về phía Tôn Khắc Minh. Ông nói chậm, rõ từng chữ:
- Thứ này, nhà họ Chu xin nhả.
Không ai trong phòng hiểu hết câu nói ấy, trừ những người nhà họ Chu và Tôn Khắc Minh. Chưa đầy hai tháng trước, trong chính căn nhà này, ở buổi khánh thành phòng trưng bày, người đàn ông này từng nâng ly tuyên bố trước khách khứa. Ông ta nói nhà họ Chu không bao giờ nhả thứ đã vào tay. Hôm nay ông tự tay sửa lại câu nói đó trước biên bản của nhà nước.
Ông ký tên vào biên bản giao nộp. Nét ký còn yếu nhưng đủ rõ. Chu Chí Viễn ký tiếp ở phần thủ tục đại diện gia đình, vì cha cậu còn đang trong thời gian theo dõi sức khỏe và tập đoàn cần một người ký các giấy tờ đi kèm. Đại diện bảo tàng ký sau cùng và đóng dấu.
Hộp đựng ba mảnh ngọc đen vỡ được bàn giao ngay sau chiếc đỉnh. Cán bộ kỹ thuật mở niêm phong tạm trước mặt mọi người, kiểm đếm đủ ba mảnh, rồi niêm phong lại bằng dấu của bảo tàng. Trên nhãn hộp ghi ký hiệu vật đi kèm theo đúng số hồ sơ của chiếc đỉnh. Ba mảnh ngọc không gắn lại vào miệng thú. Chúng đi theo hiện vật như một phần hồ sơ bằng đá của nó, trong một chiếc hộp riêng.
Phần vận chuyển mất gần một giờ. Chiếc đỉnh được cố định vào khung đỡ, bọc lớp bảo vệ, rồi đưa lên thùng xe bằng xe nâng nhỏ. Khắc Minh đứng ở cửa hầm nhìn chiếc đỉnh rời khỏi phòng trưng bày. Hai trăm mười tám ký đồng, ba ngàn năm nằm trong mộ, hai tháng nằm trong căn hầm này. Giờ nó đi ra bằng cửa chính, giữa ban ngày, có biên bản đi kèm.
Cán bộ tư pháp trao cho Chu Chí Viễn bản sao quyết định xử phạt hành chính của gia đình, căn cứ trên chính tờ hợp đồng mua bán ghi gian niên đại năm xưa. Mức phạt ghi rõ trong quyết định. Phần hình sự không được khởi tố, với lý do ghi thành văn bản: cá nhân tự nguyện giao nộp hiện vật, hợp tác khai báo toàn bộ quá trình mua bán và cam kết khắc phục hậu quả dân sự. Chí Viễn nhận quyết định bằng hai tay, đọc qua một lượt rồi cất vào cặp hồ sơ.
Buổi trưa, chiếc xe của bảo tàng chở đỉnh ra khỏi cổng biệt phủ.
Nó đi chậm qua đoạn đường nội bộ, qua hàng cây trước sân, rồi khuất hẳn sau cánh cổng sắt. Chu Vĩnh Khang đứng ở hiên nhà nhìn theo tới khi xe mất hút. Ông không nói thêm câu nào.
Tôn Khắc Minh xuống phòng trưng bày ngầm lần cuối trước khi về.
Căn phòng trống trơn. Bệ đỡ giữa phòng còn in vệt sáng hình tròn nơi chân đỉnh từng đứng. Bếp than đêm phong ấn đã được dọn đi. Bàn ghế gấp đã xếp lại. Đèn hắt từ dưới lên giờ chỉ chiếu vào những bệ trưng bày phủ vải xám. Nó không còn là một bảo tàng tư nhân nữa. Nó chỉ là một căn hầm rộng và lạnh dưới một ngôi nhà, như mọi căn hầm khác.
Ông tắt đèn, khép cửa, và đi lên cầu thang.
Trần Phúc Toàn đứng chờ ông ở đầu cầu thang, tay cầm chùm chìa khóa hầm. Ông quản gia hỏi một câu rất nhỏ:
- Thưa thầy, từ mai tôi còn phải khóa hai ổ nữa không?
- Khóa một ổ như nhà thường là đủ rồi, bác ạ. - Khắc Minh đáp.
Phúc Toàn gật đầu, lặng lẽ tháo một ổ khóa ra khỏi chùm, bỏ vào túi áo. Ông đã giữ cánh cửa ấy bằng hai ổ khóa suốt hai tháng, như giữ một thứ không được phép thoát ra. Từ hôm nay, căn hầm sau lưng ông chỉ còn là một căn hầm.